Кіріспе

N реакторы – Суық соғыс кезінде салынған және АҚШ үкіметі Вашингтондағы Ханфорд полигонында пайдаланылған су/графитпен баяулатылатын ядролық реактор. Ол 1963 жылы өндіріс жұмыстарын бастады. Бұл реактор АҚШ-тағы бірегей конструкция болды, ол ядролық қару үшін плутоний өндіруге және 1966 жылдан бастап, Вашингтон мемлекеттік электрмен жабдықтау жүйесі (WPPSS) арқылы азаматтық электр желісіне қуат беру үшін бу өндіруге қолданылды. N реакторының қуаты 4000 МВтt, ал электр стансасының қуаты 800 МВт болды. Алдыңғы Ханфорд реакторларымен салыстырғанда жақсартылған N реакторы, қорғау құрылысымен (бірақ толық герметикалық емес) салынды. Будың кездейсоқ шығарылуы жағдайында, ауа мен бу радиоактивті бөлшектерді тоқтатып тұратын сүзгілер арқылы шығарылатын еді. Реактор ішінара графитпен баяулатылды, бірақ салқындатқыш судың да баяулату қасиетін пайдалану арқасында теріс бос кеңістік коэффициентіне ие болды, яғни термодинамикалық тұрақтылыққа ие болды. Реактор 1987 жылы Энергетика министрі плутонийдің қажеті жоқ деп шешкен соң тоқтатылды және 1988 жылы салқын күту режиміне қойылды. "Толық деактивация" 1994 жылы басталды және 1998 жылы аяқталды. Деактивацияға операциялық жүйелерді тоқтату және оқшаулау, сондай-ақ радиоактивті және зиянды қалдықтарды тазалау кірді. N реакторы (105 N реакторы және 109 N жылу алмастырғыш ғимараты) 2012 жылы Уақытша қауіпсіз сақтауға (ISS) орналастырылды. ISS отын сақтау бассейнін, қосымша қолдау құрылғыларын және 105 N реакторын қоршап тұрған қалқан қабырғасының көп бөлігін алып тастаудан тұрады. Сонымен қатар, 109 N жылу алмастырғыш ғимараты бу генераторларының орналасқан жеріне дейін бұзылды. Қалған құрылымдардың үстіне жаңа болат шатыр орнатылды. Объектінің күйін өзгерту туралы хабарламада реактордың бастапқы және ағымдағы суреттерін табуға болады.