Кіріспе

Американдық химик Майкл Джеймс Стюарт Дьюар (24 қыркүйек 1918 – 10 қазан 1997) – американдық теориялық химик.

Білім және ерте өмір

Дивар шотландтық Энни Балфур (Кит) және Фрэнсис Дивардың ұлы болды. Ол Оксфорд университетінің Баллиол колледжінен бакалавр, магистр және философия докторы (DPhil) ғылыми дәрежелерін алды.

Мансап және зерттеу

1951 жылы Лондон университетінің Куин-Мэри колледжінде химия кафедрасының профессоры болып тағайындалды. Девардың күрделі мәселелерге жаңа шешімдер табу қабілеті алғаш рет Оксфорд университетінде докторантурадан кейінгі зерттеуші болып жұмыс істеген кезінде қалыптасты. 1945 жылы ол сол кездегі жетекші химиктерді қыңырлатқан стипитат қышқылының нақты құрылымын анықтады. Бұл құрылым жеті мүшелі сақинасы бар жаңа ароматикалық түрге ие болды, және Девар осы құрылымды трополон деп атады. Трополон құрылымының ашылуы, келесі ондаған жылдар бойы белсенді зерттеулерге ұластырған бензоид емес ароматикалық қасиеттер саласын дамытты, соның нәтижесінде химиктердің циклдік π электрондық жүйелер туралы түсінігі кеңейді. Сондай-ақ 1945 жылы Девар бұрынғыдан жаңа π кешендері туралы ұғымды ұсынды, оны бензидиннің изомеризациясындағы аралық зат ретінде қарастырды. Бұл алкендермен ауыспалы металдардың кешендерінің электрондық құрылымын алғаш рет дұрыс түсіндірді, кейіннен бұл Дьюар-Чатт-Дункансон моделі деп аталды. 1950 жылдардың басында Девар органикалық химияның жалпы молекулалық орбитальдық теориясы туралы алты мақаладан тұратын маңызды сериясын жазды. Ол Эрих Гюкельдің бастапқы кванттық механикалық әдістерін бұрмалау теориясы мен резонанс теориясын қолдану арқылы кеңейтіп, жаңартты, және көп жағынан қазіргі теориялық және есептеу органикалық химияның негізін қалады. Дегенмен, ол 1964 жылы Эдгар Хейлброннер ұсынған және қазір дамып келе жатқан Мёбиус ароматикасының тиімділігіне сенбеді. Ол 1970-1980 жылдары MOPAC компьютерлік бағдарламасында қолданылатын жартылай эмпирикалық кванттық химия әдістерін – MINDO, MNDO, AM1 және PM3 әзірлеуімен танымал. Бұл әдістер алғаш рет көптеген нақты (яғни, үлкен) жүйелердің құрылымын және реакция механизмін (өтпелі күйін) сандық түрде зерттеуге мүмкіндік берді.