Кіріспе
Англиядағы бәсекелестік футболдың 121-ші маусымы
2000–01 маусымы Англиядағы бәсекелестік футболдың 121-ші маусымы болды.
Шолу
"Манчестер Юнайтед" үшінші рет Премьер-лига титулын жеңіп алды және тоғыз маусымның ішінде жетінші титулын иеленді. "Ливерпуль" бір маусымда Лига кубогы мен ФА кубогын жеңген екінші ағылшын клубы болды, сондай-ақ УЕФА кубогын қосып, бірегей үштікке ие болды. "Фулхэм" Бірінші дивизион чемпионы ретінде Премьер-лигаға жолдама алды, бұл үшінші дивизионнан бес маусымдық өрлеу болды. Олар Премьер-лига құрылғаннан бері Англия лигасының барлық төрт дивизионында ойнаған алғашқы клуб атанды. 13 жыл бұрын Лига кубогын жеңіп алған және тоғыз жыл бұрын жоғары дивизионда ойнаған "Лютон Таун" және 15 жыл бұрын Лига кубогын жеңіп алған, ал 13 жыл бұрын жоғары дивизионда ойнаған "Оксфорд Юнайтед" үшінші дивизионға түсті. Ортаңғы сатыдағы Екінші дивизионның "Уайкомб Уондерерс" клубы барлық болжамды жоққа шығарып, "Ливерпульге" қарсы ФА кубогының жартылай финалына өтті. Олар Бірінші дивизионның "Миллуолл", "Вулверхэмптон Уондерерс" және "Уимблдон" командаларын, сондай-ақ Премьер-лиганың "Лестер Сити" клубын жеңіп, жартылай финалға жолдама алды. "Уайкомб" "Вилла Паркте" 2:1 есебімен жеңілді.
Жетістікке жеткен менеджерлер
Джордж Берли жаңадан жоғарылаған «Ипсуич Таунды» Премьер-лигада бесінші орынға көтерді және УЕФА кубогына қатысу құқығын алды. Жерар Улье «Ливерпульмен» ФА кубогы, Лига кубогы және УЕФА кубогында жеңіске жетіп, үш жүлдеден ие болды. Сэр Алекс Фергюсон ағылшын футболында үш мәрте қатарынан лига чемпионы атанған тұңғыш жаттықтырушы болды. «Манчестер Юнайтед» (тарихта төртінші команда) үшінші жыл қатарынан Премьер-лиганың соңғы турнир кестесінде көш бастады. Алан Кербишли жаңадан көтерілген «Чарлтон Атлетик» клубын Премьер-лигада тоғызыншы орынға жеткізіп, 50 жылдағы ең жоғары нәтижесін көрсетті. Жан Тигана «Фулхэммен» Бірінші дивизионда жеңіске жетіп, Премьер-лигаға жолдама алды және ағылшын футболының жоғары лигасынан 33 жылдық үзіліске нүкте қойды. Марк МакГи «Миллуоллдың» бас жаттықтырушысы ретіндегі алғашқы маусымында табысқа жетіп, Екінші дивизион чемпионы атанды. Ронни Мур барлық сарапшыларды таң қалдырып, «Ротерхэм Юнайтед» клубымен екінші рет Бірінші дивизионға жолдама алды. Рей Грейдон «Уолсоллмен» үшінші жылдың ішінде екінші рет жоғарылап, Екінші дивизион плей-оффында жеңіске жетті. Микки Адамс «Брайтон мен Хов Альбион» клубына соңғы жылдардағы ең табысты маусымын сыйлап, науқанды Үшінші дивизион чемпионы ретінде аяқтады. Брайан Талбот небәрі 9 жыл бұрын құрылған «Рашден энд Даймондс» клубын Конференция чемпионы ретінде Футбол лигасына енгізді.
