Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Толуолдың уыттылығы – толуолдың денеге тигізетін зиянды әсерлері.
Toluene toxicity refers to the harmful effects caused by toluene on the body.
Адамдағы зат алмасу
Толуолдың маңызды бөлігі, 25%–40% өкпе арқылы өзгеріссіз шығарылса, қалғаны басқа жолдармен метаболизмге ұшырап, шығарылады. Толуол метаболизмінің басты жолы – цитохром P450 (CYP) суперотбасының мүшелері арқылы бензил спиртіне гидроксилденуі. Толуол метаболизміне қатысатын бес CYP бар: CYP1A2, CYP2B6, CYP2E1, CYP2C8 және CYP1A1. Бірінші төртеуі толуолдың бензил спиртіне гидроксилденуіне қатысады. CYP2E1 толуолды гидроксилдеудегі басты фермент болып көрінеді, ол толуол метаболизмінің шамамен 44% құрайды; алайда, бұл пікір барлық жерде қабылданбаған сияқты. Бензальдегид, өз кезегінде, негізінен митохондриялық альдегид дегидрогеназа 2 (ALDH 2) арқылы бензой қышқылына айналады, ал цитозолды ALDH 1 арқылы өте аз бөлігі ғана метаболизмге ұшырайды. Бензоил глюкуронид бензой қышқылының глюкуроникалық қышқылмен реакциясынан пайда болады, бұл бензой қышқылының 10–20% шығарылуын қамтамасыз етеді. Гиппур қышқылы, сондай-ақ бензоилглицин деп те аталады, бензой қышқылынан екі қадамда түзіледі: біріншісі – бензой қышқылы бензоил CoA синтетаза ферменті арқылы бензоил CoA-ға айналады; екіншісі – бензоил CoA, бензоил CoA: глицин N-ацилтрансфераза арқылы гиппур қышқылына айналады. Гиппур қышқылы толуолдың негізгі зәрдегі метаболиті болып табылады. o-Крезол негізінен өзгеріссіз күйде немесе глюкуронид немесе сульфат конъюгаты түрінде несеппен шығарылады. m-Крезолдың толуолдың метаболиті ретінде пайда болатынына қатысты пікірлер қарама-қайшы.
While a significant amount of toluene, 25%–40%, is exhaled unchanged via the lungs, a greater proportion is metabolised and excreted via other pathways. The primary route of toluene metabolism is by hydroxylation to benzyl alcohol by members of the cytochrome P450 (CYP) superfamily. There are five CYPs which are important in toluene metabolism, CYP1A2, CYP2B6, CYP2E1, CYP2C8, and CYP1A1. The first four seem to be involved in the hydroxylation of toluene to benzyl alcohol. CYP2E1 seems to be the primary enzyme in the hydroxylation of toluene, accounting for roughly 44% of toluene metabolism; however, this belief does not appear to be universal. Benzaldehyde is in turn metabolised to benzoic acid, primarily by mitochondrial aldehyde dehydrogenase 2 (ALDH 2), while only a small percentage is metabolised by cytosolic ALDH 1. Benzoyl glucuronide is produced by the reaction of benzoic acid with glucuronic acid, which accounts for 10–20% of benzoic acid elimination. Hippuric acid is also known as benzoylglycine and is produced from benzoic acid in two steps: first benzoic acid is converted to benzoyl CoA by the enzyme benzoyl CoA synthase; then benzoyl CoA is converted to hippuric acid by benzoyl CoA:glycine N acyltransferase. Hippuric acid is the primary urinary metabolite of toluene. o cresol appears to be excreted mostly unchanged in urine or as the glucuronide or sulfate conjugate. There appears to be some dispute over whether m cresol is produced as a metabolite of toluene or not.
