Кіріспе

Огденсбург – АҚШ, Нью-Йорк штатының Сент-Лоуренс округіндегі қала. 2019 жылғы халық санауы бойынша халқы 10 436 адамды құрайды. 18 ғасырдың соңында еуропалық американдық қоныс салушылар осы елді мекенді американдық жер иесі және құрылысшы Сэмюэл Огденнің құрметіне атаған. Қала Нью-Йорк штатының солтүстік шекарасында, Освегатчи өзенінің құйылысында, Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Бұл округтегі жалғыз ресми қала статусына ие, ол шығысында Нью-Йорк штатының Массена қаласымен, батысында Онтарио провинциясының Броквилл қаласымен шектеседі. Огденсбург порты – Сент-Лоуренс теңіз жолындағы АҚШ-тың жалғыз порты. Қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Огденсбург-Прескотт халықаралық көпірі АҚШ пен Канаданы байланыстырады, ал Прескотттан Канаданың астанасы Оттаваға тікелей тас жол салынған.

Тарих

Бұл жер мыңдаған жылдар бойы әр түрлі мәдениеттердің жергілікті халықтарының ежелгі аумағы болды. 1000 жылға қарай ирокез тілді халық Сент-Лоуренс өзенінің бойында қоныстанды және ауыл шаруашылығымен, сондай-ақ аң аулау мен балық аулаумен айналысты. Алғашқы француз саяхатшылары 16 ғасырдың басында Стадакона мен Хохелаганы осы халықтың ауылдары деп жазды. Ғасырдың соңына қарай, кейінгі саяхатшылар ауылдарды толығымен тастап кеткенін, өмірдің белгісі жоқ екенін анықтады. Олар лаурентия тілінде сөйлеген және кейінірек тарихтағы Ирокез Хауденосаунеесінің бес тайпасынан ерекшеленетін топ болды, олар Ұлы көлдердің оңтүстік жиегінде пайда болды және қазіргі Нью-Йорк пен Пенсильванияда орналасқан. 16 ғасырдың соңында Сент-Лоуренс ирокездері Сент-Лоуренс аңғарынан жоғалып кетті, бұл, мүмкін, Хауденосаунее мохоктарының тері саудасы үшін соғыс салдарынан болды. Кейінгі француз байланысы кезінде, мысалы, 17 ғасырдың басында Самуэль де Шампленмен, Хауденосаунеесінің бес тайпасы: Мохок, Онондага, Онида, Кайуга және Сенека қазіргі Нью-Йоркте орналасқан Ирокез конфедерациясында бірікті. Онтарио көлінің оңтүстік жағалауында Онондага қоныстары созылып жатты. Хьюрон және Мохок та Сент-Лоуренс аңғарынан аң аулау үшін және соғыс жасаушы топтардың жолы ретінде пайдаланды. Бұл аймақтағы ең алғашқы еуропалық қоныстандыру – 1749 жылы Солтүстік Америкадағы Жаңа Франция колониясының бөлігі ретінде Аббе Пике салған миссия болды. Ол оны Флеве Освегаче (Освегатчи өзені) сағасының жанында орналасқан Форт-де-Ла-Презентация (Презентация форты) деп атады. Миссия тері саудасы үшін жергілікті халықты тартты, олардың көпшілігі ауылға қоныстанды және католицизмге көшті. Көбінесе Онондага, миссиядағы ирокездер француздарға өзеннің транслитерацияланған атынан кейін Освегатчи деп танылды. 1755 жылға қарай миссиялық қоныста 3000 ирокез тұрды. Салыстыру үшін, Монреальда сол кезде шамамен 4000 адам тұрды. Ол Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағында орналасқан Канеуаке атты миссионерлік ауылмен шектесетін. Освегатчилер Канаданың жеті тайпасының бірі ретінде танылды. Тұрғындар өз аумағына британдық отарлаушылардың енуіне қарсы болды. 1750 жылдары және француз-үнді соғысы кезінде бұл форттың жауынгерлері француз офицерлерімен одақтасып, Шамплен, Мохок және Огайо аңғарларындағы британдық отарлаушыларға шабуыл жасады. Қала 1760 жылы Жеті жылдық соғыс кезінде британдықтар мен француздар арасындағы Мың аралдар шайқасы болған жерге жақын орналасқан (кейінірек АҚШ-та француз-үнді соғысы деп аталды). Екі тарап та үнді одақтастарын пайдаланды. Британия соғыста жеңіске жеткеннен кейін Франция Канададағы және Миссисипидің шығысындағы жерлерін Англияға берді. Англиялықтар бұл бекініс орнын өзеннің жергілікті атымен Форт Освегатчи деп атады (және ағылшындар француз тілін ағылшын тіліндегі фонетикалық жазуға аударғандай). Басқа миссионерлік қоныстардағыдай, ағылшыздар Освегатчилердің, олар жергілікті халықты солай атаған, католик діни қызметкерлерімен қарым-қатынасын бұзған жоқ. Британдықтар бұл қауымды Төменгі Канаданың немесе Квебек провинциясының бөлігі деп санады. Ауыл 1796 жылға дейін Американдық революциядан кейін британдықтардың билігінде болды. Солтүстік шекара Джей келісімімен қайта анықталғаннан кейін, елді мекен АҚШ аумағының бөлігіне айналды, ол осы аймақтағы Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауына дейін, Корнуоллға дейін, Онтариоға дейін созылып, шекара 45-ші ендік сызығы бойынша шығысқа қарай жүрді.