Жетістікке жеткен ойыншылар
Джимми Флойд Хассельбайнк, «Челсидің» 15 миллион фунт стерлингке рекордтық трансфері, 23 голмен Премьер-лиганың мергендер тізілімін бастады. Маркус Стюарт 19 голмен Премьер-лиганың екінші үздік мергені атанды, ал жаңадан көтерілген «Ипсвич Таун» командасы УЕФА кубогына қатысу құқығын алды. 35 жастағы Тедди Шерингхэм «Манчестер Юнайтед» клубының үшінші рет қатарынан Премьер-лига чемпионы болуына көмектескені үшін PFA және FWA ұйымдары тарапынан «Жылдың үздік ойыншысы» деп танылды. Майкл Оуэн «Ливерпульдің» алты жылдық жүлдесіз кезеңін аяқтауға көмектесті, оның нәтижелі голдары ФА кубогы, Лига кубогы және УЕФА кубогының үш жүлдесін жеңуге ықпал етті. Стивен Джеррард «Ливерпуль» сапында бір маусымда үш маңызды жүлде жеңіп, PFA «Жылдың жас ойыншысы» атағына ие болды. Жас француз шабуылшысы Луи Саха Премьер-лигадан тыс ең перспективалы ойыншы саналды, өйткені оның голдары «Фулхэмнің» 33 жылдық үзілістен кейін Бірінші дивизион жеңісіне қол жеткізуге көмектесті. 37 жастағы тәжірибелі шабуылшы Марк Хьюз «Блэкберн Роверстің» екі жыл бұрын құлағаннан кейін Премьер-лигаға оралуына көмектесті. Джейми Кьюретон «Рединг» сапында 27 гол соғып, Екінші дивизионның үздік мергені атанды. Бобби Замора «Брайтон энд Хов Альбион» клубының үшінші дивизионда жеңіске жеткеніне көмектескеннен кейін Футбол лигасының үздік мергендерінің біріне айналды. 19 жастағы Джермен Дефо «Вест Хэм Юнайтедтен» «АФК Борнмутқа» жалға беріліп, «Дин-Корт» командасы сапындағы Екінші дивизионның қатарынан он матчында гол соқты.
Швециялық Эриксон Англияның алғашқы шетелдік жаттықтырушысы
Англияның UEFA Euro 2000 турниріндегі сәтсіз өнер көрсетуінен кейін, Кевин Киган 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңінің алғашқы матчында Германияға 1:0 есебімен жеңілгеннен кейін бірнеше минуттан соң Англия құрамасының бас жаттықтырушы лауазымынан кетті. 2000 жылдың 7 қазанында өткен бұл матч Вембли стадионындағы соңғы матч болды. Говард Уилкинсон мен Питер Тейлор Свен Геран Эриксон Футбол қауымдастығының жаңа ұлттық жаттықтырушы болу ұсынысын қабылдағанға дейін уақытша бас жаттықтырушы ретінде бір матчтан басқарды. 52 жастағы Эриксон Англия құрамасын басқарған алғашқы шетелдік жаттықтырушы болды. Оның басқаруымен өткен алғашқы матч 28 ақпанда Испанияға қарсы 3:0 есебімен жеңіспен аяқталды. Англия Эриксон басшылығымен алғашқы бес матчында жеңіске жетті, бұл өте үміт беретін бастама болды.
" Ливерпуль " үш ойыншыны " Хоуллиер " ұтып алды
Ливерпуль 2000–01 жылғы УЕФА кубогын 16 мамырда «Алавес» командасын 5:4 есебімен жеңіп алды. Матч 116-шы минутта «алтын голмен» шешілді және Ливерпульдің үш кубоктан тұратын жиынтығын аяқтады. Бұл олардың алты жылдық кубоксыз кезеңін тоқтатты және Хоулье басшылығымен алғашқы кубоктарын жеңіп алды. «Лига кубогы» Милленниум стадионында өткен алғашқы ағылшын финалында «Бирмингем Сити» командасымен пенальтилер сериясінде жеңіске жетіп ұтып алынған болатын. Ал «ФА кубогы» Арсеналға қарсы өткен драматикалық матчта 2:1 есебімен жеңіске жетіп еншіге түсті, онда Майкл Оуэн Фредди Люнгберг Арсеналды алға шығарғаннан кейін екі соңғы голды соқты.
