Стэнлоу мұнай өңдеу зауыты

Кіріспе

Англия мұнай өңдеу зауыты

Стэнлоу мұнай өңдеу зауыты – Солтүстік-Батыс Англияның Эльсмир портында орналасқан Essar Energy компаниясына тиесілі мұнай өңдеу зауыты. 2011 жылға дейін ол Shell UK компаниясына тиесілі болды. Мұнай өңдеу зауыты Манчестер кеме каналының оңтүстік жағалауында орналасқан, ол Эссар және Shell үшін мұнайды және химиялық заттарды теңіз арқылы тасымалдауға пайдаланылады. Стэнлоудың мұнай өңдеу қуаты жылына 12 миллион тоннаны құрайды, тәулігіне 296 мың баррель өңдейді. Осының салдарынан ол Фаули мұнай өңдеу зауытынан кейін Ұлыбританиядағы екінші ірі мұнай өңдеу зауыты болып табылады және Ұлыбританияның бензин қажеттілігінің алтыдан бір бөлігін қамтамасыз етеді. Стэнлоу реактивті отын және дизель сияқты тауарлардың да ірі өндірушісі болып табылады. Солтүстік-Батыс Англияда орналасқан болғанымен, мұнай өңдеу зауыты Ұлыбританияның мұнай құбырлары желісіне қосылғандықтан Англияның көп бөлігіне қызмет көрсетеді. Мұнай кеме арқылы Транмер мұнай терминалына жеткізіледі, содан кейін өңдеу үшін Стэнлоуға айдалады және жеткізуге дейін сақталады.

Тарих

Мерси өзенінің жағасында орналасқан мұнай өңдеу зауыты 1924 жылы шағын битум зауытының құрылуымен ашылды. 1940 жылы Стэнлоу және Торнтон теміржол станциясы жұмысшылардың нысанға қол жеткізуі және қосымша көлік түрі үшін ашылды. Дегенмен, қазір бұл станция Эльсмир Портына (батысқа қарай) және Хельсбиге (шығысқа қарай) тәулігіне үш пойызбен ғана қызмет көрсетеді, ал бұл рейстер жұмысшыларға ыңғайсыз уақытта жөнелтіледі. 1974 жылы Амлух, Англсиден Стэнлоуға мұнай құбыры іске қосылды. Шикі мұнай терең су понтондарында бекітілген танкерлерден Росгочтағы жинақтау станциясына сорды, содан кейін екі 36 дюймдік диаметрлі құбыр арқылы 127 км қашықтықта Стэнлоуға жеткізілді. 1990 жылы құбыр желісі жабылды. Қазір шикі мұнай Мерси өзенінің төменгі ағысындағы Транмер мұнай терминалында қабылданады, оны Мерси доктары мен порты компаниясы Ливерпульдегі бас кеңсесінен басқарады, және 15 мильдік (24 км) құбыр арқылы Стэнлоудағы сақтау қоймасына жіберіледі. Өнімдер түрлі жолдармен, соның ішінде Ұлыбритания мұнай құбыр желісі арқылы, автомобильмен және Манчестер кеме каналы арқылы жеткізіледі. Манчестер әуежайына авиациялық отын жеткізуге арналған құбыр да бар. 2010 жылы Royal Dutch Shell компаниясы Азия мен Таяу Шығыстағы дамып келе жатқан нарықтарға назар аудару үшін Еуропадағы бірнеше мұнай өңдеу зауыттарын сатуға ниеттенгенін мәлімдеді, бұл Стэнлоудың белгісіз мерзімге жабылу мүмкіндігіне әкелді. Алайда, Shell компаниясы өз портфолиосындағы бірнеше мұнай өңдеу зауыттарының артық қуаттылыққа ие екенін және осыған байланысты олардың Ұлыбританиядағы соңғы мұнай өңдеу зауыты – Стэнлоу сатылымға қойылғанын мәлімдеді. Ұзақ келіссөздерден кейін 2011 жылы Shell компаниясы Стэнлоуды Essar Energy компаниясына шамамен 1,3 миллиард долларға (814 миллион фунт стерлингке) сатты. 2012 жылдың қаңтар айында Coryton мұнай өңдеу зауытын басқарған Petroplus компаниясы банкротқа ұшырағаннан кейін Essar компаниясы Стэнлоудың ірі мұнай өңдеу зауыты ретінде Азия мен Таяу Шығыстағы мұнай өңдеу зауыттарымен бәсекелесе алатынына сенім білдірді. Essar Стэнлоуды 250 миллион фунт стерлингке кеңейтуді жоспарлап отыр, дизель және авиациялық отын өндірісін арттыруды көздеп отыр. 2021 жылдың сәуір айында компания COVID-19 пандемиясы кезінде қазба отынға сұраныс төмендегеннен кейін үлкен қарызға батқаны хабарланды. 2021 жылдың қыркүйегінде нысанның "құлаудың алдында" екені туралы ақпарат тарады.

