Кіріспе
Санди Бэйдегі табыт үйі, Гонконг. Тунг-Вах табыт үйі – Гонконгтағы Гонконг аралындағы Санди Бэйдің үстіндегі төбеде орналасқан табыт үйі. Тунг-Вах табыт үйінің тарихы 1875 жылы Ман Мо ғибадатханасы салғанда басталды. Бұл табыт үйі бастапқыда Кеннеди қалашығында, қасапхананың жанында орналасқан. Кейіннен Тунг-Вах ауруханалар тобы табыт үйін басқаруды өз міндетіне алды және 1899 жылы Гонконг аралындағы Санди Бэй маңында жаңадан салды. Осыдан кейін ол Тунг-Вах табыт үйі деп аталды.
Tung Wah Coffin Home is a coffin home located upon the hill above Sandy Bay on Hong Kong Island, in Hong Kong. The history of Tung Wah Coffin Home began in 1875 when it was built by the Man Mo Temple. The Coffin Home was originally located in Kennedy Town near a slaughterhouse. The Tung Wah Group of Hospitals then took over the responsibility of managing the coffin home, and it was rebuilt in 1899 near Sandy Bay on Hong Kong Island. It was then renamed as the Tung Wah Coffin Home.
Маңызды сандар
Тунг-Вах сүйсінбеу үйінде көптеген белгілі тұлғалардың күлдері немесе денелері сақталған, олардың ішінде Пекин университетінің бұрынғы вице-канцлері Цай Юань Пей (蔡元培); Қытай Республикасының алғашқы кезеңдеріндегі революционер Чэнь Цзюнь Мин (陳炯明); танымал саудагер Лин Бай Син (林百欣) және Чоу Санг Санг әшекейлерінің негізін қалаушы Чоу Квен Лим (周君任). Бұған қоса, Тунг-Вах ауруханалар тобының негізін қалаушылардың бірі Тан Кам Чи (鄧鑑之) мырза мен оның әйелінің күлдері 100 жылдан астам уақыттан бері Тунг-Вах сүйсінбеу үйінде сақталып келеді.
Гонконг пен Жаңа аумақтардағы жерлеу үрдістері
Гонконг қалалық аймақтарындағы жерлеу салты Гонконгтың тығыздығы мен жерлеуге арналған жердің шектеулі болуына байланысты Жаңа аумақтардағыдан өзгеше.
Гонконг
Гонконгтағы отбасылар өлімнен кейін денесін үйден мүмкіндігінше тезірек алып кетуді қалайды; сондықтан, мәйітхана қызметкері немесе жерлеу бюросының қызметкері денені алып кету қызметін ұсынады. Жерлеуші немесе жерлеу директоры марқұмның үйінде денесін дайындап, отбасы мүшелері сатып алған жаңа киім мен аяқ киіммен безендіреді, бұл жаңа өмірдің басталуын білдіреді. Жерлеуші табытты дайындап, денені оған салып, оны зиратқа немесе мемлекеттік зират қоймасына алып келеді. Туыстары содан кейін қоймада қоштасу рәсімін немесе соңғы тиянақтау рәсімдерін өткізе алады. Екінші жағынан, жерлеу бюросының қызметкерлері денені марқұмның үйінен зиратқа дейін мүшеленген таспамен немесе тоқылған себетте алып кетеді.
Жерлеу күні жерлеу салтанатының протоколы
Жерлеу рәсімі әдетте орташа уақытқа дейін созылады. Мәйіт қоштасу бөлмесінде жатады, онда жақын туыстары қаралы күндер мен жерлеу кезінде ақ киім киеді; түрлі-түсті киімге рұқсат етілмейді. Әйелдер ақ түстің кең белдіксіз көйлегін, ал ерлер ақ түстің шапанын киіп, маңдайларына ақ лента байлайды. Қоштасу бөлмесінің алдына табыт қойылып, "соңғы көрісу" үшін жартылай ашылады, өлген адамның денесінің жоғарғы жағы көрінеді. Бөлме шамдармен және хош иісті таяқшалармен жарықтандырылып, көңілді күйзелісті атмосфера құрайды. Мәйіттің туыстары мен достары табытқа үш рет және басты аза тұрғандарға бір рет иіліп, құрмет көрсетеді. Бұрын, рәсім бойына гонгтар қолданылып, жесірлер зұлым рухтарды қорғау үшін жолдасқан жылаумен қайғыдан айқайлаған. Содан кейін туыстар мәйітті көршілерге немесе крематорийге апарып, жерлеу процессиясын ұйымдастырады, онда қабірге арналған музыкалық топтар мен марқұмның суреті салынған күміс және көк түсті тоқымадан жасалған үлкен жақтаулар болады. Зиратта, табыт түсірілгенде, әрбір отбасы мүшесі бір уыш топырақ лақтырады. Орны толтырылғаннан кейін, қабірдің басына қағаз ақша, тілімделген апельсин, сондай-ақ жақылған шамдар мен хош иісті таяқшалар қойылады. Соңғы рәсімді аяқтау үшін әдетте фейерверктер атқызылады.