Танымал дебютанттар
"Тоттенхэм Хотспур" командасына енуге тырысқан 19 жасар Питер Крауч, маусымның бірінші күні "Квинс Парк Рейнджерс" жаңа клубында "Бирмингем Сити" командасымен 0:0 есебімен тең түскенде лигадағы дебютін жасады. Сол күндері болашақ Англия құрамаласы Жолеон Лескотт 18 жасқа толуға аздай қалғанда, "Шеффилд Уэнсдей" командасымен тең түскен "Вулверхэмптон Уондерерс" үшін өнер көрсетті. Он жеті жасар Джермейн Дефо 2000 жылдың тамызында Лига кубогында "Уолсолл" қаласында "Вест Хэм Юнайтед" командасының 1:0 есебімен жеңіске жеткен ойындағы жалғыз голды соқты.
Қалпына келтіру
3 тамыз 2000: 31 жастағы итальяндық шабуылшы Пьерлуиджи Казирагхи «Челси» командасының Премьер-лига матчында аяғын сындырып, толыққанды жазыла алмағандықтан, шамамен екі жылдан кейін карьерасын аяқтады. 28 қыркүйек 2000: 37 жастағы орталық қорғаушы Стив Боулд «Сандерленд» сапында бір жылдан астам ойнағаннан кейін зейнеткерлікке шықты. Бұған дейін ол 11 жыл «Арсенал» командасында өнер көрсетіп, қазіргі заманның ең табысты қорғаныс шебінің бір бөлігі болған. 8 қараша 2000: 35 жастағы «Уимблдон» және Ямайка құрамасының жартылай қорғаушысы Робби Эрл асқазан ауруына байланысты карьерасын аяқтады. 24 қаңтар 2001: 33 жастағы бельгиялық шабуылшы Люк Нилис «Астон Вилла» командасының «Ипсуич Таун» клубына қарсы өткен ойынында ауыр жарақат алғаннан кейін төрт айдан соң медициналық кеңес бойынша зейнеткерлікке шықты. 4 мамыр 2001: 39 жастағы орталық қорғаушы Дейв Уотсон «Эвертон» командасымен 15 жыл ойнағаннан кейін, «Транмир Роверс» клубының бас жаттықтырушысы қызметін ұсынуын қабылдап, футболдан кетуге бел буды. 9 мамыр 2001: 35 жастағы шабуылшы Тони Котти екінші дивизионға өту кезеңінде «Миллуолл» командасында қысқа ғана уақыт ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады. 4 шілде 2001: 36 жастағы орталық қорғаушы Гэри Паллистер 17 жылдық кәсіби футбол өмірінен кейін зейнеткерлікке шықты. Оның ең үлкен жетістіктері 1989-1998 жылдар аралығында «Манчестер Юнайтед» клубында болды, онда ол төрт лига титулын, үш ФА кубогын, Футбол лигасының кубогын және Еуропа Кубок иелерінің кубогын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 1988-1996 жылдар аралығында Англия құрамасы сапында 22 рет ойнады.
Өлімдер
8 шілде 2000: 63 жастағы Клифф Сир, 1970-ші жылдардың соңында құрылған «Честер» жастар құрамасымен жұмыс істеген Иан Раштың мансабын дамытуға көмектескендігі үшін көп мақтады. Оның «Честер» клубымен 19 жылдық қарым-қатынасы (1968–87) басқарушы және ойыншы ретінде де жұмыс істеуін қамтыды. Бұрынғы Уэльс құрамасының ойыншысы «Манчестер Сити» клубында ойнаған, кейін «Рексхэм» клубында жұмыс істеген. 29 шілде 2000: 81 жастағы Бенни Фентон 1937-1958 жылдар аралығында «Вест Хэм Юнайтед», «Миллуолл», «Чарлтон Атлетик» және «Колчестер Юнайтед» командалары үшін қанатты жартылай қорғаушы ретінде 409 лига ойынына қатысты. Ол «Колчестер Юнайтед» клубына сегіз жыл бойы бас жаттықтырушы болып қызмет етті, содан кейін «Ориент» клубында бір жылдық басшылық етті. 1966 жылы «Миллуолл» клубына бас жаттықтырушы болып оралды және 1974 жылға дейін клубты басқарды, яғни сегіз жыл бойы. 18 тамыз 2000: 63 жастағы Морис Эванс жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 1979 жылы «Рединг» клубын Төртінші дивизион чемпионы етіп, ал ең танымал «Оксфорд Юнайтед» клубын үш жыл бойы жоғары лигада (1985–88) басқарды. 