Кіріспе

Уильям Кит Брукс (25 наурыз 1848 жыл – 12 қараша 1908 жыл) – американдық зоолог. Брукс омыртқасыз жануарлардың эмбриологиялық дамуын зерттеді және теңіз биологиялық зертханасын құрды, онда ол және басқалар мұрагерлік заңдылықтарын зерттеді. Оның ең танымал кітабы «Устрица» 1891 жылы жарық көрді және көп рет қайта басылды. Брукс грек тілі мен биологияны қоса алғанда, көптеген пәндерді жақсы білді, жас кезінде қай салаға ден қоятынын білмей қиналды. Ол биологияға бағытталмас бұрын Хобарт колледжінде екі жыл оқыды, содан кейін Уильямс колледжіне ауысты, ол 1870 жылы бакалавр дәрежесін алды. Одан кейін Гарвардқа түсіп, Луи Агассиздің жетекшілігімен оқыды және 1875 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Бір жылдан кейін ол Джонс Хопкинс университетінің кіші ғылыми қызметкері болып жұмысқа орналасты, онда теңіз биологиясын оқытып, зерттеулер жүргізді. 1878 жылы Амелия Кэтрин Шульцке үйленгеннен кейін Брукс Чесапик зоологиялық зертханасын құрды. Ол жаздардың көп бөлігін осы зертханада өткізді, ол әр жазда Мэриленд штатының Крисфилд қаласынан, Вирджиния штатының Хэмптон қаласынан, Солтүстік Каролина штатының Бофорт қаласынан, Ямайкадан және Тортуга аралдарынан көшіп отырды. Мэриленд штатының тапсырмасымен американдық устрицаны зерттеуге кіріскен Брукс, оның нәтижелері осы устрицаның еуропалық түрінен айырмашылығы, ұрықтанудың денеден тыс жерде жүзеге асатынын анықтауға әкелді. Хопкинс университетінде Брукс 1883 жылы доцент (оқытушы-профессорға тең) болып, 1883 жылы доцент, ал 1889 жылы морфология профессоры болды. 1894 жылы ол биология кафедрасының меңгерушісі лауазымына Х. Ньюэлл Мартиннен кейін тағайындалды. Өзінің зерттеулері барысында Брукс омыртқасыздарды, әсіресе, жыныс жасушаларын зерттеді және ата-тектік мұрагерлікке байланысты түрлер арасындағы айырмашылықты, сондай-ақ Чарльз Дарвиннің пангенез теориясын түсіндіруге қатысты дәлелдер тапты. Басылымдарынан басқа, Брукс Хобарт колледжінен, Уильямс колледжінен және Пенсильвания университетінен құрметті дипломдар алды. Ол Америка философиялық қоғамының, Ұлттық ғылым академиясының, Ұлттық философиялық қоғамының, Филадельфияның Табиғаттану ғылымдары академиясының, Бостонның Табиғат тарихы қоғамының, Мэриленд өнер және ғылым академиясының, Америка зоологтар қоғамының, Америка ғылымдарын дамыту қауымдастығының және Корольдік микроскопиялық қоғамының мүшесі болды. Брукс 1908 жылы туа біткен жүрек ақауынан қайтыс болды. Ол жариялаған еңбектері:
Омыртқасыз жануарлар зоологиясының нұсқаулығы (1882)
Мұрагерлік заңы (1883)
Мэрилендтегі устрицаның дамуы мен қорғалуы (1884)
Люцифер: Морфология бойынша зерттеу (1881)
«Челленджер» кемесінің стоматоподалары (1886)
Устрица (1891)
Салпа туысының монографиясы (1893)
Зоология негіздері (1898)

Жарияланымдар

Джордан, ред., Leading Men of Science, (Нью-Йорк, 1910), 427–455 беттер. Уильям Кит Брукс; өмірбаянының очеркі (1910). Интернет архивінен.