Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң және антропологиялық ұғым
Legal and anthropological concept
азаматтық құқықтағы туыстық
affinity in civil law
Заң және мәдени антропология салаларында туыстық – бұл екі адам арасындағы неке арқылы туындаған немесе болатын туыстық қатынас. Бұл некедегі әрбір тараптың екінші тараптың отбасымен байланысы. Бұл қатынас некенің өзіне қатысты емес. Туыстыққа қатысты заңдар, дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар мазмұны бойынша әртүрлі болуы мүмкін, кейде туыстық байланысы бар некелік серіктестердің біреуінің қайтысымен, ал кейде олардың ажырасуымен тоқтатылады. Неке арқылы туыстыққа қоса, «туыстық» кейде бала асырау немесе туысқандық қатынастарды да қамтуы мүмкін. Қандық туыстықтан (қандастық) айырмашылығы, оның генетикалық салдары болуы мүмкін, ал туыстық негізінен әлеуметтік немесе моральдық құрылым болып табылады, кейде заңдық салдарлармен бекітіледі. Заңда туыстық инцесттік жыныстық қатынастарға тыйым салуға және белгілі бір жұптарға некеге тұруға рұқсат етілмейтініне қатысты маңызға ие болуы мүмкін. Қай қатынастарға тыйым салынғаны юрисдикциялар бойынша әртүрлі және уақыт өте келе өзгеріп келген. Кейбір елдерде, әсіресе бұрын, тыйым салынған қатынастар діни заңдарға негізделген. Кейбір елдерде туыстық қатынастағы адамдар арасындағы жыныстық қатынасқа тыйым салу туыстық дәрежесімен білдірілуі мүмкін. Туыстық дәрежесі жұптың қандастық дәрежесімен теңестіріледі, мысалы, күйеудің қарындасының күйеуіне (қайнағасы) туыстық дәрежесі екі, әйелдің қарындасына қатысты қандастыққа сәйкес келеді. Әйелдің әкесіне немесе баласына – бір, тәтесіне немесе жүрегіне – үш, ал бірінші туысына – төрт дәрежелі туыстық болады. Бала асырау және туысқандық қатынастар туыстыққа жатса да, олар көбінесе қандастық ретінде қарастырылады.
In law and in cultural anthropology, affinity is the kinship relationship created or that exists between two people as a result of someone's marriage. It is the relationship each party in the marriage has to the family of the other party in the marriage. It does not cover the marital relationship itself. Laws, traditions and customs relating to affinity vary considerably, sometimes ceasing with the death of one of the marriage partners through whom affinity is traced, and sometimes with the divorce of the marriage partners. In addition to kinship by marriage, "affinity" can sometimes also include kinship by adoption or a step relationship. Unlike blood relationships (consanguinity), which may have genetic consequences, affinity is essentially a social or moral construct, at times backed by legal consequences. In law, affinity may be relevant in relation to prohibitions on incestuous sexual relations and in relation to whether particular couples are prohibited from marrying. Which relationships are prohibited vary from jurisdiction to jurisdiction, and have varied over time. In some countries, especially in the past, the prohibited relationships were based on religious laws. In some countries, the prohibition on sexual relations between persons in an affinity relationship may be expressed in terms of degrees of relationship. The degree of affinity is considered the same as the consanguineal level a couple was joined, so that, for example, the degree of affinity of a husband to his sister in law is two, the same as the wife would be to her sister on the basis of consanguinity. The degree to the wife’s parent or child is one, and to an aunt or niece it is three, and first cousin it is four. Though adoption and step relationships are cases of affinity, they are normally treated as consanguinity.
Терминология
Заң бойынша, неке арқылы туысқандар туыстық байланысқа ие деп аталады. Көбінесе олар "қайын туыс" немесе "қайын-жұрт" деп аталады, ал туыстық байланыс әдетте туыстық қатынастың дәрежесіне "қайын" деген сөзді қосу арқылы білдіріледі. Бұл туыстық қарым-қатынастың ең жақын деңгейлері үшін қалыпты жағдай, мысалы, қайын ата, қайын ана, қайын бала, қайын сіңлісі және т.б., бірақ одан әрі туыстық байланыстарда жиі жіберіліп қалады. Көбінесе, "аға" мен "әпке" сөздері туыс емес, отбасылық достарды атау үшін де қолданылады, сондықтан бұл терминдер адамның туыс немесе неке арқылы туыс екенін нақтыламастан қолданылуы мүмкін. Сол сияқты, туыстың жұбайы мүлдем туыс деп аталмайды немесе "неке арқылы туыс" деп аталуы мүмкін. "Неке арқылы" сөзі "аға" немесе "әпке" сөздерімен де қолданылуы мүмкін, мысалы, Бельгия ханшайымы Лея Бельгия королі Филипптің неке арқылы әпкесі болып табылады.
