Аляскадағы «Ешқайдаға бармайтын көпір» жобасы

Кіріспе

Аляска штатындағы ұсынылған көпір, АҚШ. Гравина аралы көпірі, көбінесе "Ешқайда салмайтын көпір" деп аталады, ол Кетчикан қаласын, Аляска, АҚШ-ты Гравина аралымен байланыстыратын қазіргі паромды алмастыру мақсатында салынбақ болған. Көпірдің құны 398 миллион долларға бағаланған. Алясканың конгресс делегациясының мүшелері, әсіресе өкіл Дон Янг және сенатор Тед Стивенс, Конгресте осы көпірді ынталандырған ең белсенді жақтастары болды және федералдық қаржыландыруға қолдау көрсетті. Жоба Аляскадан тыс жерлерде ысырапшылдыққа салынған қаржының символы ретінде күшті қарсылыққа ұшырады және "ешқайда салмайтын көпірлердің" бірі ретінде танылды. Осының салдарынан, Конгресс 2005 жылы көпірге арналған федералдық қаржыны жойды. "Ешқайда салмайтын көпір" жобасына қаржыландыру 2011 жылдың 2 наурызында Өкілдер палатасы H.R. 662: 2011 жылғы Жер үстілік көліктерді ұзарту туралы заңды қабылдау арқылы жалғастырылды, бірақ 2015 жылы тоқтатылды.

Өмірбаян

Алясканың көлік және қоғамдық нысандар департаменті жобаның мақсаты "әуежайға қызмет көрсетуді жақсарту және аралдағы кең аумақтарды дамытуға жағдай жасау" екенін мәлімдейді. Аралға паром әр 30 минут сайын, ал мамыр-қыркүйек айларындағы туристік маусымның пік кезінде әр 15 минут сайын қатынайды. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, ересектер үшін бағасы [құны] болды, сол күні қайта оралу тегін, ал автомобиль үшін [құны] болды, сондай-ақ сол күні қайта оралу тегін. USA Today басылымы хабарлағандай, көпірдің ұзындығы 1,7 миль (3 км) болатын Алтын қақпа көпіріне шамамен тең болып, "Бруклин көпірінен биік" болуы тиіс еді. Кетчикан әуежайы Оңтүстік-Шығыс Аляскадағы екінші ірі әуежай болып табылады (Джуно халықаралық әуежайынан кейін) және жылына 200 000-нан астам жолаушыны немесе күніне 550 жолаушыдан артық қабылдады, ал паром сол кезеңде (2006 жылғы мәліметтер бойынша) 350 000 адамды тасыды. Көптеген баламалы көпір маршруттары қарастырылды. 2004 жылдың қыркүйегіндегі шешім екі көпір салу болды, олардың арасында Пэннок аралы орналасқан, бұл Альтернатива F1 ретінде белгілі.