Қоршаған ортаның әсері
Толуолға ұшырағанда, көбінесе бірнеше басқа химиялық заттармен бірдей уақытта әсер етеді. Басқа зерттеулерде хроникалық этанол тұтынуы CYP2E1 индукциясы арқылы толуол метаболизмін күшейтетіні көрсетілген. Темекі шегу организмнен толуолдың шығарылу жылдамдығын арттырады, бұл ферменттердің индукциясының нәтижесі болуы мүмкін. Дәстүрлі тамақтану да толуолдың шығарылуына әсер етеді. Аз көмірсулы диета мен ашаралау CYP2E1 индукциясын тудырып, нәтижесінде толуол метаболизмін арттырады. Дегенмен, оның дұрыстығына күмән тудыруға болады. Адамдарда гиппур қышқылының айтарлықтай эндогендік өндірісі бар, ол диета, медициналық емдеу, алкоголь тұтыну сияқты факторларға байланысты жеке және ішкі жеке өзгерістерді көрсетеді. Толуолға ұшыраудың дәстүрлі маркері – зәрдегі гиппур қышқылы, ұшырағандар мен ұшырамағандарды ажырату үшін жеткілікті сезімтал емес деп есептеледі. Бұл толуолға ұшыраудың басқа метаболиттерін зерттеуге алып келді. *о*-Крезольдің шығарылуы толуолға ұшырауды өлшеу үшін сенімді әдіс болмауы мүмкін, себебі *о*-крезоль толуолдың жалпы шығарылуының 1%-дан кемін құрайды. Соңғы жылдары зерттеулер толуолға ұшыраудың ең жақсы маркері ретінде зәрдегі бензилмеркаптурин қышқылын пайдалануды ұсынды, себебі: ол ұшырамаған адамдарда анықталмайды; ол төмен концентрацияларда гиппур қышқылынан гөрі сезімтал; ол тамақтануға немесе ішуге тәуелді емес; ол толуолға ұшырауды шамамен 15 ppm дейін анықтауға мүмкіндік береді; және ол толуолмен гиппур қышқылына немесе *о*-крезольге қарағанда жақсы сандық байланыс көрсетеді.
When exposure to toluene occurs there is usually simultaneous exposure to several other chemicals. Other studies have shown that chronic ethanol consumption can enhance toluene metabolism via the induction of CYP2E1. Smoking has been shown to enhance the elimination rate of toluene from the body, perhaps as a result of enzyme induction. The diet can also influence toluene elimination. Both a low carbohydrate diet and fasting have been shown to induce CYP2E1 and as a result increase toluene metabolism. however, there appears to be some doubt about its validity. There is significant endogenous hippuric acid production by humans; which shows inter and intra individual variation influenced by factors such as diet, medical treatment, alcohol consumption, etc. It has been suggested that urinary hippuric acid, the traditional marker of toluene exposure is simply not sensitive enough to separate the exposed from the non exposed. This has led to the investigation of other metabolites as markers for toluene exposure. o Cresol excretion may be an unreliable method for measuring toluene exposure because o cresol makes up <1% of total toluene elimination. In more recent years, studies have suggested the use of urinary benzylmercapturic acid as the best marker for toluene exposure, because: it is not detected in non exposed subjects; it is more sensitive than hippuric acid at low concentrations; it is not affected by eating or drinking; it can detect toluene exposure down to approximately 15 ppm; and it shows a better quantitative relationship with toluene than hippuric acid or o cresol.
Ұзақ мерзімді әсер етудің әсері
Елеулі жағымсыз мінез-құлық эффектілері көбінесе созылмалы кәсіби әсер етумен және еріткіштерді қасақана жұту арқылы толуолды теріс пайдаланумен байланысты. Толуолға ұзақ мерзімді әсер ету жиі психоорганикалық синдром; визуалды шақырылған потенциалдың (ВЭП) бұзылыстары; және ми зақымдануы сияқты әсерлермен қатар жүреді. Бұл ересектер үшін маңызды қауіп төндірмейтін сияқты, бірақ жүкті әйелдердің ұрықтың дамуының маңызды кезеңдерінде толуолға ұшырауы нейрондық дамудағы қалыпты процеске елеулі бұзылыс әкелуі мүмкін.
Serious adverse behavioural effects are often associated with chronic occupational exposure and toluene abuse related to the deliberate inhalation of solvents. Long term toluene exposure is often associated with effects such as: psychoorganic syndrome; visual evoked potential (VEP) abnormality; and brain lesions. This does not appear to be a major hazard to adults; however, exposure of pregnant women to toluene during critical stages of fetal development could cause serious disruption to neuronal development.