Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1798 жылғы Ирландия көтерілісінде болған Баллинамук шайқасы (8 қыркүйек 1798) – Ирландиядағы 1798 жылғы көтеріліс кезінде француз әскерлерінің басты күшінің жеңілісімен аяқталды.
Battle during the 1798 Rebellion in Ireland
The Battle of Ballinamuck (8 September 1798) marked the defeat of the main force of the French incursion during the 1798 Rebellion in Ireland.
Өмірбаян
Каслбар шайқасында генерал Хамберттің жеңісі, оған шамамен 5000 қосымша ирландтық сарбаз жинауға қарамастан, күтілгендей, басқа аймақтарда көтерілістің жаңаруына әкелмеді. Бұрынғы көтерілістің жеңілісі ирланд республикалық қозғалысын соншалықты қиратты, көптеген адамдар күресті жаңартуға дайын болған жоқ. Ирландияның жаңа Лорд-лейтенанты Лорд Корнуоллистің басқаруымен 26000 сарбаздан тұратын үлкен британ әскері жиналды және батысқа қарай жылжыды. Хамберт Каслбарды тастап, Ольстерге қарай бет бұрды, онда көтеріліс ұйымдастыруға тырысты. Ол Слайго округіндегі Колуниде үкіметтік әскерлердің тосқауыл күшін жеңді. Вестмит және Лонгфорд округтерінде көтерілістер басталғаны туралы хабарды алғаннан кейін, ол бағытын өзгертті. Хамберт 7 қыркүйекте Баллинтра көпірінен Шеннон өзенін кешіп, оны өзінен кейін жойды, содан кейін Драмшанбоға жетті, онда түнді қону орны мен Дублин арасында өткізді. Ол Мултифармхэм мен Гранардтағы Уилсон аурухана мектебінде Вестмит және Лонгфорд көтерілісшілерінің жеңілісі туралы ақпаратты, қырғыннан аман қалған және оның лагеріне жеткен көтерілісшілерден білді. Корнуоллистің үлкен күші Дублинге баратын жолды кесіп, артқы сапты үнемі мазалап, генерал Лейктің жасағының келуін күтіп тұрғанда, Хамберт келесі күні Лонгфорд/Лейтрим округтерінің шекарасындағы Баллинамак ауылында тұруға шешім қабылдады.
The victory of General Humbert at the Battle of Castlebar, despite gaining him around 5,000 extra Irish recruits, had not led to a renewed outbreak of the rebellion in other areas as hoped; the defeat of the earlier revolt had devastated the Irish republican movement to the extent that few were willing to renew the struggle. A massive British force of 26,000 men was assembled under Lord Cornwallis, the new Lord Lieutenant of Ireland, and was steadily moving west. Humbert abandoned Castlebar and moved towards Ulster, with the apparent intention of igniting an uprising there. He defeated a blocking force of government troops at Collooney in County Sligo. Following reports that rebellions had broken out in County Westmeath and County Longford, he altered course. Humbert crossed the River Shannon at Ballintra Bridge on 7 September, destroying it behind them, and continued to Drumshanbo where they spent the night halfway between his landing point and Dublin. News reached him of the defeat of the Westmeath and Longford rebels at Wilson's Hospital School at Multyfarmham and Granard from the trickle of rebels who had survived the slaughter and reached his camp. With Cornwallis' huge force blocking the road to Dublin, facing constant harassment of his rearguard and the pending arrival of General Lake's command, Humbert decided to make a stand the next day at the townland of Ballinamuck on the Longford/Leitrim county border.
Шайқас
Хамберт 12 000-нан астам ирландтықтар мен ағылшын әскерлеріне қарсы тұрды. Генерал Лейк 14 000 сарбазбен жақыннан ілесіп келді, ал Корнуоллис 15 000 сарбазбен Шеннон өзеніндегі Каррик қаласының оң жағында болды. Шайқас қысқа артиллериялық дуэльмен басталды, одан кейін ашыққан ирланд көтерілісшілеріне драгун шабуылы жасалды. Француз шебі бұзылғанда қысқаша күрес болды, ол Хумберт берілу ниетін білдіргенде және оның офицерлері әскерлеріне мылтықтарын тастауға бұйрық бергенде ғана тоқтады. Шайқас бір сағаттан аспады. Француздар беріліп жатқанда, француз армиясындағы ирланд офицері, полковник Тилинг басқаратын француздың 1000-ге жуық ирланд одақтастары берілу ниетін білдірмей және ешқандай шарттар ұсынылмағаннан кейін қаруларын ұстап тұрды. Жаяу әскердің шабуылынан кейін драгун шабуылы ирландтықтарды жеңіп, шашыратты, олар батпақты жерге қуылды, онда олар байонетпен қадалды немесе суға ұтылды.
Humbert faced over 12,000 Irishmen and English forces. General Lake was close behind with 14,000 men, and Cornwallis was on his right at Carrick on Shannon with 15,000. The battle began with a short artillery duel followed by a dragoon charge on exposed Irish rebels. There was a brief struggle when French lines were breached which only ceased when Humbert signalled his intention to surrender and his officers ordered their men to lay down their muskets. The battle lasted little more than an hour. While the French surrender was being taken, the 1,000 or so Irish allies of the French under Colonel Teeling, an Irish officer in the French army, held onto their arms without signalling the intention to surrender or being offered terms. An attack by infantry followed by a dragoon charge broke and scattered the Irish who were pursued into a bog where they were either bayoneted or drowned.
Салдары
Барлығы 96 француз офицері мен 746 сарбаз тұтқынға алынды. Британдықтардың алғашқы есебі бойынша 3 адам қаза тауып, 16 адам жараланған немесе жоғалып кеткен, бірақ кейіннен тек қаза тапқандардың саны 12 екені хабарланды. Шамамен 500 француз бен ирландтық майдан даласында қаза болды. Тазалау операциялары барысында 200 ирландтық тұтқынға алынды, олардың көпшілігі кейін асылды, соның ішінде Вулф Тоунның інісі Мэттью Тоун. Тұтқындар Карик-он-Шеннонға, Сент-Джонстаунға, қазіргі Баллиналге көшірілді, онда көпшілігі жергілікті жұртшылық "Буллидің акры" деп атап кеткен жерде атылды. Хамберт пен оның әскері канал арқылы Дублинге жеткізіліп, британдық соғыс тұтқындарымен айырбасталды. Баллинамақтағы жеңіліс ирландтық қоғамдық естелікте терең із қалдырды және жергілікті халық ауыз әдебиетінде кеңінен орын алды. Бұл шайқас туралы көптеген ауызша әңгімелер жиналды, негізінен 1930 жылдары тарихшы Ричард Хейс және Ирландия фольклор комиссиясы оларды жазбаға түсірді.
A total of 96 French officers and 746 men were taken prisoner. British losses were initially reported as 3 killed and 16 wounded or missing, but the number of killed alone was later reported as 12. Approximately 500 French and Irish lay dead on the field. 200 Irish prisoners were taken in the mopping up operations, almost all of whom were later hanged, including Matthew Tone, brother of Wolfe Tone. The prisoners were moved to Carrick on Shannon, St Johnstown, today's Ballinalee, where most were executed in what is known locally as Bully's Acre. Humbert and his men were transported by canal to Dublin and exchanged for British prisoners of war. The defeat at Ballinamuck left a strong imprint on Irish social memory and featured strongly in local folklore. Numerous oral traditions were later collected about the battle, principally in the 1930's by historian Richard Hayes and the Irish Folklore Commission.