Тарих

Дау-дамай 2006 жылғы Ұлттық қаржыландыру туралы заң жобасымен басталды, ол келесі жылға арналған көлік, тұрғын үй және қала құрылысын қамтитын, бірнеше бағытты қамтитын шығындар туралы заң жобасы болды. 2005 жылдың 20 қазанында H. R. 3058 [109-шы] заң жобасының бірінші нұсқасы АҚШ Сенатында 93 дауыспен, 1 қарсы дауыспен қабылданды. 2005 жылдың 21 қазанында сенатор Том Кобёрн (R-OK) Гравина аралы мен Кник Арм көпірлеріне арналған қаражатты алып тастау және «Катрина» дауілінен зақымдалған Пончартрейн көлі арқылы салынатын көпірді қайта құруға қаражат аудару туралы ұсыныс жасады. Аляска штатының республикалық сенаторы Тед Стивенс апаттан кейінгі көмекке арналған қаражатты Гравина және Кник Арм көпірлерінен аударуға қарсы болғаны үшін бұқаралық ақпарат құралдарында қатты сынға ұшырады. Сенатта сөйлеген сөзінде Стивенс, егер оның штатынан қаражат алынып тасталса, Конгресстен кететінін мәлімдеді. 2005 жылдың 16 қарашасында Конгресс Аляска штатының пайдалануына бөлінген қаржы сомасын өзгертпей, екі көпірге арналған федералдық қаражаттың нақты бөлуі туралы шешім қабылдады. Кобёрн жасаған ұсыныс екі партиялық басым көпшілікпен жеңіліске ұшырады, 15 сенатор ұсынысты қолдап, 82 сенатор қарсы дауыс берді. 2006 жылдың қыркүйегінде губернаторлық науқаны барысында Сара Пэйлин Кетчикан қаласына сапар шегіп, Гравина аралы көпірі жобасын қолдайтынын мәлімдеді. Халыққа ашық форумда Пэйлин Кетчикан суретшісі Мэри Айда Хенриксон салған, көпірді қолдайтын футболканы көрсетті. Футболкадағы жазу «Nowhere Alaska 99901» деп жазылған, бұл «Ешқайда жететін көпір» деген сөз тіркесіне және Кетчикан қаласының пошталық индексіне сілтеме жасады. Өзінің Матануска-Суситна аңғарындағы үйіне сілтеме жасап, ол былай деді: «Жарайды, енді сіздер аңғардың қоқыстарын ешқайда алып келдіңіздер. Менің ойымша, біз бұл көпір жобасын ілгерілетуде жақсы команда құрамыз», - деді ол Сенат президенті Бен Стивенстің айтқан сөзіне жауап ретінде. Сол айдың соңында, Аляска штатының Василла қаласында өткен Сауда палатасының мәжілісінде Демократиялық партияның үміткері Тони Ноулз Паркс тас жолын қайта құрудың орнына Кник Арм көпірін, Гравина аралы көпірін және Джуноу қаласынан солтүстікке қарай созылатын жолды қолдағандығы үшін Пэйлинды сынады. «Кетчикан Daily News» газеті атап көрсеткендей, губернаторлыққа үміткерлердің ішінде «барлық жобаларды қолдауда Пэйлин ғана тұрақтылық танытты». 2006 жылдың 4 желтоқсанында губернатор Пэйлин өзінің инаугурациялық сөзінде қаржыны ұқыпты жұмсауға уәде берді. 2007 жылдың 17 қаңтарында ол Аляска Сенатының президентіне күрделі шығындарды шектеуді және көпірді қаржыландырудың 185 миллион долларлық үлесін қайтаруды көздейтін түзетілген бюджетті жіберді. Бір айдан кейін, 2007 жылдың қыркүйегінде Пэйлин жобаны ресми түрде тоқтатты. Пэйлин былай деді:

The controversy began with the 2006 National Appropriations Bill, an omnibus spending bill covering transportation, housing, and urban development for the following year. On October 20, 2005, H. R. 3058 [109th]'s first version passed the U. S. Senate with 93 votes for, 1 against. On October 21, 2005, Sen. Tom Coburn (R OK) offered an amendment to remove funds for the Gravina Island and Knik Arm bridges, and divert the funds to rebuild a bridge over Lake Pontchartrain that was damaged by Hurricane Katrina. Republican Senator Ted Stevens of Alaska became the object of strong media criticism when he strongly opposed diverting the Gravina and Knik Arm Bridge funds to help in the disaster aid. In his speech on the Senate floor, Stevens threatened to quit Congress if the funds were removed from his state. On November 16, 2005, Congress stripped the specific earmark allocation of federal funds for the two bridges in the final edition of the omnibus spending bill, without changing the amount of money allocated for use by Alaska. The Coburn Amendment was defeated with a heavy bipartisan majority, with 15 senators in favor of the amendment and 82 senators in opposition. In September 2006, during her campaign for Governor, Sarah Palin visited Ketchikan to express her support for the Gravina Island Bridge project. At a public forum, Palin held up a pro bridge T shirt designed by a Ketchikan artist, Mary Ida Henrikson. The legend on the shirt was "Nowhere Alaska 99901", referencing the buzzword of "Bridge to Nowhere" and the primary ZIP code of Ketchikan. In her public comments, referring to her own residence in the Matanuska Susitna Valley, she said: "OK, you’ve got Valley trash standing here in the middle of nowhere. I think we’re going to make a good team as we progress that bridge project" in response to an insult expressed by the state Senate president, Ben Stevens. Later that month, at a Chamber of Commerce meeting in Wasilla, Alaska, Democratic candidate Tony Knowles criticized Palin for supporting the Knik Arm Bridge, the Gravina Island Bridge, and a road north out of Juneau instead of rebuilding the Parks Highway. The Ketchikan Daily News noted that, of the gubernatorial candidates, "Only Palin is consistent in support all of the projects". During her inaugural address on December 4, 2006, Governor Palin pledged responsible spending. On January 17, 2007, she sent a revised budget to the president of the Alaska Senate that would restrict capital spending and rescinded the $185 million state share of the bridge funding. A month later, in September 2007, Palin formally canceled the project. Palin stated:

