Кіріспе
Джеймс Экаел Уадхам (1864 - 26 мамыр 1930) – Калифорния штатынан шыққан американдық демократ саясаткер. Уадхам 1864 жылы Иллинойс штатының Макомб қаласында дүниеге келді, бірақ шамамен 1870 жылы Сан-Диего, Калифорнияға көшіп барды. Ол консервативті демократ адвокат болған және 1903 жылы Сан-Диего қаласының мэрі лауазымына түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Бірнеше жылдан кейін ол қайтадан сайлауға түсіп, 1911 жылдан 1913 жылға дейін Сан-Диего қаласының мэрі болып қызмет етті. Ол кәсіби одақтардың қолдауымен сайланды.
James Echael Wadham (1864 – May 26, 1930) was an American Democratic politician from California. Wadham was born in 1864 in Macomb, Illinois, but moved to San Diego, California around 1870. He was a conservative Democratic attorney who ran for mayor of San Diego in 1903 but was defeated. He ran again a few years later and served as mayor of San Diego from 1911 to 1913. He was elected with the help of trade unions.
Уадхам және Уоблбилер
Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар (IWW немесе "Wobblies") – біліктілігі жоқ жұмысшыларды ұйымдастыруға тырысқан белсенді кәсіподақ еді. Сан-Диего тұрғындары алаңдады, себебі 1910 жылғы Мексика революциясы жақында болған еді және Мексикамен шекара жақын орналасқан. Сан-Диего, көптеген жергілікті үкіметтер сияқты, кез келген түрдегі қоғамдық демонстрацияға қарсы қаулылар қабылдады. 1912 жылы Wobblies Сан-Диего қаулыларына наразылық білдіру үшін көптеп қамауға түсіп, қалалық түрмені толтырды. Бірақ жеке күзетушілер тобы, көрінетін полициямен ынтымақтаса жұмыс істеп, Wobblies-ті қаладан алып шығып, қорқытып-үркітті. Wobblies көшбасшысы Винсент Сент-Джон Уадхамға телеграмма жіберіп, былай деді: "Егер 20 000 мүше және 20 жыл керек болса да, Сан-Диегода сөз бостандығы орнағанша бұл күрес жалғасады." Бұл Сан-Диего күзетушілерін, газеттерді және қалалық және округтік билікті олардың ниеттерінде бекемдеп, кез келген құнмен Wobblies-тен құтылуға бекітті. Анархистер Эмма Голдман мен Бен Райтман лекция оқу үшін қалаға келді, мэр Уадхамның кеңесіне қарамастан. Олар келген соң, Уадхам Рейтманға барып былай деді:
You hear that mob, they mean business. They want to get you and Reitman out of the hotel, even if they have to take you by force. We cannot guarantee anything. If you consent to leave, we will give you protection and get you safely out of town. Reitman suggested the police disperse the vigilantes just as they did the Wobblies. Wadham replied:
We can't do it. These people are in a dangerous mood, and your presence makes things worse. Reitman refused protection, and Wadham gave up and left. Reitman was kidnapped from his hotel room by the vigilantes, stripped, tortured, branded, tarred, and sent out of town. Goldman fled in the meantime. The San Diego free speech fight eventually diminished.
"Сен сол топтың шуын естідің бе, олар шын мәнінде қатыгез. Олар сізді және Рейтманды қонақүйден алып кетуге тырысады, тіпті күш қолданса да. Біз ешнәрсеге кепілдік бере алмаймыз. Егер сіз кетіп келіссеңіз, біз сізді қорғаймыз және қаладан қауіпсіз шығарамыз." Рейтман полицияға күзетушілерді, Wobblies-ке жасағандай таратып жіберуді ұсынды. Уадхам: "Біз мұны істей алмаймыз. Бұл адамдар қауіпті көңіл күйде, ал сіздің қатысуыңыз жағдайды нашарлатады." Рейтман қорғаныстан бас тартты, ал Уадхам бас көтеріп кетіп қалды. Рейтман күзетушілермен қонақүй бөлмесінен ұрланып әкетілді, жалаңаяттандырылып, азапталды, белгіленді, қара майға малынды және қаладан қуылды. Голдман осы уақытта қашып кетті. Сан-Диегодағы сөз бостандығы үшін күрес ақырында әлсіреді.
You hear that mob, they mean business. They want to get you and Reitman out of the hotel, even if they have to take you by force. We cannot guarantee anything. If you consent to leave, we will give you protection and get you safely out of town. Reitman suggested the police disperse the vigilantes just as they did the Wobblies. Wadham replied:
We can't do it. These people are in a dangerous mood, and your presence makes things worse. Reitman refused protection, and Wadham gave up and left. Reitman was kidnapped from his hotel room by the vigilantes, stripped, tortured, branded, tarred, and sent out of town. Goldman fled in the meantime. The San Diego free speech fight eventually diminished.