Кіріспе

Америкалық транзиттік автобус өндіруші компаниясы – АҚШ-тың бұрынғы автобус жасаушы компаниясы.

Neoplan USA – Колорадо штатының Денвер қаласында орналасқан ірі транзиттік автобус өндіруші компания. Ол 1981 жылы неміс Neoplan корпорациясының еншілес компаниясы ретінде Колорадо штатының Ламар қаласындағы негізгі зауыты мен бас кеңсесімен құрылды. 1998 жылы Neoplan USA компаниясын Willis Stein & Partners сатып алып, оны неміс Neoplan компаниясының дизайны бойынша тәуелсіз лицензиатқа айналдырды. Компания 2006 жылы банкротқа ұшырады. 2004 жылы бас кеңсе Денверге көшірілді. Neoplan USA сонымен қатар Пенсильвания штатындағы Honey Brook (1986) және Техас штатындағы Браунсвилл (2001–2002) қалаларында өндіріс орындарына ие болды; Honey Brook орны бөлшектерді тарату орталығы ретінде сақталды.

Тарих

Өз зауытын ашуға дейін Neoplan АҚШ-тың транзиттік нарығына енді. Ол 9 метрлік автобустың дизайнын Gillig компаниясына лицензиялады, ол 1976 жылдан 1978 жылға дейін оны Gillig Neoplan ретінде құрастырып сатты. Сол кезде Neoplan қалааралық автобустарымен, емес транзиттік автобустарымен көбірек танымал болды. Компания 1970-ші жылдардың соңында VöV Standard автобусын әзірлеуге қатысып, 1979 және 1980 жылдары Сауд Арабиясы үшін транзиттік автобустар жасады. Neoplan USA зауытын салу ниетін жариялағаннан кейін, транзиттік автобустарға ұсыныстар қабылдауды бастады. 8 мың тұрғыны бар Ламар қаласы, экономикалық қиындықтарға тап болған шаруашылық қаласы, өзінің экономикалық базасын әртараптандыру үмітімен зауытты қала аумағында салуға ынталанды. Ол өндіріс орны үшін жер мен жолдарды сыйға берді. Зауытқа баратын көше Neoplan негізін қалаушының құрметіне Готлоб Аувартер атымен аталды. Компания басшыларының мәлімдемесіне қарағанда, олар ауылдық жерді іздеген, себебі "Еуропалық тәжірибелеріне сүйене отырып, ауылдық жұмысшылардың еңбек этикасы жақсырақ, сенімді және өнімді екеніне сенімді болды". Қосымша стимул – зауытты жылыту үшін көршілес электр стансасынан берілетін ыстық су. Neoplan жергілікті колледжде жұмысшыларды оқыту бағдарламасын бастады, ал тәлімгерлер сегіз аптаға Батыс Германияға жіберілді. Шетелдегі бағдарлама аяқталғаннан кейін тәлімгерлер оларды әуежайға апаратын автобус құрастыру керек болды. 1981 жылы Neoplan USA ашылған кезде компания басшылары зауытта 500-ге дейін адам жұмыс істейтінін және екі құрастыру желісінде жылына 500-ге дейін көлік құралын шығаратынын мәлімдеді. Олардың алғашқы келісімшарттарына Метрополитен Атлантаның жылдам транзиті (MARTA) үшін 50 және Милуоки округінің транзиттік жүйесі (MCTS) үшін 40 автобус кірді. Тағы 500 автобусқа келісімшарттар жасалып жатыр. Тағы бір маңызды келісімшарт 1982 жылы PennDOT үйлестірген жиынтық сатып алу ретінде Пенсильвания штатындағы 16 транзиттік агенттік үшін 1000 "Transliner" автобусына берілді, негізінен PA Transit (410) және SEPTA (450) үшін, бұл Neoplan-ға сол штаттағы екінші зауыттың орналасқан жерін іздеуге мүмкіндік берді. Бұл АҚШ-тағы ең ірі бір автобус келісімшарты болды. "Пеннлайнер" деп аталған алғашқы автобустар 1982 жылдың қазан айында Пенсильванияға жеткізіліп, Колорадода құрастырылды. Neoplan USA-ның АҚШ автобус нарығындағы үлесі 1981 жылы 1,3 пайызды құрады, 1982 жылы 10,4 пайызға дейін өсті, ал 1983 жылы өндіріс тапсырыстарына сүйенген 25,2 пайызға дейін өсті. 1982 жылдың желтоқсанына қарай Neoplan USA 250-ден астам автобустың құрастырылуын аяқтады. Neoplan USA 1984 жылы салуды жоспарлаған автобус құрастыру зауытының макетін көрсетті, ол Honey Brook-та орналасқан. 1986 жылға қарай Neoplan USA АҚШ-тың транзиттік автобус нарығының 40% -ын иеленді. Алайда, 1985 жылы конструкциялық жарылу мәселесі салдарынан автобустарды ерікті түрде қайтаруға тура келді.