Тарихи ресурстар

Кітапхана паркі тарихи ауданы, судья Джон Файн үйі, Акер және Эванс заң кеңсесі, Нью-Йорк штатының қару-жарақ қоймасы, Огденсбург портындағы шам, Освегачи сорғы станциясы, Огденсбург қару-жарақ қоймасы, Роберт С. Макьюэн АҚШ кеден үйі, АҚШ пошта кеңсесі және Форт-де-Ла Презентация орны Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 12 364 адам, 4 181 үй шаруашылығы және 2 583 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 4 531 тұрғын үйден құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 85,05% ақ нәсілді, 9,92% афроамерикалық, 0,80% американдық үндістер, 0,69% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан, 2,81% басқа нәсілдерден және 0,67% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 6,22% құрады. 4 181 үй шаруашылығының 31,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 41,5% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 15,1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 38,2% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,3% жеке тұлғалардан тұрады, ал 14,2% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,98 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,3% -ы 18 жасқа дейінгілер, 9,5% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 35,3% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,3% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,4% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 127,6 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 134,6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 27 954 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 36 236 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 32 358 доллар, ал әйелдердің 21 485 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 12 650 доллар. Отбасылардың 14,2% және халықтың 18,3% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,3% және 65 жастан асқандардың 13,6% -ы.

