Кіріспе

Гонконгтағы ең үлкен арал – Лантау аралы (Lantao Island, Lan Tao немесе Lan Tau). Ол Гонконг аралы мен Коулун түбегінің батысында орналасқан және Жаңа аумақтардың құрамына кіреді. Әкімшілік жағынан, Лантау аралының көп бөлігі Гонконг аралдары округіне қарасты. Аралдың шағын солтүстік-шығыс бөлігі Цуэнь Ван округінде орналасқан. Бұрын балықшылар ауылдары болған бұл арал 20-шы ғасырдың соңынан бастап солтүстік-батыс жағалауында Тун Чунг жаңа қаласының салынуымен және Лантау байланысы (1997), Гонконг халықаралық әуежайы (1998), Гонконг Диснейленді (2005) және Нгонг Пинг 360 (2006) сияқты бірнеше ірі инфрақұрылымдық жобалардың аяқталуымен дамыды.

География

Жер ауданы [ауданы көрсетілмейді], Лантау – Гонконгтағы ең үлкен арал, Гонконг аралынан шамамен екі есе үлкен. Лантау аралының көп бөлігі таулы жерлерді құрайды. Лантау төбесі – аралдың ең биік нүктесі. Оның қытайша аты кейде Тай Ю Шань деп латын әрпіне көшіріледі. Бұл арал тарихта Тай Хай Шань, Тай Кай Шань, Тай И Шань және Тюен Мун аралы деп белгілі болған.

Тарих

Аралда ертедегі адам жасаған заттар табылды. Олардың ішінде Бронза дәуіріне жатқан деп саналатын Шек Пиктегі тасқа салынған суреттер және Фан Лаудағы тас шеңбері бар, ол, мүмкін, неолит дәуірінен қалған. Екі орын да аралдың оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Аралдың Оңтүстік Қытайдағы маңызды теңіз жолына жақын орналасқандығы себепті, ол жиі кеме жүргізу карталарында көрсетілген. 1276 жылы Оңтүстік Сун әулетінің сарайы моңғол шапқыншыларынан қашу үшін Гуандунға кемемен келді, ал Сун императоры Гонгты артта қалдырды. Қарсылықтың ортасы император Гонгтың екі жас ұлына байланысты болды. Үлкен ұлы Чжао Ши тоғыз жасында император болып жарияланып, Сун императоры Дуанцзун атанды. 1277 жылы императорлық сарай алдымен Лантау аралындағы (сол кезде Гангчжоу деп аталған) Күміс кеніші шығанағына (Муи Во) синып, кейін бүгінгі Коулун қаласына көшті. Ағасы ауырып қайтыс болды, оның орнын жеті жастағы інісі Чжао Бинг (Сун императоры Бинг) басты. Ол 1279 жылы қайтыс болды, соның салдарынан Сун әулеті құлады. Осы императорлар император үшін өмірін берген жергілікті батырдың есімімен аталатын Тунг Чунг аңғарында да сот отырған деген сенім бар. Лантау аралы және Тамао, Тюэн Мун 1510 жылдары португал саудагерлері құрған Жеміс өзені аймағындағы алғашқы еуропалық сауда орындарының бірі болды. Португалдықтар 1517 жылы Тунмен шайқасында және Синкуван шайқасында қытай әскерлеріне жеңілгеннен кейін осы елді мекендерді тастап кетті. 1607 жылы Лантауға Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының (VOC) флотының алғашқы командирлерінің бірі Корнелис Мателиф де Йонге келді және жергілікті "мандаринге" сапар жасағанын сипаттады. Бұл лауазымды тұлғаның резиденциясының суреті 1648 жылы Мателифтің саяхат жазбаларында жарияланды. Кейіннен арал Гонконг аралына қызығушылық туғанша британдықтар үшін маңызды сауда бекетіне айналды. 16 ғасырдың басында аралда тоғыз елді мекен болды: Кай Кунг Тау, Шек Пик, Тай О, Ша Ло Ван, Тунг Сай Чунг (қазіргі Тунг Чунг), Тай Хо Шан (қазіргі Лантау шыңы), Муи Во, Ло Пуи О (қазіргі Пуи О) және Тонг Фук. Муи Вода 19 ғасырға дейін кен қазылған. Лантау аралы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтарға қарсы күрестің маңызды орталығы болды. Қарсылық қозғалысы аралдың орманды аймақтары мен терең шатқалдарын шабуылдарды ұйымдастыру және жабдықтауды тасымалдау үшін пайдаланды. Қарсылық қозғалысы 1945 жылы жапондықтардың оккупациясы аяқталғанға дейін соғыс бойына қарсылық көрсетті. 2000 жылы Лантау аралы "Жер шары бойынша Оптикалық Талшық Желісі" жобасы және әлемнің қалған бөліктеріне Интернетке қосылуды қамтамасыз ететін Азия-Тынық мұхиты кабель желісі үшін маңызды база болды.