The refinery occupies nearly near the River Mersey and dates back to 1924, when a small bitumen plant was established. Stanlow & Thornton railway station was opened in 1940 to give workers access to the site and the facility an extra mode of transport. However, this station is now only served by three trains daily towards each of Ellesmere Port (westbound) and Helsby (eastbound), with these services scheduled to depart at times which would be inconvenient for the workers. In the 1974 an oil pipeline was commissioned from Amlwch, Anglesey to Stanlow. Crude oil was pumped ashore from tankers moored at deep water pontoons to a holding station at Rhosgoch, from there it was pumped through two 36 inch diameter pipelines, 127 km to Stanlow. The pipeline had closed by 1990. Crude oil is now received lower down river on the Mersey at the Tranmere Oil Terminal, operated by the Mersey Docks and Harbour Company from its Liverpool headquarters, and is transferred via a fifteen mile (24 km) pipeline to storage at Stanlow. Output is delivered via various means, including by pipeline via the UK oil pipeline network, road and the Manchester Ship Canal. There is also a pipeline for jet fuel to Manchester Airport. In 2010, Royal Dutch Shell declared their desire to sell off some refineries in Europe to concentrate on emerging markets in Asia and the Middle East, which led to the possibility that Stanlow would be shut down indefinitely. However, Shell said that a number of refineries in their portfolio offered over capacity and consequently Stanlow, their last British refinery, was put up for sale. After a prolonged period of negotiation, Stanlow was sold by Shell to Essar Energy for approximately $1.3 billion (£814 million) in 2011. Following the bankruptcy of Petroplus which ran the Coryton Refinery in January 2012, Essar stated their belief that Stanlow, being a large refinery, would be able to compete with refineries in Asia and the Middle East. Essar plan a £250 million expansion of Stanlow, with production of diesel and aviation fuel to be increased. In April 2021 the company was reported to be heavily in debt after fossil fuel demand dropped during the COVID 19 pandemic. In September 2021 it was reported that the facility is at the "brink of collapse".

Станлоу аралы

Станлоу аралы – Станлоу мұнай өңдеу зауытының сыртындағы Манчестер кеме каналында орналасқан шағын арал. Арал 1990 жылға дейін, жергілікті тұрғындардың оқшаулану және мұнай өңдеу зауытының жанында тұру қаупіне байланысты кеткеніне дейін мекенделген. Ерекше құрылыстардың бірі – 1178 жылы негісталған Станлоу аббаттығының қиратындары, олар Станлоу Пойнт тұсында сақталған. Аралға Эссар мұнай өңдеу зауытынан Станлоу аралына қатынайтын, 24 сағаттық сұраныс бойынша жұмыс істейтін паром арқылы, арнайы рұқсат алып кіруге болады.