Кемшіліктер мен бедел

Neoplan USA автобустарының өндірістік кемшіліктері жиі кездесетін. Милуоки қалалық көлік басқармасының бір өкілі Neoplan USA компаниясын "толыққанды ұйымдаспаған" және сапа бақылауы нашар деп сипаттады. Neoplan USA жазбаша жауабында "бұл жарықтар ешқашан да, қазір де қауіпсіздікке қатысты емес" деді. 1985 жылдың наурыз айында Neoplan USA компаниясы NHTSA ұсынғандай, ел бойынша пайдаланудағы барлық 2000 автобусты кері қайтарып алды. Neoplan USA жарықтар қауіпсіздік мәселесі екенін мойындамай қойды.

Вашингтон, округ.

1983 жылдың маусым айында Вашингтон қалалық аймақ көлік басқармасы (WMATA) Neoplan USA-дан 76 Transliner автобусын 12,5 миллион долларға сатып алды. Фэрфакс округінің қадағалаушысы Джозеф Александр, WMATA кеңесінің мүшесі және сол кезде Америка қоғамдық көлігі қауымдастығының президенті, Neoplan USA автобустарын сатып алуды жалғастыру туралы шешімді сынады, Neoplan USA автобустарының жиі ақаулы екенін және басқа көлік жүйелері шағымдар білдіргенін мәлімдеді. Neoplan USA Metro тендерін жеңіп алды, себебі олар бәсекелес автобус өндірушісі General Motors-тан 275 000 долларға арзан ұсыныс берді. Metro қызметкерлері Neoplan USA-ның өндіріс орындарына сапар жасап, содан кейін автобустарды сатып алуға көндірілді. 1984 жылдың наурыз айында Metro 32 Neoplan USA автобусында жіңішке жарықтар тапты. Жарықтар автобустардың шассисінде, "арқа осінің үстіндегі болат рамканы автобус серігін қолдауға көмектесетін элементпен біріктіретін дәнекерлеу тігісінде" болды. Ол кезде жарықтар қауіпсіздікке қауіп төндірмейтіндей болды. 1984 жылдың 23 желтоқсанында Neoplan USA автобусы іске қосылған кезде, электр тізбегінің ақаулығынан өрт шығып, толығымен жанып кетті. NHTSA жүргізген тергеу өрттің себебін қорғаныш тізбегіндегі артық ток пен автоматты түрде тоқтан айыру құрылғысының болмауынан туындағанын анықтады. 1985 жылдың ақпан айында Вашингтонда қызмет ететін қалған 75 Neoplan USA автобусының барлығында жарықтар табылды. Бұл жарықтар алдыңғы осіне жақын жерде болды және рульді басқаруды жоғалтуға әкелуі мүмкін еді. Сондай-ақ болат пластиналарда, құбырларда және дәнекерлеу тігістерінде де жарықтар анықталды. Бұл Metro-ны барлық Neoplan автобустарын қызметтен тоқтатуға мәжбүр етті, олар негізінен Вашингтонның оңтүстік-шығыс аймағында жүріп тұрды. Neoplan USA президенті Роберт Ли компанияның қаражаты есебінен автобустарды жөндеуге уәде берді, бұл қауіпсіздік проблемаларын тудырмайтын шағын жөндеу екенін айтты. 1985 жылдың мамыр айында Neoplan USA Metro автобустарын жөндеуге шамамен 1 миллион доллар төлеуге келісім берді. Neoplan USA билік органдарымен келісілген мерзімдерді орындамағаны үшін сынға ілікті. 1985 жылдың 3 мамырында Neoplan USA компаниясы "Қазіргі уақытта қызметтен тоқтатылған көліктердің қауіпсіздігіне қатысты ешқандай негіз жоқ" деп мәлімдеді, сондай-ақ Metro компаниясының әрекеттері "негізсіз және дұрыс емес" екенін қосты.