«Кетчикан қаласы әуежайға жетудің жақсы жолын қалайды, бірақ 398 миллион долларлық көпір – бұл жауап емес. Конгресс делегациясының жұмысына қарамастан, бізге көпір жобасын толық қаржыландыру үшін 329 миллион доллар жетіспейді және Конгресс Кетчикан мен Гравина аралы арасындағы көпірге қосымша қаражат жұмсауға мүдделі емес екені анық. Көптеген адамдардың Аляскадағы көпірлерге деген көзқарасы мұндағы жобалардың дұрыс емес бейнеленуіне негізделген. Бірақ біз не істей алатынымызға назар аударуымыз керек, болған оқиғалар туралы талас-тартыс жасамаймыз». Пэйлин көпірді бастапқыда қолдауының себебін сұрағанда, оның коммуникация директоры Билл МакАллистер: «Бұл ешқашан оның басымдықтарының тізімінде жоғары тұрмады, шын мәнінде жоба міндетті түрде тоқтатылған жоқ – әлі де паром қызметін жақсартуға немесе тіпті арзан дизайндағы көпір салуға мүмкіндік бар», - деді. Ол Алясканың «елден алып, елге бермейтін» болып қабылданатынын көрген соң ойын өзгерткенін айтты. Кетчикан қаласы Гравина аралының 50 тұрғыны үшін жолдар мен шағын инфрақұрылымды салуды бастады. Алайда, тұрғындар Кетчикан-Гравина аралығын қаржыландыру үшін күш сала беруде.