Наразылықтар

Станлоудың елдегі ең ірі және танымал мұнай өңдеу зауыттарының бірі ретіндегі орны бірнеше онжылдық бойы көптеген наразылықтарға себеп болды. 2000 жылғы Ұлыбритания отын дағдарысында отынға мемлекеттік салық салуға қарсы наразылықтар Стенлоуда басталды. 2011 жылдың мамыр айында мұнай өңдеу зауытын "тоқтату" мақсатымен үлкен отын бағасына қарсы наразылық ұйымдастырылды. 2022 жылы Ресей Украинаға басып кірген кезде "Біріктіру" кәсіподағының докерлері кез келген кемеден ресейлік мұнайды түсіруден бас тарта бастады. Ресейлік кемелерге қатысты санкцияларға қарамастан, ресейлік мұнай басқа елдерге тиесілі және басқа елдердің туымен жүзетін кемелермен портқа келіп түсе берді. Докерлер бұл санкциялардың айналып өтілуі екенін айтты.

Мәдени сілтемелер

1980 жылы жақын орналасқан Виррал қаласынан шыққан Orchestral Manoeuvres in the Dark (OMD) электронды тобы екінші альбомы "Organisation"-да "Stanlow" деп аталатын мұнай өңдеу зауыты туралы ән жариялады. Уэльстік Jesu тобының 2007 жылғы "Conqueror" альбомында "Stanlow" атты трек бар, ол осы мұнай өңдеу зауыты туралы айтады.

Хейдок терминалы

1969 жылы Shell Mex & BP компаниялары 3 миллион фунт стерлингтік бірлескен кәсіпорын ретінде Haydock (Ланкашир) қаласында (53.47764° N, 2.65983° W) жаппай сұйық көмірсутектерді тарататын орталықты ашты. Ол 90 акр (36,4 гектар) жерге салынды, бірақ алғашқы кезеңде оның 20,2 гектары ғана пайдаланылды. Бұл терминал Солтүстік-Батыс Англияның дамуында мұнайдың энергия көзі ретінде кеңінен қолданылуын көрсетеді. Мұнай жеткізуші компаниялар мұнайды қажетті жерде және қажет болған кезде қолжетімді етуге, сондай-ақ тиімділікті арттыру үшін мұнай тарату жүйесін жаңғыртуға мүдделі болды. Терминал 1 миллион тоннаға дейін мұнай сақтауға арналған, бұл оны Еуропадағы ең ірі құрлықтағы мұнай қоймасы етеді. Ол күніне 5000 тонна мұнай өнімдерін өңдеді, оның ішінде жылына 22 миллион галлон (100 000 м³) ақ мұнай және 42 миллион галлон (191 000 м³) қара мұнай. Терминал Сент-Хеленс тармақты темір жолының жанында орналасқан, одан терминалдағы жүк тиеу-түсіру жолдарына тармақ созылған. Ауыр мұнайлар күніне екі пойызбен Stanlow станциясынан, ал бір пойызбен Heysham мұнай өңдеу зауытынан жеткізілді. Жеңіл мұнайлар Stanlow мұнай өңдеу зауытынан 41,6 км (150 мм диаметр) құбыр желісі арқылы жеткізілді. Мұнай өнімдері 100 цистернадан тұратын автопаркке жүктелді. Терминалға келгеннен кейін цистерналар автоматты түрде бос тұраққа бағытталды, онда мұнай жоғарыдан құйылды. Бұл елдегі жақсартылған жол желісін толыққанды пайдалануды көздеді. Осының нәтижесінде компания жаңа тарату желісін дамытуға 17 миллион фунт стерлинг жұмсады. Бұл жобаға Stanlow мұнай өңдеу зауытының жанындағы және Эссекстегі Shell Haven мұнай терминалындағы тарату орталықтарын дамыту мен қайта жаңарту кірді. Алайда, талдау Haydock терминалын жабу қажеттігін көрсетті. Кейіннен бұл жер коммерциялық кешен ретінде қайта құрылды.