1986 жылы Лига кубогын жеңіп алды. Екінші дивизионға түсуге дайын тұрғанда 1988 жылдың наурыз айында жұмыстан босатылды, бірақ кейін клубта уақытша бас жаттықтырушы (1993 жылдың күзінде) және футбол директоры болып жұмыс істеді. 29 тамыз 2000: 49 жастағы Уилли Маддрен 1969-1977 жылдар аралығында өзінің жалғыз клубы «Миддлсбро» үшін қорғаушы ретінде 293 лига ойынына қатысты. 1979 жылы ойыншы ретінде зейнеткерлікке шықты, 1982 жылы «Тессид» клубына физиотерапевт ретінде оралды, ал 1984 жылдың наурыз айында бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Клубтың қаржылық қиындықтары мен форманың төмендеуіне байланысты клубта бас жаттықтырушы ретінде қиын болды, бұл оларды 1986 жылы үшінші дивизионға түсірді (оның жұмысынан айырылуына себеп болды), бірақ ол өзінің ізбасары Брюс Риох басшылығымен екі рет жоғарылауға қол жеткізген команданың маңызды бөлігін құрды. Содан кейін Маддрен спорттық кубок бизнесімен табысқа жетті, 1995 жылы оған моторлық нейрон ауруы диагнозы қойылды, ол бес жылдан кейін оның өмірін алды. 23 қазан 2000: 69 жастағы Дуг Миллвард 1955-1963 жылдар аралығында Альф Рамсидің басшылығымен «Ипсуич Таун» клубында шабуылшы ретінде 143 лига ойынына қатысты, 35 гол соқты және 1962 жылы чемпион атанған команданың құрамында болды. 1965 жылы Шотландиядағы «Сент-Миррен» клубының бас жаттықтырушысы болды, бір жылдан кейін карьерасын АҚШ-қа жалғастырып, қайтыс болғанға дейін сол жерде болды. 1 қараша 2000: 56 жастағы Джордж Армстронг «Арсенал» клубының жаттығу алаңында инсульттан қайтыс болды, онда ол клубтың резервтік командасын жаттықтырып келген. Ол 1971 жылы екі мәрте жеңіске жетуде маңызды рөл атқарды. 10 қараша 2000: 70 жастағы Боб Мэтьюсон соғыстан кейінгі жылдары «Болтон Уондерерс» клубында үш лига ойынына қатысты, содан кейін төрешілікпен айналысты. Ол көптеген маңызды матчтарды төрешілік етті, соның ішінде 1974 жылғы FA Charity Shield (онда ол Кевин Киган мен Билли Бремнерді төбелес салғаны үшін алаңнан қуды) және 1977 жылғы FA Кубогының финалын. 7 ақпан 2001: 34 жастағы Марк Норт, қатерлі ісіктен қайтыс болды, өзінің мансабын «Лутон Таун» клубының шабуылшысы ретінде бастады, 1980-ші жылдардың ортасында Бірінші дивизиондағы 18 ойында ойнап, үш гол соқты. 1987 жылы «Гримсби Таун» клубымен келісімшарт жасады және екі жыл «Бланделл Парк» стадионында ойнады, «Миддлсбро» клубына қарсы ФА Кубогының кездесуінде екінші нөмірлі ойыншы ретінде екі гол соқты, сондай-ақ 67 лига ойынында 17 гол соқты, содан кейін 1989 жылы «Лестер Сити» клубына ауысты. 1991 жылы «Гримсби» клубына қайта оралды, бірақ бір жылдан кейін бір лига ойынынан кейін арқа жарақаттары салдарынан 26 жасында аға карьерасын аяқтады, бірақ ол 1999 жылға дейін лигадан тыс деңгейде ойнауын жалғастырды. 28 ақпан 2001: 85 жастағы Стэн Каллис 1947-1964 жылдар аралығында «Вулвергемптон Уондерерс» клубының бас жаттықтырушысы болды, бұрын клубтың ойыншысы болған. Үш рет лига чемпионы және екі рет ФА кубогының иегері атанды. 