Кіріспе

Томас Джон Ханиман (10 маусым 1891 – 5 шілде 1971) – өнер сатушы және галерея директоры, Глазго қаласындағы Келвингроув өнер галереясы мен мұражайының ең танымал директоры. Глазгодағы Куинс-парк маңында, өмірді сақтандыру агенті Томас Хониманның (1858–1934) және Элси Смиттың (1860–1937) отбасында дүниеге келген Том Хониман медицинаны оқып, Бірінші дүниежүзілік соғыста RAMC қатарында қызмет етуден бұрын Глазго университетін бітірді. Ол Глазгоның шығыс жағында дәрігер болып жұмыс істеді, содан кейін Алекс Рид & Лефевр компаниясында Глазгода өнер сатушысы болды. Үш жылдан кейін ол Лондонға Лефевр галереясында жұмыс істеуге көшті. Глазго мен Лондонда ол көптеген көрнекті суретшілермен танысты. Глазго қалалық әкімдігі Келвингроув өнер галереясы мен мұражайына жаңа директор іздеген кезде Хониманмен мүмкін болатын үміткерлер туралы кеңесті. Ақырында ол өзі де бұл қызметке үміттене алатынына шешім келді. 1939 жылы ол қызметке кірісті. Хониман 15 жылдық қызметі барысында Глазгоның өнер және мәдени өміріне зор үлес қосты. Ол жоғары деңгейдегі жарнама мен табысты көрмелер арқылы Глазго өнер галереялары мен мұражайларының беделін арттырды, мысалы, Ван Гогтың картиналарын көру үшін үлкен кезеңдер тізілді, сондай-ақ көптеген басқа да арнайы көрмелер ұйымдастырылды. Оның өнер сатып алулары салмақты және ойлы болды, ол кейіннен құндылығы артатын туындыларды сатып алды. 1952 жылы Хониман Сальвадор Далидің «Жолынан өткен Әулие Иоаннның Христі» картинасын сатып алып, танымал болды. Ол кезде бұл картинаның жоғары бағасы (£8,200) және заманауи стиліне байланысты даулы болды, бірақ ол көп жылдар бойы Келвингроувта ілініп тұрды және әлі де ілініп тұр. Бұл қаланың өнер коллекциясының көптеген құнды мұраларының бірі және коммерциялық тұрғыдан тиімді болып табылады, көрмелер мен репродукция ақылары бастапқы құнын бірнеше есе арттырды. Оның беделі соншалық болды, ол галереяға үлкен сыйлықтар тартуға мүмкіндік алды, соның ішінде 1944 жылы сэр Уильям Берреллдің (1861–1958) сыйлығы да бар. Бұл коллекция халықаралық деңгейде «Беррелл коллекциясы» деп танылады. Сол жылы ол Глазго өнер галереялары мен мұражайлары қауымдастығын құруға белсенді түрде қатысты. Бұл тәуелсіз қайырымдылық қоғамы, мүшелігі барлығына ашық, өнер галереялары мен мұражайларды пайдалануды және оларға деген қызығушылықты арттыру мақсатында құрылды. Бүгінде ол Глазго музейлерінің достары ретінде жұмыс істейді. 1948 жылы ол қауымдастықтан шотландтық өнер журналының тоқсандық басылымын шығарды, ол 40 жылдан астам уақыт бойы жарық көрді. Ол 1947 жылы «Глазго өнерінің шолуы» журналы ретінде басталды. 1953 жылы ол Глазго университетінің ректоры болып сайланды. Дегенмен, үлкен тәжірибесі мен халықтың қолдауына қарамастан, Хониман 1954 жылы өзінің саяси басшысы, Глазго қалалық әкімдігінің өнер комитетінің жаңа төрағасының қолдауын жоғалтып, лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Глазгоның мәдени өміріне құштар Том Хониман драматург Джеймс Бриди және кино кәсіпкері Джордж Синглтонмен бірлесіп 1943 жылы Глазго азамат театрын құрды. Бридимен бірге Хониман Шотландиядағы Өнер кеңесінің негізін қалаушысы болды. Ол сондай-ақ Шотландия туристік кеңесінің құрылтайшы мүшесі болды. Хониман өзінің өмірбаянында, негізінен өнер галереясының директоры қызметіндегі естеліктерінен тұратын «Өнер және батылдық» (Collins, 1971) атты кітап жазды.