Нгонг Пинг

Нгонг Пинг платосында По Лин монастыры және оның вегетариандық мейрамханасы, сондай-ақ 85 фут (26 м) биіктігіндегі қоладан жасалған Тянь Тан Будда (немесе "Жоңғар Будда") мүсіні орналасқан. Бұл бір кезде әлемдегі ең үлкен отырық қола Будда мүсіні болған. Жайпезерлер Тунг-Чунгтан монастырға дейін екі сағатта жете алады. Қонақтар сондай-ақ Тунг-Чунгтан Нгонг Пинг платосына дейін Нгонг Пинг 360 канат жолымен 25 минуттық саяхат жасауға болады. Нгонг Пинг 360 – канат жолымен саяхаттауды, мәдени тақырыбы бар ауылды және Тянь Тан Будда мүсініне оңай қол жеткізуді біріктіретін туристік мүмкіндік.

Тай О

Тай О – Лантау аралының солтүстік-батысында орналасқан, үш ғасырдан астам тарихы бар балықшылар ауылы. Туристер Тай Оға жүздеген қазық үйлерді (pang uk) көру үшін келеді, бірақ олардың кейбіреулері 2000 жылғы шілдеде болған өрттен кейін жөнделген, ал қалғандары келесі жылдары болған супер тайфундар мен оларға байланысты толқындардан зақымданған. Тай О жаңа көрсеткіштер мен екі көпір сияқты бірқатар шаралар арқылы қайта жандануда, бірақ өзендер, қазық үйлер және балық аулау қайықтары сияқты тарихи ортасының көп бөлігін сақтап, тау аймағындағы балықшылар ауылының көркімен танымал. Мұнда тұздалған балық және жергілікті өндірілген креветка пастасы сияқты дәстүрлі қытай тағамдарын табуға болады.

Тунг Чунг

Тунг Чунг форты 1817 жылы опиум саудасын тоқтату және жағалауды қарақшылардан қорғау үшін салынған. Онда 6 ескі зеңбірек және қоршаулары граниттен жасалған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон әскері фортты басып алды. 1979 жылы ол Гонконгтың тарихи ескерткіштерінің бірі ретінде тізілді және 1988 жылы жөндеуден өтті. Жанында Тунг Чунг батареясының қираған қалдықтары да орналасқан, ол да тарихи ескерткіш болып саналады.

Траппистердің Haven монастыры

Тай Шуй Хандағы траппистердің баспана монастыры, көптеген рим-католик монахтарының мекені, Лантау аралының шығыс жағасында, Муи Во және Дискавери Бэй қалаларының арасында, шамамен ортасында орналасқан. Лантау траппистік қауымы 19 ғасырда Пекинде құрылған.

