Кіріспе
Луиза Арнер Бойд (1887-1972) – Гренландия және Арктиканы зерттеген американдық саяхатшы. Ол өз ғылыми экспедициялары туралы көп жазған. 1955 жылы ол жеке түрде DC-4 ұшағы мен экипажын жалдап, авиация пионерлері Тор Солберг және Пол Млинарды қосып, Солтүстік полюстің үстінен ұшқан бірінші әйел болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бойд Арктика аймақтарындағы радио толқындарының таралуы туралы деректер алу үшін ғылыми экспедицияға жетекшілік етті және АҚШ Армия департаменті үшін құпия тапсырмалар орындады.
Louise Arner Boyd (September 16, 1887 – September 14, 1972) was an American explorer of Greenland and the Arctic, who wrote extensively of her scientific expeditions. She became the first woman to fly over the North Pole in 1955, after privately chartering a DC 4 and crew that included aviation pioneers Thor Solberg and Paul Mlinar. During World War II, Boyd led a scientific expedition to obtain data on radio wave transmission in the Arctic regions and worked on secret assignments for the U. S. Department of the Army.
Ерте өмір
Сан-Рафаэль қаласында, Калифорнияда Джон Франклин Бойд (Калифорниядағы Боди алтын кенішінің бір бөлігінің иесі) және Луиза Кук Арнердің қызы ретінде дүниеге келген Бойд Марин округінде және Окленд төбелерінде өсті. Ол екі үлкен ағасы Сет пен Джонмен ойнап, жарысқа қатысты. Бойдтар сол заманның белді азаматтары болды және олардың балаларының ерте жылдары, бақуатты және көңіл көтеруге толы болғанымен, жаз айларында Окленд төбелеріндегі олардың ранчосында ұзақ демалыспен толыққан, жан-жақты білім беруді қамтыды. Бойд пен оның ағалары осы жерде атпен серуендеп, Диабло тауын зерттеді, балық аулады, аң аулады, лагерь құрды және жалпы алғанда, қиын да шымыр өмірге бейімделді. Бойд ересек болып қалғанда, оның екі ағасы да бірнеше айдың арасында жүрек ауруынан қайтыс болды, бұл балалық шақтағы ревматизмнің салдарынан болды. Оның ата-анасы қатты қайғыға батып, күтім мен мейірімділік үшін Бойдқа көп жүктеді. Осы кезде Бойдтар бұрынғы қақпа үйін және отбасылық жердің бір бөлігін Сан-Рафаэль қаласына екі ұлының құрметіне сыйға тартты, ол бүгінде Бойд паркі деп белгілі. Виктория стиліндегі ғимарат қазіргі таңда Марин тарихы мұражайына үйінді.
Ертедегі саяхаттары
Ағасы қайтыс болғаннан кейін Бойд ата-анасымен бірге Еуропаға көп сапарлар жасады. Осы уақытта ол фотографияға үлкен қызығушылық таныта бастады. 1919 жылдың көктемінде Бойд Нью-Йорк штатының Буффало қаласына пойызбен барды, саяхалық машина сатып алып, жеке жүргізушісімен бірге АҚШ-ты кезікті. Бұл Бойд жасаған және көптеген күнделіктерінде егжей-тегжейлі сипаттаған көптеген алыс сапарларының біріншісі болды. 1919 және 1920 жылдары ата-анасы қайтыс болғаннан кейін, Бойд өмірінің соңғы жылдарында оларға күтім жасағаннан кейін отбасы мүлкін мұраға алды.
Еуропа мен Арктикадағы экспедициялар
1920 жылдардың басында Бойд мұрасын саяхатқа жұмсады. 1924 жылы Норвегияға саяхаттағанда ол алғаш рет Поляр мұздықтарын көрді. Бұл тәжірибе оның өмірінде шешуші рөл атқарды және ол дереу Арктикадағы өзінің саяхатын жоспарлай бастады. 1925 жылы ол Англия королі мен патшайымына көрсетілді, бұл американдық әйелдерге берілген сирек құрметтің бірі. 1926 жылы ол әйгілі арктикалық зерттеуші Роалд Амундсен аң аулау және түсіру үшін қолданған «Хобби» кемесін жалдады. Оған достары, граф және графиня Рибадавия еріп жүрді. Ол өзінің ерлігімен (және ақ аюларды аулауымен) халықаралық деңгейде танымал болды және газеттер оны «Арктикалық Диана» және «Арктиканы бағындырған қыз» деп атады. 1927 жылы Рибадавия графы Бойдтың суреттерімен «Chasses Et Aventures Dans Les Regions Polaires» атты кітап жариялады. 