1965 жылдан 1970 жылға дейін «Бирмингем Сити» клубының менеджері болды. 1990-шы жылдардың басында «Молино» стадионының жаңартылуы кезінде жаңа трибуна Стэн Каллистің құрметіне аталды. 30 наурыз 2001: 88 жастағы Джордж Мэтч, Абердинде туған шабуылшы, 1934 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына қосылды және 1936 жылы Екінші дивизионның чемпионы атанды, клуб үшін 112 лига ойынында 46 гол соқты, содан кейін 1937 жылы «Престон Норт-Энд» клубына ауысты. 1938 жылы ФА Кубогының финалында «Дипдейл» клубы үшін соңғы минутта жеңіс голын соқты, бірақ бір жылдан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан одан әрі табысқа жету мүмкіндігіне тосқауыл қойылды. Соғыстан кейін карьерасын «Бьюри» және соңында «Саутпорт» клубтарында жалғастырды. Шотландия құрамасына 1938 жылы бір рет шақырылды. 31 наурыз 2001: 33 жастағы Дэвид Рокастл, «Арсенал» клубымен екі лига чемпионы және бір Лига кубогын жеңіп алды (онда ол 1983 жылдан 1992 жылға дейін ойнады), қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол Англия құрамасы үшін 14 рет ойнады, бірақ ешқашан жеңіліске ұшырамады. Кейін «Лидс Юнайтед», «Манчестер Сити», «Челси», «Норвич Сити», «Халл Сити» және Малайзияның «Сабах» клубында ойнады, содан кейін 1999 жылы карьерасын аяқтады. Оның тоғыз жасар ұлы Райан Рокастлдің қайтысынан алты апта өткен соң ФА Кубогының финалында «Арсенал» клубының талсманы болды. 8 сәуір 2001: 83 жастағы Деннис Робертс 1938-1954 жылдар аралығында «Бристол Сити» клубы үшін орталық қорғаушы ретінде 306 лига ойынына қатысты. 9 маусым 2001: 72 жастағы Ронни Аллен 1946-1965 жылдар аралығында «Порт Вейл», «Вест Бромвич Альбион» және «Кристал Пэлас» клубтары үшін шабуылшы ретінде сәтті мансап жасады, 276 гол соқты (оның 208-і «Альбион» үшін). 1950-ші жылдарда Англия құрамасына бес рет шақырылды, екі гол соқты және «Альбион» клубымен 1954 жылы ФА Кубогын жеңіп алды. 1966 жылы «Вулвергемптон Уондерерс» клубының бас жаттықтырушысы болды, бір жылдан кейін клубты жоғары дивизионға көтерді, содан кейін «Атлетико Бильбао», «Спортинг Лиссабон», «Уолсолл», «Вест Бромвич Альбион» (екі рет) және Грекияның «Панатинаикос» клубтарын басқарды. Оның басқарушылық мансабының соңғы үлесі 1981–82 жылдары «Альбион» клубын екінші рет басқарғанда болды, онда олар екі ішкі кубоктың жартылай финалына жетті, бірақ оның алдағысы Рон Аткинсонның басшылығымен төртінші орын алғаннан кейін жоғары дивизионнан құлаудан шамалы ғана құтылды. Ол 1996 жылға дейін «Альбион» клубында жаттықтырушы және скауттар штабында қызмет етті, ал оның қайтысы Альцгеймер ауруымен күрескеннен кейін болды. 30 маусым 2001: 80 жастағы Джо Фаган «Ливерпуль» клубында ұзақ жылдар бойы жаттықтырушы болып жұмыс істеді, 1983 жылы Боб Пейслиден бас жаттықтырушы лауазымын иеленді. Оның басшылығымен алғашқы маусымында клуб лига чемпионы, Лига кубогы және Еуропа кубогын жеңіп алды, бірақ оның соңғы маусымында «Ювентусқа» 1–0 есебімен Еуропа кубогының финалында жеңіліске ұшырады – бұл «Хейзел» стадионындағы апаттың салдарынан 39 жанкүйердің қаза болуымен белгіленді.