Гонконгтың Диснейленд

Гонконг Диснейленді аралдың солтүстік-шығыс бөлігінде, Дискавери шығанағынан шамамен екі шақырым қашықтықта орналасқан. Ол 2005 жылдың 12 қыркүйегінде Пенни шығанағындағы кең ауқымды құрғақ жерді қайта жарату жобасы аясында ашылды. 1,8 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі жобаға Дисней ойын-сауық паркі, үш қонақ үй, сондай-ақ 1,26 км² (310 акр) аумақты қамтитын сауда, тамақтану және ойын-сауық объектілері кіреді. Жобаның жеке теміржол желісі де бар, ол Ям-Одан Санни Бей МТР стансасына дейін жалғасады.

Табиғат

Лантаудың 50%-дан астамы ұлттық парктерінен тұрады, олардың ішінде көптеген жақсы белгіленген бағыттар бар. Олардың ең танымалсы – 70 шақырымдық, 12 бөлімнен тұратын Лантау жолы, оның 3 шақырымдық бөлігінде табиғи тас баспалдақтар мен тығыз орманның әдемі көріністері кездеседі. Лантау жолының 11-бөлімі Тунг Чунг жолының ар жағынан басталады, ол Нгонг Пинг 360-тан көп алыс емес. Бұл жол бөлігі Пуи Одағы арқылы Оңтүстік Лантау жолына жетеді, және жаяу жүргіншілер 3 шақырымдық саяхат барысында табиғи тас сатылардың сұлулығы мен тығыз орманды тамашалай алады. Ұлттық парктерінде кемпингтер мен жастар жатақханалары орналасқан. Лантаудың ең ұзын жағажайы – Чхунг Ша, ал оның ең танымал бағыттарының бірі – Гонконгтағы үшінші биік шыңы, Күн бату шыңы (Тай Тунг Шан).

Флора мен фауна

Қытайлық ақ дельфиндер, көбінесе қызғылт дельфиндер деп аталады, Лантау аралының жағалауында кездеседі. 2014 жылдан бері оларды қорғау мақсатында Оңтүстік-Батыс Лантау теңіз паркі құру жоспарлануда. Лантау аралының оңтүстік бөлігіндегі жергілікті тұрғындар консервіленген жеміс жасау үшін острица шаруашылықтарына, лимон және мандарин ағаштарына тәуелді. Мүй-Ву және Пуи-Ода жабайы су бұқалары да мекендейді. Лантау аралының оңтүстік бөлігінде толыққанды қалыптасқан экожүйе бар.

Түрмелер

Лантау аралында алты түрме орналасқан: Чи Ма Ван түзеу мекемесі, Чи Сун түзеу мекемесі (бұрын Чи Ма Ван нашақорлықтан емдеу орталығы болған), Ма Мо Пинг түрмесі, Тонг Фуктан батысқа қарай орналасқан Тонг Фук орталығы, Ша Цуи қамауда ұстау орталығы және Шек Пик су қоймасының жанындағы ең қауіпті Шек Пик түрмесі. Үкімет жақын орналасқан, сирек қоныстанған Хей Линг Чау аралында Mui Wo-ға көпірмен жалғанатын алып "Супер түрме" салу жоспарын ұсынды. Бірақ, жергілікті тұрғындардың ұйымдасқан қарсылығынан кейін бұл жоспар мерзімсіз тоқтатылды.

Әуежай

Гонконг халықаралық әуежайы (HKG/HKIA) Чек Лап Кок аралында орналасқан және 1998 жылдың шілдесінде жұмысын бастады. Ол Лантау аралының солтүстік жағасында, Тунг Чунг қаласының жанында орналасқан. Қаламен байланысы Кап Шуй Мун көпірі, Ма Ван эстакадасы және Цин Ма көпірінен құралған Лантау байланысы арқылы жүзеге асырылады.