Ресурстар

Огденсбург қаласында Сент-Лоуренс психиатриялық орталығы орналасқан, ол психикалық денсаулық сақтау қызметтерін ұсынады, соның ішінде стационарлық және амбулаториялық емдеу түрлері бар. SLPC Нью-Йорк штатының Психикалық денсаулық сақтау басқармасының (OMH) құрамына кіреді және халыққа қызмет көрсетеді. Бұрын Огденсбургте жеке білім беру мекемесі – Mater Dei колледжі орналасқан, қазір жабық. Mater Dei колледжі жабылғаннан кейін, оның кампусын 2001 жылдан 2009 жылға дейін Ivy Ridge академиясы пайдаланды. Бұл жекеменшік интернат-мектепке мінез-құлқында мәселелері бар 11-18 жас аралығындағы балалар қабылданатын. Огденсбург қалалық кітапханасы тегін интернет-қызметтер (wi-fi және компьютерлерді уақытша пайдалануға беру), жеті күндік DVD және Blu-ray дискілерін жалға алу, кітаптар, аудиокітаптар және тағы да басқа қызметтер ұсынады. Кітапхана жасөспірімдерге, балаларға және ересектерге арналған қызметтерді қамтиды. Қалада Фредерик Ремингтон атындағы өнер мұражайы бар. Мұражай қала орталығында, Вашингтон көшесіндегі жергілікті өнеркәсіпші Дэвид Пэриштің бұрынғы үйінде орналасқан. Үй әрқашан "Пэриш сарайы" деп аталған, бірақ Ева Ремингтон күйеуі Фредерик Ремингтонның қайтысынан кейін жесір болып сол жерде тұрған. Фредерик Ремингтон американдық Батыстың суреттерімен танымал болған. Ремингтонның өнер туындылары мен естелік заттарының коллекциясы Ева Ремингтон мен оның әпкесі Эмманың мүлігінен құралған. Форт-Ла-Презентация қауымдастығы миссиялық бекініс орнын қалпына келтіру және оны тарихи мұражай ретінде пайдалану үшін құрылған. Олар оны білім беру және туризмді дамыту үшін, сондай-ақ аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстыру үшін пайдалануды жоспарлап отыр. Огденсбургте екі түзету мекемесі бар: Ривервью және Огденсбург. Бұл мекемелер Нью-Йорк штатының Түзету қызметі департаменті басқаруында және жергілікті тұрғындарға жұмыс орындарын ұсынады. Олардың бірі бұрынғы Сент-Лоуренс психиатриялық орталығының аумағында орналасқан, ал екіншісі Нью-Йорк штатының 37-ші тас жолының қарсы бетінде салынған. Огденсбург канадалықтардың интернеттен тауарлар тапсырып, оларды Огденсбургтегі жүк қабылдау компанияларына жеткізіп, содан кейін өздері Канадаға әкелуіне байланысты шекаралық сауда орталығына айналды. Огденсбургтегі UPS дүкені соңғы он жылдан бері канадалықтарға осы қызметті ұсынады. Мұның себебі көбінесе АҚШ компаниялары интернетте сауда жасау мүмкіндігін ұсынса да, Канадаға тауар жеткізбейтіні немесе Канадаға жіберілген тауарлардың бағасы мен жеткізілім құны жоғары болуында. Сондай-ақ, кәсіпкерлер АҚШ және басқа елдерге тауар жіберу үшін Огденсбургте материалдарын сақтайды.

Көлік

19 ғасырдың ортасынан бастап Огденсбург Сент-Лоуренс өзеніндегі портовый қала ретіндегі рөлін кеңейтіп, солтүстік Нью-Йорк және Канаданың оңтүстік-шығысында теміржолдар дамыған кезде маңызды сауда орталығы мен станцияға айналды. Огденсбург және Шамплейн көлі теміржолы (кейін Рутленд теміржолы) (1849), Рим, Уотертаун және Огденсбург теміржолы (1853) және Портленд және Огденсбург теміржолы (ешқашан аяқталмаған) – бәрі де тарихи қалаларды байланыстыратын аймақ арқылы желілер салды. Біраз уақыттан кейін RW&O компаниясын Нью-Йорк орталық теміржолы сатып алды. Осы жолаушылар пойызы қызметі 1961 жылы тоқтатылды. Огденсбург-Прескотт халықаралық көпірі 1960 жылы Огденсбург пен Джонстаун (Онтарио) қалаларын байланыстыру үшін салынды. Қозғалыс жолдары – NY 812 және ON 16, соңғысы Канаданың астанасы Оттаваға тікелей жол. АҚШ жағынан Огденсбургтің мемлекеттік тас жолдар желісіне тікелей қосылысы жоқ. Шекарадан өту көпірінде пайдаланылмаған қуаты бар; жүк көлігі көп болғанымен, көлемі Мың аралдар көпіріндегіден он есе аз. Огденсбург халықаралық әуежайы қаланың оңтүстігінде орналасқан.

Оқиғалар

Огденсбург Boys & Girls Club Expo наурыз айының үшінші толық апта соңында өткізіледі және бұл ұйым үшін маңызды қаржы жинау іс-шараларының бірі болып табылады. Шілде айының соңғы толық аптасында Огденсбург халықаралық су жолы фестивалі ұйымдастырылады. Апта ішінде Ремингтон каноэ жарысы, жергілікті мектептер арасындағы оркестрлер сайысы, қолөнер көрмелері, классикалық автомобильдер көрмесі және тағы да көптеген шаралар өтеді. Фестиваль жұма күні кешке әсем фейерверкпен және сенбі күні таңертең шерумен аяқталады.

Радио

WPAC FM PAC 98.7
WVLF FM Mix 96.1
WRCD FM 101.5 Түлкі