Жаңа аумақтар
Жерлеу рәсімін ұйымдастырушылар мен жерлеушілердің орнына, туыстары қайтыс болған адамды жерлеуді өз мойнына алады. Жаңа аумақтарда жерлеудің екі кезеңі болады: бастапқы жерлеу, содан кейін сүйектерді қазу және қайта жерлеу. Көзі көргендер қайтыс болған адамның туыстары үйдің сыртында күтіп отырады, одан кейін мәйітті дәстүрлі ауылдық жерге, қабір басына кішкентай тас қойып көмеді. Шамамен бес жыл өткен соң, сүйектерді жерден шығарып, тазалап, жерлеуге арналған ыдысқа немесе аттың ілгегі тәрізді тас қабірге салады. Жерлеу ыдысында сүйектер мұқият буддалық лотос позасында отырғандай етіп орналастырылады. Аттың ілгегі тәрізді қабірде сүйектер, қайтыс болған адам туралы ақпарат жазылған тақтаның алдындағы құмыраға көміледі. Мәйітті жерлеу ыдысына немесе аттың ілгегі тәрізді қабірге салу, қайтыс болған адамның жынысына, әлеуметтік статусына, сондай-ақ туыстарының қаржылық мүмкіндіктеріне байланысты.
Діндарлық мейрамдар
Қалалық аудандарда да, Жаңа аумақтарда да екі маңызды құрмет көрсету мерекесі – Цинмин фестивалі (清明節) және Қос тоғызыншы фестиваль (重九節), сондай-ақ Чунг Йунг фестивалі деп аталады. Бұл мерекелерде отбасылар жиналып, туыстарының қабірлеріне зиярат етеді. Қабір басында туыстары шошқа еті, жемістер, гүлдер, күріш шарабы, торттар, құрбандыққа арналған хош иіс және шамдар ұсынады, сондай-ақ қағаз ақша жағады. Отбасы мүшелері ең үлкенінен бастап ең кішісіне дейін ата-бабаларының қабіріне кезекпен сәлем етеді. Содан кейін отбасы мүшелері ата-бабаларына арнап әкелген тамақ пен сусынмен тойлайды.
Қорымның бастапқы функциясы
19 ғасырдан 20 ғасырдың басына дейін көптеген қытайлықтар жұмыс іздеу және жақсырақ мүмкіндіктер табу үшін Солтүстік және Оңтүстік Америка елдеріне немесе Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне сапар шекті. Көптеген қытайлықтардың дәстүрлі сенімі бойынша, адам өлгеннен кейін туған жерінде жерленгенді жақсы көреді. "Табут үйі" атты мекеме ұсынған мүмкіндіктер мен қызметтер, тіпті денелер шетелде болған жағдайда да, мұны іске асыруға мүмкіндік берді. Гонконгтың қолайлы орналасуына байланысты, ол тез арада басқа елдерден Отанына қайтатын адамдар үшін орталыққа айналды. Сол кезде адамдар Тунг Вах табытханасынан көмек сұрауға жиі жүгінетін, ол марқұмның денесін туған жеріне жеткізіп, лайықты жерлеу рәсімін өткізуге көмектесетін. Сондай-ақ, туыстары жақсы жерлеу орнын іздеген кезде, табыт уақытша сақтауға берілетін.
Сәулет типологиясы
Tung Wah Coffin Home 1899 жылы шағын уақытша құрылыстан басталып, ғасырлар бойы Гонконг сәулетінің ең көрнекті және есімдік үлгілерін көрсететін күрделі ғимараттарға айналды, оның ішінде жергілікті сәулет, отаршылдық сәулет, дәстүрлі қытай қақпасы және Пагода бар. Онда сүйек сақтау орны, залдар және әртүрлі кезеңдердің әртүрлі сәулет стиліндегі бөлмелер сияқты әртүрлі ғимараттар орналасқан. Бас қабылдау залының кіреберісі қытай өрнектерімен толық, екі жағында екі классикалық римдік дориялық колоннасы тік тұр. Қабылдау бөлмесінде отаршылдық стиліндегі тегіс шатыр және қытай қабырғасы бар, ал басқа бөлмелерде британдық жалюзилер орнатылған. Ескі зал 1920 жылдардағы Гонконг сәулетінің құндылықтарын сақтап қалды. Тарихи ғимараттар жергілікті дәстүрлі білім мен консервациялау техникаларын қолданып қайта жаңартылды.