Темір жол

Әуежайда МТР-дің Airport Express желісі арқылы Гонконгтың басқа аймақтарына метро байланысы бар, сондай-ақ бірнеше автобус бағыттары да қарастырылған. Бұл құрылыс 1990 жылдары жаңа әуежай салынып жатқан кезде жүргізілді. Airport Express арқылы Гонконгтың іскерлік орталығы – Орталықтан Чеп Лап Кок әуежайына дейінгі сапар 23 минутты алады (дегенмен Airport Express Лантау аймағында тоқталмайды). Бұдан өзге, МТР-дің Тун Чунг желісімен пойызбен Тун Чунгқа жетуге болады, ал Диснейленд курорты желісі Санни Бей станциясынан Тун Чунг желісінен бөлініп, Гонконг Диснейленд курортындағы Диснейленд курорты станциясына қатынайды.

Су көлігі

Туристер Sun Ferry компаниясы ұсынатын паром қызметтерін пайдаланып Лантауға жете алады. Бұл паром қызметі Муй Во мен Централь арасында 30-50 минуттық сапармен, кеменің түріне байланысты жүзеге асырылады. HKR International Limited компаниясына тиесілі 24 сағаттық паром Центральдағы 3-ші пирс пен Дискавери Бэй арасында 25 минуттық сапармен қатынайды. Сонымен қатар, көршілес аралдар мен материкке байланысқан бірнеше шағын аралдар аралық паром қызметтері де бар. Жергілікті тұрғындар "кайтос" (Гай до деп айтылады) деп атаған бұл паромдар белгілі бір кесте бойынша жүзеге асырылатын қызметтер ұсынады. Оларға Дискавери Бэйге жақын орналасқан Ним Шу Ван; Пэн Чау аралы, Лантаудағы траппистердің баспанасы монастырында тоқталыммен, сондай-ақ Лантаудағы Ним Шу Ван және Муй Во кіреді. Басқа Kai To және паром қызметтері Пэн Чау, Муй Во Лантау, Чи Ма Ван Лантау және Ченг Чау аралын байланыстырады, ал тағы біреуі Туэн Мун, Тун Чун, Ша Ло Ван және Тай О аралын байланыстырады. Аралдар арасында саяхаттауға дәстүрлі су таксисі – валла валла да қолданылады, әдетте Ченг Чау аралынан жақын жерлерге сапар жасауға болады.

Жол көлігі

Тұрғындар мен туристер Лантау аралы ішінде таксимен немесе автобуспен саяхаттауға болады. Жаңа Лантау автобусы арал ішінде негізгі автобус қызметтерін ұсынады, осы арқылы Муи Во айлағынан Тай О және По Лин монастырына баруға болады. Кейбір жолдар мен көпірлер 1990 жылдары, жаңа әуежай салынып жатқан кезде салынған. Гонконгта үш түрлі такси бар. Қызыл таксилер қалалық аймақтарда, жасыл таксилер Жаңа аумақтарда, ал Лантау аралындағы таксилер көк түсті. Үш такси қызметі де әуежайда және Тун Чунгта жолаушыларға қызмет көрсете алады, бірақ Лантау аралының басқа жерлеріне жолаушыларды көк таксилер ғана жеткізеді. Лантау аралын қамтитын 75 көк такси бар (2016 жылы 25 қосылды).

Лантау аралының оңтүстік бөлігі – қауіпсіздік кедергілері жоқ, тар және төбелі болғандықтан, автобустарға қол жетімсіз Гонконгтағы ең қауіпті жолдар. 2016 жылдың ақпан айынан бастап, осы жолдарға баруды қалайтын жеке көлік иелері уақытша рұқсат алуға тиіс. Дегенмен, жолдардың қауіптілігіне байланысты рұқсат тек сағат 8:00-ден 19:00-ға дейін, күніне 25 машинаға ғана және тек жұмыс күндері қолданылады, ал осы аймақтарда тұратын тұрғындар тұрақты рұқсат алуы керек.

Кабельді көлік

Нгонг Пинг 360 – гондола лифті, ол Лантау аралында орналасқан және МТР компаниясымен басқарылады. 2006 жылдың 18 қыркүйегінде ашылған бұл қондырғы Тунг Чунг пен Нгонг Пинг арасындағы 5,7 шақырымдық 20 минуттық канат жолымен саяхат жасауға мүмкіндік береді.