1928 жылы Бойд «Хобби» кемесімен екінші саяхатын жоспарлап жатқанда, атақты норвегиялық зерттеуші Роалд Амундсеннің итальяндық зерттеуші Умберто Нобилені табу және құтқару әрекетінде оралмағаны белгілі болды. Бойд өзінің қызметтерін және «Хобби» кемесін Амундсенді іздеу үшін Норвегия үкіметіне ұсынды, «22 адамның өмірі қауіпте болғанда, мен қалай демалыс сапарына баруым мүмкін?» деді. Ол Солтүстік Мұзды мұхит арқылы шамамен 16 100 км (10 000 миль) сапар шекті, бірақ оның ізіне таппады. Дегенмен, Норвегия үкіметі оған Әулие Олаф орденінің кавалерлік кресімен марапаттады. «Ол орденді алған алғашқы американдық әйел және әлемдегі үшінші әйел болды». Бойд ең алдымен 1930 жылдары Гренландияның шығыс және солтүстік жағалауларына ғылыми экспедициялар ұйымдастырғанымен танымал. Бойд өзінің жақын досы, Калифорния ғылым академиясының Элис Иствудтың жетекшілігімен жүздеген ботаникалық үлгілерді суретке түсірді, зерттеді және жинады. Америка географиялық қоғамы 1933 және 1935 жылдардағы экспедициялардың нәтижелері мен суреттерін «Шығыс Гренландияның фиорд аймағы» атты кітапта жариялады. Кейіннен Герард де Гир мұздығының жанындағы аймақ Луиза Бойд жері деп аталды. Бойдтың жетекшілік және ғылыми еңбегі үшін Америка географиялық қоғамы (AGS) оған 1938 жылы беделді Каллум медалін табыс етті. 1934 жылдың тамызында Польшаның Варшава қаласында өткен Халықаралық географиялық конгресске делегат болып сайланғаннан кейін Бойд поляк ауылдарын аралап, поляктардың, украиндықтардың, белорустардың және литвалықтардың әдет-ғұрыптарын, киімдерін, экономикасын және мәдениетін суретке түсіріп, жазып алу үшін үш айлық саяхатқа шықты. Автокөлікпен, пойызбен, қайықпен және жаяу жүріп, ол алдымен Львовтан Ковельге (бұл қалалар қазір Украинада), содан кейін Кобринге – Пинске – Клецке – Несвижге – Слонимге (қазір Беларусьте) барды. Ол саяхатын Вильнюста аяқтады. Оның саяхаттық баяны 500-ден астам фотосуретпен толықтырылды және 1937 жылы Америка географиялық қоғамы «Польшаның ауылдары» деген атпен жариялады.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Бойдтың Гренландия және Арктикаға жасаған алты экспедициясы барысында алған білімі соғысқа қатысты стратегиялық маңызға ие деп есептелді. АҚШ үкіметі оның 1937 және 1938 жылдардағы экспедициялары туралы жазған кітабын жарияламауды сұрады және одан Сауда департаментінің Ұлттық стандарттар бюросы үшін Гренландияның батыс жағалауы мен Баффин аралы және Лабрадор жағалауы бойында геофизикалық экспедицияға жетекшілік етуді өтінді. Ол Бюроның консультант-сарапшысы болып, жылына бір доллар еңбекақымен тағайындалды. Бойд жеке қаражаты есебінен «Эффи М. Моррисси» шхунасын жалдап, жабдықтады. Капитан Роберт Бартлеттке тиесілі және оның басқаруындағы бұл шхуна 1926 жылдан бері жыл сайын Арктикаға ғылыми экспедицияларды сәтті жүргізіп келді. 1941 жылғы Стандарттар бюросының экспедициясының басты мақсаты – Арктика аймақтарында радио толқындарының таралуы туралы деректер алу болды. Ионосфера, геомагнетизм және полярлық шамы зерттелді. «Эффи М. Моррисси» 1941 жылдың 11 маусымында Вашингтондан жол тартты, Бойд төрт адамнан (оның ішінде дәрігер) тұратын ғылыми топты және капитан Бартлетттің басқаруымен он бір адамнан тұратын экипажды басқарды. Экспедиция 1941 жылдың 3 қарашасында құнды деректермен Вашингтонға оралды. Соғыстың қалған бөлігінде Бойд АҚШ Армия департаменті үшін құпия тапсырмалар орындады және 1949 жылы Армия департаментінің Алғыс қағазымен марапатталды. Оның бұрынғы, жарияланудан тоқтатылған «Солтүстік-Шығыс Гренландия жағалауы» кітабы соғыстан кейін, 1948 жылы жарық көрді.
Кейінгі өмір және өлім
Кейінгі өмірінде Луиза Бойд белсенді және танымал Марин азаматы және Сан-Франциско симфониясының атқару комитетінің мүшесі ретінде қонақүйші болды. Ол сонымен қатар көптеген академиялық наградаларға ие болды, Калифорния университеті, Беркли және Миллс колледжінен құрметті заңгерлік дәреже алды. 1960 жылы Бойд Америка географиялық қоғамының кеңесіне сайланған алғашқы әйел болды. Ол сондай-ақ Калифорния ғылым академиясының құрметті мүшесі атанды. Өмірінің соңына қарай, Бойд көптеген саяхаттарын жабдықтауға және жалға алуға көп қаржы жұмсағандықтан, қаржылық қиындыққа тап болды. Нәтижесінде, ол Сан-Рафаэльдегі отбасылық үйі, Мейпл Лаунды сатуға мәжбүр болды және Сан-Францискода тұрақты түрде тұруға көшті. Бойд 1972 жылдың 14 қыркүйегінде Сан-Францискода қайтыс болды, 85 жасқа толуына екі күн қалғанда.