Жаңа зал
Жаңа зал – Қос үйдің маңызды ғимараттарының бірі және батыс және қытай стильдерінің үйлесімді архитектуралық ерекшелігін ең жақсы көрсетеді. Екі римдік дориялық бағана батыс стилін, ал қақпа, қытайлық тақта және қақпа бағаналарының жұбы – дәстүрлі қытай ауылдық сәнін білдіреді.
Нинг, Хонг және Су бөлмелері
Бұл екі бөлме бір ғасырдан астам тарихқа ие, және Қошқар үйіндегі ең көне тарихты сақтайды. Кірпіш қабырғалар, көлбеу шатырлар, ағаш тілімдері және қытай топырақтан жасалған черепицалар сияқты, дәстүрлі халық сәулетінің ерекше мысалдары осында көрініс тапқан.
Ют Ют залы (日月莊) Тянь, Он және Гит бөлмелері
Бұл екі аймаққа да әртүрлі сәулеттік стильдер тән, олар дәстүрлі қытай сәулет стилін отаршылдық, жазық шатырлы стильмен үйлестіреді.
Қабылдау залы, екі дәліз портигі және ескі зал
Қабылдау залы: Ескі залдың колониалды сәулет стилін күшейткен, жарқыраған тропикалық түсті есіктер мен терезелер. Қос қабатты британдық жалюзилер мен торлы терезелер қолданылған. Екі дәліз портигі: Дәліз портигі – колониалды стильдегі әсем жалюзилер мен есіктерден тұратын шағын бөлмелер жиынтығы.
Оссарий
1970-1980 жылдары сүйек сақтау орындары салынды, олар сол кезеңнің әдеттегі үлгілерін көрсетеді.
Пагода
Қытайдың дәстүрлі сәулет өнері.
Қоғам мен тарихқа деген құлшыныс
Бір ғасырдан астам уақыттан бері Тунг-Вах табыт сақтау үйі бастапқы мақсаты бойынша қолданылып келеді және қазір де солай. Онда қайтыс болғандардың туған жеріне жіберуге дайын тұрған табыттары мен күйдірілген сүйектері уақытша сақталады. Тунг-Вах ауруханалар тобының қызметтерінің бірі – лайықты жерлеу мүмкіндігі болмағандарға көмек көрсету болып табылады.
Ескертпелер мен сілтемелер
Чхао, Шэо Юэ Джей. (2006), "Шетелдегі қытайлар туралы зерттеулер деректемелері: генеалогиялық жазбалар". S. L.: Elsevier. "Гонконгтағы сәулетке қатысты нұсқаулық". Гонконг: Pace Pub. Ltd., 1988. "Екі дүниежүзілік соғыс аралығында Азиядағы шетелдегі қытайлар", Шетелдегі қытайлар мұрағаты, Қазіргі Азия зерттеулер орталығы, Гонконгтың қытай университеті, c1989. Ван, Гунгу (1994), "Шетелдегі қытайлар зерттеулерінің мәртебесі". Сан-Франциско, Калифорния: Американың қытай тарих қоғамы. Юнг, Хью Кван (2007), "Гонконгтағы сәулеттік мұраны сақтау". Диссертация (Ph. D), Гонконг университеті. И, Минг Хан (2009), "Дунхуа Ичжуан және жаһандық қайырымдылық желісі: мұрағаттық құжаттарды растау және түсініктер (東華義莊與環球慈善網絡:檔案文獻資料印證與啟示)". Гонконг: Joint Publishing (Hong Kong) Ltd, 1-ші басылым.
"Overseas Chinese in Asia between the two World Wars", Overseas Chinese Archives, Centre for Contemporary Asian Studies, the Chinese University of Hong Kong, c1989. Wang, Gungwu (1994), "The status of overseas Chinese studies". San Francisco, Calif. : Chinese Historical Society of America. Yung, Hiu Kwan (2007), "Architectural heritage conservation in Hong Kong". Thesis (Ph. D) University of Hong Kong. Yie, Ming Han (2009), "Dong hua yi zhuang yu huan qiu ci shan wang luo: dang an wen xian zi liao yin zheng yu qi shi(東華義莊與環球慈善網絡:檔案文獻資料印證與啟示)". Hong Kong: Joint Publishing (Hong Kong) Ltd, 1st Edition.