Білім

Лантау аралының көп бөлігі 98-ші негізгі бірінші сыныпқа қабылдау (POA) мектеп желісіне кіреді, ол Лантау аралындағы бірнеше көмек көрсетілетін мектептерді қамтиды, оның ішінде Тун Чунгтағы екеуі; бұл желіде мемлекеттік бастауыш мектептер жоқ. Солтүстік-шығыс Лантау аралы 62-ші POA мектеп желісіне кіреді, ол Цуэнь Ван және оған жақын аудандардағы мектептерді қамтиды. Бұл желіге бірнеше көмек көрсетілетін мектептер және бір мемлекеттік мектеп, Хой Па көшесіндегі мемлекеттік бастауыш мектеп кіреді. Discovery Bay, Nim Shue Wan және Tai Pak Wan 99-шы POA мектеп желісінде, онда екі көмек көрсетілетін мектеп бар: Discovery Bay-дегі SKH Wei Lun бастауыш мектебі және Peng Chau-дағы Holy Family мектебі; бұл желіде мемлекеттік бастауыш мектептер жоқ. Discovery Bay International School және Discovery College - Discovery Bay-дегі жеке меншік, аралас білім беретін мектептер.

Ұсынылған даму

Даму бюросының құрамында Лантау даму консультативтік комитеті (LanDAC) құрылды. Комитет алғаш рет 2014 жылы өтті. Аралдың кең ауқымды дамуына қарсы белсенділер тобы Save Lantau Alliance кеңес мүшелерін мүдделер қақтығысын ашуға шақырды. Көптеген мүшелердің аралда бизнес мүдделері бар, соның ішінде 10 ресми емес мүше кейіннен AsiaWorld–Expo оқиғалар орталығын басқару (Аллен Ха), сондай-ақ Лантау және оның төңірегіндегі жерлерге иелік ететін ірі құрылыс компанияларында директорлық лауазымдарға ие екенін жариялады (Shui On Land компаниясының Эндрю Лам, Sino Land компаниясының Рэнди Ю, Swire компаниясының Иван Чу). LanDAC-тың алғашқы отырысынан кейін даму жөніндегі бас директор Пол Чан Мопо баспасөзге үкімет елдік саябақтарды дамыту мүмкіндігін жоққа шығармайтынын мәлімдеді. LanDAC мүшесі Ву Чи вай комитет 2007 жылғы Лантауға арналған тұжырымдамалық жоспарды, халықпен кеңескеннен кейін жасалған, елемейтінін және елдік саябақтарды дамытуға қарсы екенін ашық айтты. Табиғатты қорғаушы және Гонконг обсерваториясының бұрынғы басшысы Лам Чиу Ин Чанның сөздерін "қабылданбайды" деп бағалап, "басқа қалалар көгалдандыру аумағын арттыруға ұмтылса, біз керісінше іс-әрекет жасап жатырмыз. Бұл абсурд" деді. Комитеттің 33 беттік "Баршаға арналған кеңістік" атты алғашқы есебі 2016 жылдың 10 қаңтарында онлайн режимінде жарияланды. Онда аралдың солтүстік жағалауында кең ауқымды жерді қайтару және Гонконг аралындағы Кеннеди қалашығынан басталып, Хей Линг Чау және бірнеше жасанды аралдар арқылы өтіп, Муи Воға жететін автомобиль және теміржол байланыстарын құру ұсынылған. 2016 жылдың 13 қаңтарында өзінің жылдық саясатты баяндамасында CY Leung Лантаудағы дамуды жеделдету үшін мүмкіндігінше тезірек арнайы Лантау даму кеңсесі құрылатынын мәлімдеді. 2018 жылы Lantau Tomorrow Vision жарияланды, оның мақсаты – Лантаудың шығыс жағалауында қосымша аралдар құру.