In law, affinity relatives by marriage are known as affines. More commonly, they are known as in laws or family in law, with affinity being usually signified by adding " in law" to a degree of kinship. This is standard for the closest degrees of kinship, such as parent in law, child in law, sibling in law, etc., but is frequently omitted in the case of more extended relations. As uncle and aunt are frequently used to refer indifferently to unrelated friends of the family, the terms may be used without specifying whether the person is a cognate or affine. Similarly, the spouse of a cousin may not be called a relation at all or may be referenced as a "cousin by marriage". "By marriage" can also be used with "uncle" or "aunt", e. g. Princess Léa of Belgium is an aunt by marriage of King Philippe of Belgium.
Мысалдар
Оңтүстік Африкада бірінші дәрежедегі туыстық байланыстағы жыныстық қатынасқа тыйым салынады, яғни бір адам екінші адамның жұбайының тікелей атасы немесе баласы болған жағдайда. Бразилия заңнамасы, Азаматтық кодекстің 1521-бабына сәйкес, ата-ана мен бала арасындағы некенің жарамсыздығын ата-баба мен немереге немесе кез келген басқа жоғары не төменгі туыстық қатынасқа (қандық және асырап алынған) дейін, әкесі мен анасының туыстарына және балаларына, тіпті бұрынғы жұбайлар ажырасқаннан кейін де, сондай-ақ өгей ата-аналар мен өгей балаларға, және асырап алуды бір жақты жүзеге асырған бұрынғы жұбайларға (асырап алу арқылы құрылған отбасыларда өгей ата-аналар мен өгей балаларға теңестіріледі) таратылады; сонымен қатар, туысқандар арасындағы некенің жарамсыздығы биологиялық туысқандарға дейін қолданылады. Гавайиде жақын туыстық байланыстағы жыныстық қатынасқа және некеге тыйым салынған, ол 5 жылға дейін жазаланады. Мичиган штатында "қандық немесе үшінші дәрежедегі туыстық байланыста" жүрген адамдар арасындағы жыныстық қатынас төртінші дәрежелі қылмыстық жыныстық қатынас ретінде қарастырылып, 2 жылға бас бостандығынан айыру немесе 500 долларға дейін айыппұл салу, немесе екеуі де қолданылады. Нью-Джерсиде, егер адам "жәбірленушімен қандық немесе үшінші дәрежедегі туыстық байланыста болса" және жәбірленуші 16 жастан асқан, бірақ 18 жасқа толмаған болса, жыныстық қатынасқа тыйым салынады.
In South Africa, sexual relations are prohibited within the first degree of affinity, that is, where one person is the direct ancestor or descendant of the spouse of the other person. Brazilian law, by the Article 1521 of the Civil Code, also extends the invalidity of marriage between parents and children to grandparents and grandchildren or any other sort of ascendant descendant relationship (both consanguineous and adoptive), parents in law and children in law even after the divorce of the earlier couple, as well as to stepparents and stepchildren, and former spouses to an adoptive parent who did this unilaterally (regarded as an equivalent, in families formed by adoption, to stepparents and stepchildren); and extends the invalidity of marriage between siblings to biological cousin siblings. In Hawaii, sexual penetration and marriage is prohibited within close degrees of affinity and is punishable by up to 5 years. In Michigan, sexual contact between persons related "by blood or affinity to the third degree" are chargeable as criminal sexual conduct in the 4th degree and punishable by a 2 year sentence or a fine of up to $500 or both. In New Jersey, sexual contact is prohibited when the actor is "related to the victim by blood or affinity to the 3rd degree" and the victim is at least 16 but less than 18 years old.