Кіріспе
Гонконг арнайы әкімшілік аймағы (ГКАСА) үш географиялық аймаққа бөлінеді: Гонконг аралы, Коулун (Коулун түбегі мен Жаңа Коулунды қамтиды) және Жаңа аумақтар (Шетел аралдарын қоса алғанда). Гонконг – Оңтүстік Қытайдағы жағалау қаласы және ірі порты, Гуандун провинциясымен шекаралас, солтүстікте Шэньчжэнь қаласы арқылы, ал шығыс, оңтүстік және батыс жағынан Оңтүстік Қытай теңізімен шектеседі. Гонконг пен оның 260-қа жуық аралы мен түбегі Перл өзенінің дельтасының аузында орналасқан. Гонконг аймағы Қытайдан бөлек, бірақ «Ұлы Қытайдың» бір бөлігі саналады. Гонконгтың жалпы ауданы – 1106 км², оның 3,16%-ы су құрайды. Гонконгтың төңірегінде 60 арал бар, олардың ең үлкені – Лантау аралы, ол негізгі түбектің оңтүстік-батысында орналасқан. Лантау аралы мен қалған көптеген аралдар Жаңа аумақтардың құрамына кіреді, бұл аймақ Коулунның солтүстігіндегі төбелі жерлерді де қамтиды. Гонконг аралы Виктория порты арқылы Коулуннан бөлінеді, ол табиғи порт. Коулун түбегі Боундерли-стриттің оңтүстігінде, ал Жаңа Коулун мен Жаңа аумақтар Боундерли-стриттің солтүстігінде орналасқан және 1860 және 1898 жылдары Британдық Гонконгқа қосылған. Виктория портынан және жағалаудан алшақтаған сайын Гонконг ландшафты көбінесе төбелі-таулы және тік беткейлі болады. Аумақтың ең биік нүктесі – Жаңа аумақтардағы Тай Мо Шан тауы, оның биіктігі 958 метр. Жаңа аумақтардың солтүстік-батыс бөлігінде жазықтар бар. Гонконг аралы мен Жаңа аумақтардың бір бөлігі елдік саябақтар мен табиғат қорықтары ретінде сақталған. Әлемдегі халық тығыздығы бойынша төртінші орында тұрған Гонконгта (бір шаршы километрге 6300 адам) тұрғын үй тапшылығы байқалады. Гонконг тұрғын үй және экономикалық мақсаттар үшін көбірек орын беру үшін бірнеше жерді қайта құру жобаларын жүзеге асырды, бұл оның ауданын арттырды. Бұл Гонконг аралы мен Коулун арасындағы қашықтықты қысқартты. Гонконг халықаралық әуежайы – аумақтағы жалғыз мемлекеттік әуежай, ол негізінен Чек Лап Кок аралындағы қайта құрылған жерде орналасқан. Саяси тұрғыдан Гонконг 18 округке бөлінген, әрқайсысының аудандық кеңесі бар. Дегенмен, көптеген мемлекеттік қызметтер бүкіл аумақта жүзеге асырылады және округтер арасындағы саяхат шектелмейді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша Ша Тин округі ең көп халқы бар округ. «Гонконг» атауы сөзбе-сөз «хош иісті порты» дегенді білдіреді, ол қазіргі Гонконг аралындағы Абердин ауданынан шыққан, онда бұрын хош иісті ағаш өнімдері мен құрбандық шалу үшін қолданылатын хош иісті заттар саудаланған. Гонконг аралы мен Коулун түбегін бөліп тұратын тар су жолы – Виктория порты әлемдегі ең терең табиғи теңіз порттарының бірі. Гонконг Макаодан шығысқа қарай, Жемше өзенінің сағасының қарсы жағында орналасқан. Гонконг пен Макао Гонконг-Чжухай-Макао көпірі арқылы байланысады.
The Hong Kong Special Administrative Region (HKSAR), can be divided into three geographical regions: Hong Kong Island, Kowloon (comprising the Kowloon Peninsula and New Kowloon), and the New Territories (including the Outlying Islands). Hong Kong is a coastal city and major port in Southern China, bordering Guangdong Province through the city of Shenzhen to the north and the South China Sea to the east, south, and west. Hong Kong and its 260 nearby islands and peninsulas are located at the mouth of the Pearl River Delta. The area of Hong Kong is distinct from Mainland China, but is considered a part of "Greater China". Hong Kong has a total area of , of which 3.16% is water. 60 islands are dispersed around Hong Kong, the largest of which by area is Lantau Island, located southwest of the main peninsula. Lantau Island and the majority of the remaining islands are parts of the New Territories, an area that also encompasses the hilly terrain north of Kowloon. Hong Kong Island is separated from Kowloon by Victoria Harbour, a natural harbour. The Kowloon Peninsula to the south of Boundary Street, and New Kowloon and the New Territories to the north of Boundary Street were added to British Hong Kong in 1860 and 1898, respectively. Further from Victoria Harbour and the coast, the landscape of Hong Kong is fairly hilly to mountainous with steep slopes. The highest point in the territory is Tai Mo Shan, at a height of 958 metres in the New Territories. Lowlands exist in the northwestern part of the New Territories. Portions of land on Hong Kong Island and the New Territories are reserved as country parks and nature reserves. With the fourth highest population density in the world at 6,300 people per square kilometre, Hong Kong is known for its shortage of residential space. Hong Kong has undergone several land reclamation projects to provide more space for residential and economic purposes, increasing its land area. This has caused the distance between Hong Kong Island and Kowloon to decrease. Hong Kong International Airport is the sole public airport in the territory, and is mostly located on reclaimed land on the island of Chek Lap Kok. Politically, Hong Kong is divided into 18 districts, each having a district council. Nevertheless, most public services operate across the territory, and travel between the districts is not restricted. Sha Tin is the most populous district as of 2019. The name "Hong Kong", literally meaning "fragrant harbour", is derived from the area around present day Aberdeen on Hong Kong Island, where fragrant wood products and incense were once traded. The narrow body of water separating Hong Kong Island and Kowloon Peninsula, Victoria Harbour, is one of the deepest natural maritime ports in the world. Hong Kong is east of Macau, on the opposite side of the Pearl River estuary. Hong Kong and Macau are connected through the Hong Kong–Zhuhai–Macau Bridge.