2008 жылғы науқан тақырыбы

2008 жылдың 29 тамызында республикалық партияның президенттікке үміткері Джон Маккейннің вице-президенттікке кандидат ретінде таныстырылып, губернатор Пэйлин жиналғандарға: "Конгресске "рахмет, бірақ ешқайда бармайтын көпірге рахмет" дедім" - деді. Бұл сөз көптеген қолдаушылардың ықыласына бөленді, бірақ Кетчикан қаласының саяси лидерлерін наразылыққа итерді. Қаладағы Пэйлиннің сайлауалды кампаниясын ұйымдастырған республикашыл Майк Эллердинг: "Ол "рахмет, бірақ рахмет жоқ" деді, бірақ ақшаны сақтап қалды", - деп мәлімдеді. Кетчикан қаласының демократ әкімі Боб Вайнштейн Пэйлиннің "ешқайда бармайтын көпір" терминін қолдануын сынады, өйткені ол бұрын көпірді қолдаған кезде оны ұятты деп атаған еді. Пэйлин бастапқыда көпірдің жақтаушысы болғанымен, Маккейн-Пэйлиннің телеарнада көрсетілген жарнамаларында Пэйлин "ешқайда бармайтын көпірді тоқтатты" деп айтылды. Пэйлиннің бас кеңесшісі Билли Монинг көптеген республикалық саясаткерлер тарапынан көпірге қатысты Пэйлиннің ұстанымын өзгертуді ұсынғаны үшін мақтау алды. Бұл мәлімдемелер саяси спектрдегі бірнеше газеттерде күмән тудырды немесе шатастыратын болып сипатталды. Говард Курц мұны "өтірік" деп атап, былай деп жазды: "Ол 2006 жылы губернаторлыққа үміткер болғанда бұл алыс жобаны қолдады, Конгресс келесі жылы қаржыландыруды тоқтатқаннан кейін ғана қарсы екенін мәлімдеді және оған бөлінген 223 миллион долларды басқа мемлекеттік жобаларға жұмсады". Маккейннің өзі де Гравина аралындағы көпір туралы пікір білдірді. Ол жарнамаларында көпірді ысырапшылдық деп атады, ал 2007 жылдың тамызында бейнежазбаға түсірілген және 2008 жылдың 30 сәуірінде қайтадан жарияланған қалалық жиналыста Миннеаполис I 35 көпірінің құлауын Гравина аралындағы көпірге байланыстырды. Оның жарнамалары мен пікірлері (2006 жылдың 21 қыркүйегіне дейін) губернатор Сара Пэйлиннің көпірді қолдауына қайшы келді. Ол Пэйлинды вице-президенттікке кандидат ретінде таңдаған кезде бұл мәселе БАҚ назарына ілігіп, олардың сайлауалды науқанында екіжүзділікке ұқсас айыптауларға себеп болды. 2008 жылдың 12 қыркүйегінде ABC News телеарнасындағы сұхбатында Gravina Island Bridge туралы сөйлескенде Чарльз Гибсон келесідей мәлімдеме жасады: "бірақ қазір бұл толыққанды құжатталған. Сіз бұрын көпірді қолдадыңыз, кейін қарсы шықтыңыз. 2006 жылғы сайлау кампаниясында "ешқайда бармайтын көпірге" қолдау білдіретін футболка киген едіңіз". Пэйлин Гибсонның сөзін бөліп, "Мен сол қауымның пошталық коды бар футболка киген едім, олар осы көпірді сұрап отырған. Бұл қауымдағы барлық адамдар 400-300 миллион долларлық көпірді сұрамаған", - деп жауап берді. АҚШ-тағы көптеген БАҚ топтары Пэйлиннің көпірлерге қатысты ұстанымын өзгерткенін атап өтті және ол ұсыныстарды тоқтату туралы мәлімдемесін асыра көрсеткенін мәлімдеді. Мысалы, Los Angeles Times газетінің хабарлауынша, Пэйлин губернаторлыққа үміткер болып дауыс жинаған кезде Кетчикан тұрғындарына "ешқайда бармайтын көпірді" қолдағанын айтты; губернатор болғаннан кейін ол ақшаны басқа мақсаттарға жұмсап, жоқ көпірге дейін 26 миллион долларлық жол салуды бастады.

On August 29, 2008, when introduced as Republican presidential nominee John McCain's running mate, Governor Palin told the crowd: "I told Congress, thanks but no thanks on that bridge to nowhere" – a line that garnered big applause but upset political leaders in Ketchikan. Palin's campaign coordinator in the city, Republican Mike Elerding, remarked, "She said 'thanks but no thanks,' but they kept the money." Ketchikan's Democratic Mayor Bob Weinstein also criticized Palin for using the term bridge to nowhere, which she had said was insulting when she was in favor of the bridge. Although Palin was originally a main proponent of the bridge, McCain–Palin television advertisements claimed that Palin "stopped the Bridge to Nowhere". Palin's Chief of Staff, Billy Moening, has been praised by many Republican strategists for recommending Palin change her stance on the bridge. These claims have been widely questioned or described as misleading in several newspapers across the political spectrum. Howard Kurtz called this a "whopper", writing: "She endorsed the remote project while running for governor in 2006, claimed to be an opponent only after Congress killed its funding the next year and has used the $223 million provided for it for other state ventures." McCain himself also weighed in on the Gravina Island Bridge. In advertisements, McCain labeled the bridge as wasteful spending, and in an August 2007 town hall speech recorded on video and quoted again on April 30, 2008, he blamed the Minneapolis I 35 bridge collapse on the Gravina Island Bridge. His advertising and comments that (before September 21, 2006) contradicted Governor Sarah Palin's support of the bridge drew the attention of the media when he chose Palin as his running mate, opening the ticket to charges of hypocrisy. While discussing the Gravina Island Bridge during an ABC News interview that aired on September 12, 2008, Charles Gibson made the following comment: "but it's now pretty clearly documented. You supported that bridge before you opposed it. You were wearing a T shirt in the 2006 campaign, showed your support for the bridge to nowhere." Palin interrupted Gibson and insisted, "I was wearing a T shirt with the zip code of the community that was asking for that bridge. Not all the people in that community even were asking for a $400 million or $300 million bridge." Many media groups in the U. S. noted that Palin changed her position regarding the bridges, and concluded that she exaggerated her claim that she stopped the proposals from going through. According to the Los Angeles Times, for instance, while seeking votes for her governorship race, Palin told Ketchikan residents that she backed the "bridge to nowhere"; as governor, she spent the money elsewhere and moved ahead with a $26 million road to the nonexistent bridge.

Жоқ жаққа апаратын жол

Көпірді тоқтатудан кейін Пэлиннің әкімшілігі 25 миллион доллардан астам қаражатты Gravina Island Highway тас жолын салуға жұмсады, ол жоспарланған көпірмен байланысуы тиіс еді. Аляска штатының шенеуніктерінің сөзінше, жоба аяқталды, себебі қаржы федералдық үкіметтен келіп түсті, әйтпесе оны қайтару қажет болар еді. CNN тілшісі Эбби Будро тікұшақпен жолдың үстінен ұшты. "Бұл жолда ешкім жоқ", - деді ол. "Ол иіліп, айналып, содан кейін тоқтап қалады. Міне, осы жерде көпір салынуы керек еді". Будро Пэлиннің бұрынғы сайлауалды штабының үйлестірушісі Майк Элердингпен әңгімелесті. Жолдың "салық төлеушілердің ақшасын ысырап ету" екенін ойлайтынын сұрағанда, ол: "Көпір болмағанда, иә" деп жауап берді. Будро сондай-ақ Маккейн-Пэлиннің сайлауалды штаб-пәтерінің өкілі Меган Степлтонмен сөйлесіп, жолды қорғады: "Губернатор бұл арнайы қаражатты өзгерте алмайтын еді. Ол ақша Гравина жолына ғана жұмсалуы керек еді. Сондықтан губернатордың басқа мүмкіндігі болмады". Пэлин құрылысты тоқтатуға бола ма екен деген сауалға жауап ретінде Степлтон Будроға Пэлиннің "балама жолы болмады" деді, себебі Конгресс бұл жолға арналған қаражатты бұрыннан бекіткен және Пэлин қызметке кіргенге дейін келісімшартқа қол қойылған еді. Аляска көлік департаментінің өкілі Роджер Уэзерл келіспеді, Пэлин қызметке келген кезде келісімшартты бұзуға және жобамен байланысты барлық шығындарды мердігерлерге өтеуге мүмкіндігі болғанын айтты, дәл осылай ол Juneau қаласындағы 18,6 миллион долларлық келісімшартты тоқтатып, мердігерге 65 500 доллар шығын өтеген. Федералдық тас жолдар басқармасының өкілі Даг Хекокс Пэлин федералдық қаражатты пайдаланбауды таңдауы мүмкін екенін, бұл Конгресске оны басқа федералдық қажеттіліктерге бағыттауға мүмкіндік беретінін мәлімдеді.

2011 жылғы қызмет

2011 жылы (Пейлин қызметтен кеткеннен кейін) жобаға HR 662 заңы арқылы қаржыландыру жалғасты. Өкіл Жәред Полис (Колорадо штаты, Демократ) заң жобасын қайта қарауға бағытталған ұсынысты қолдады (яғни, қаржыландыруды тоқтату). Жауабында, өкіл Мика (Флорида штаты, Республикалық) қарсы сөйледі (яғни, қаржыландыруды сақтау).

Күшін жою

2015 жылы бірнеше төмен бағалы нұсқаларды қарастырғаннан кейін, Gravina Island Bridge жобасы ақыры тоқтатылды, көпір салудың орнына жақсартылған паром қызметі таңдалды.