Климат
Гонконгтың климаты субтропиктік және муссондық (Köppen: Cwa), салқын құрғақ қыстары және ыстық, ылғалды жаздары бар. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, жылдық орташа жауын-шашын мөлшері , бірақ жаңбырдың 80 пайызы мамыр мен қыркүйек аралығында жауады. Мамыр мен қараша айларында тропикалық дауылдардың әсеріне түсуі мүмкін, көбінесе шілде мен қыркүйекте. Гонконгтың орташа температурасы қаңтар мен ақпан айларында -тан шілде мен тамыз айларында -қа дейін өзгереді. Қаңтар мен ақпан айларында көбінесе бұлтты болады, кейде суық фронттар келіп, олардан кейін құрғақ солтүстік жел соғады. Қалалық аймақтарда температураның нөлден төмен түсуі жиі кездеседі. Биік жерлерде және Жаңа аумақтарда кейде нөлден төмен температура мен аяз болады. Наурыз және сәуір айлары жағымды болуы мүмкін, бірақ кейде ылғалдылықтың жоғарылауы байқалады. Оңтүстік-шығысқа қарайтын биік жерлерде тұман мен ұсақ жаңбыр жиі кездеседі. Мамырдан тамызға дейін ауа ыстық және ылғалды болады, кейде жаңбыр мен найзағай болады. Түстен кейін температура көбінесе -тан асып кетеді, ал түнгі температура әдетте жоғары ылғалдылықпен шамамен -та сақталады. Қараша мен желтоқсан айларында жағымды жел, көп күн сәулесі және қолайлы температура болады.
Орналасқан жері
Гонконг Қытайдың оңтүстік жағалауында, Макаоның шығысында, Жемшөп өзенінің сағасының шығыс жағында орналасқан. Ол барлық жағынан Оңтүстік Қытай теңізімен қоршалған, тек солтүстігінде ғана Гуандун провинциясының Шэньчжэнь қаласымен Шам Чун өзені арқылы шектеседі. Аймақтың құрамына Гонконг аралы, Коулун түбегі, Жаңа аумақтар, Лантау аралы және 200-ден астам басқа аралдар кіреді. Жалпы аумақтың бір бөлігі құрлық, ал қалғаны су. Аймақтың ең биік нүктесі – Тай Мо Шан тауы, теңіз деңгейінен биік. Қалалық құрылыс Коулун түбегінде, Гонконг аралында және Жаңа аумақтардағы жаңа қалаларда шоғырланған. Бұл құрылыстың көп бөлігі, дамытуға жарамды жазық жердің жетіспеуіне байланысты, теңізден қайың жерлерге салынған; (жалпы жердің алты пайызы немесе аумақтағы дамыған кеңістіктің шамамен 25 пайызы) теңізден қайың жерлер болып табылады. Дамытылмаған жерлер көбінесе төбелі-таулы, жазық жері өте аз, және шөптесін, орманды, бұталы немесе егістік жерлерден тұрады. Қалған жердің шамамен 40 пайызы ұлттық парктері мен табиғат қорықтарын құрайды. Аймақта әртүрлі экожүйе бар; мұнда қан тамырлары бар 3000-нан астам өсімдік түрі (оның 300-і Гонконгке тән) және мыңдаған жәндік, құс және теңіз жануарлары кездеседі.
Жер бедері
Гонконг жері төбелі және таулы, тік еңістерге ие. Гонконгтың солтүстік бөлігінде жазықтар кездеседі. Гонконг аумағының маңызды бөлігі, әсіресе Гонконг аралы мен Коулун түбегінде, құрғатылып алынған.
Шекті нүктелері
Гонконгтағы ең төменгі нүкте Оңтүстік Қытай теңізінде (0 м) орналасса, ең жоғары нүкте Тай Мо Шан тауында, Жаңа аумақтардың Цуэнь Ван аймағында.
Табиғи қауіптер
Гонконгта маусым мен тамыз айлары аралығындағы жаз айларында тропикалық дауылдар жиі кездеседі. Күнбұрғыштар жаңбырлы дауылдардан кейін көп болады.