Лос-Анджелес

1980 жылдардың басында Neoplan USA Оңтүстік Калифорнияның жылдам транзит ауданына (SCRTD) автобустар жинады, кейіннен ол Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасы (LACMTA) болды. 1984 жылдың қыркүйегінде WMATA-ға сатылған автобустар сияқты, 128 SCRTD Neoplan USA автобусында жарықтар табылды, ал 1985 жылдың ақпанына дейін 92 автобуста да жарықтар анықталды. 1990 жылдары Neoplan USA метанол және этанолмен жұмыс істейтін автобустарының көптеген түрлерінде мәселелерге тап болды. 2000 жылдың 4 қаңтарында LACMTA бас инспекторы Артур Синайдың баяндамасында 1997 және 1999 жылдар аралығында жеткізілген 250 жаңа Neoplan USA автобусымен байланысты бірнеше мәселе тіркелді. Олардың ішінде: ілеспелердегі оннан астам жиі кездесетін ақаулар, түтін құбырлары мен қозғалтқыш майы резервуарларымен мәселелер, есік құрылымдарының бұзылуы және мүгедектер коляскаларының жұмыс істемеуі. Баяндамада сондай-ақ "өндіруші осы проблемалардың ешқайсысын жойған жоқ" делінген. Проблемалар ұзақ уақыт бойы шешілмей қалғаны, ал жөнделген жағдайда кепілдік орнына LACMTA қаражаты есебінен жасалғаны атап өтілді. Neoplan USA кейбір кепілдік талаптарын шағымдарды өңдеудегі кешігулерге байланысты қабылдамады. Баяндамада МТА инспекторларымен мүдделер қақтығысы да тіркелді. Үш инспектор LACMTA-дан кеткеннен кейін Neoplan USA-да жұмыс істеді, олардың біреуі жұмыстан кеткеннен кейін бір айдан соң Neoplan USA-да жұмысқа орналасты. Ламар зауытына сапарлаған көптеген инспекторлар 1997 жылы аяқталған 7 айлық кезеңде 10 000 долларға жуық сомаға жол және шығыс есептерін жалғандағандары үшін ұсталды. LACMTA-ның бір инженері 1999 жылы Лос-Анджелесте ірі қарақшылықпен айыпталды.

Питтсбург

1982 жылғы PennDOT шарты бойынша жеткізілген автобустар мерзімінен бұрын тозуға ұшырады және қымбат жөндеуді қажет етті, бұл мемлекеттік тергеуді тудырды. Питтсбург, Пенсильвания қаласына қызмет көрсететін Аллегени округінің Порт басқармасы (ПА Транзит) 1990 жылы ерте тозу мәселесіне байланысты 1,7 миллион долларлық өтемақыға келісім жасады. Neoplan USA кепілдік мерзіміндегі автобустарды жөндеуге төлеуге және автобустардың ақауларына байланысты қосымша шығындарды Порт басқармасына өтеуге келісті. Осы автобус үлгілері 1994 және 1995 жылдары Федералдық көлік басқармасының сынағынан өтті және осы сынақтарда проблемалар анықталды. 1994 жылдың мамыр айында сынақ басталғаннан кейін бір автобус 94 миль (151 км) жүріп өткен соң бұзылып қалды, ал 482 миль (776 км) жүргеннен кейін құрылымдық жарықтар табылды. 1995 жылдың мамырында сынақ аяқталғанда, 15000 миль (24140 км) жүрілгеннен кейін болат каркасының 10 әртүрлі жерінде, ауа салқындатқышының шығу тесігінде және ось тіреулерінде көптеген жарықтар анықталды. Жөндеу жұмыстарына едәуір қайта өңдеу, қолданыстағы құрылымды нығайту үшін пластиналар мен тіреулер қосу кірді. PA Transit өзінің соңғы Neoplan USA автобустарын 2019 жылдың желтоқсанында пайдаланудан шығарды.

Сан-Франциско қаласы

Сан-Франциско қалалық темір жолы (Muni) 2000 жылдың сәуірінде таза жанатын дизельді қозғалтқыштармен жабдықталған 230 Neoplan USA автобусын қабылдауға кірісті. Тұрғындар қозғалтқышты салқындату жүйесінің шуына шағымданып, жаңа автобустарды «айқайлайтын баншилер» деп атады, сынақтар шу деңгейінің 88-ден 90 дБ-ға жететінін көрсетті, бұл келісімшартта белгіленген 83 дБ талабынан асып түсті. Қозғалтқышты салқындататын желдеткіш модификацияланды және шуды азайту үшін дыбыс өткізбейтін материал қосылды. Алғашқы желдеткіштердің қозғалтқышты тиісінше салқындатпайтыны анықталды, сондықтан электр желдеткіштерін орнату қажет болды, бұл әр автобусқа 32 еңбек сағаты жұмсалды. 2001 жылдың соңына қарай Muni үшін Neoplan USA автобустары жиі бұзыла бастады, бір жүргізуші «олардың әрқайсысы қоқысқа жарамсыз» деді, ал күніне екі автобусқа дейін автобус паркіне сүйреп әкелуге тура келді. 2001 жылы Muni сатып алған Neoplan USA өндірісіндегі буысты автобустарда да мәселелер болды, тежегіштердің реттегіштері 5000 миль (8047 км) жүргеннен кейін ауыстырылуы керек болды, бұл стандартты техникалық қызмет көрсету аралығының 1/10 бөлігіне ғана сай келді. Muni 330 автобусқа арналған соңғы төлемақыны Neoplan USA-ға мәселелерді түзету мерзімі өткеннен кейін бермеді. 2005 жылдың 30 маусымынан кейін Neoplan USA төлемсіз жұмысын жалғастыра алмайтынын мәлімдеді және қыркүйек айының соңында Сан-Францискодағы автобус жөндеу алаңын тастап кетті, 98 автобус жөнделмей қалды, бірақ барлық қосалқы бөлшектерін алып кетті.

Бостон

Массачусетс шығанағының көлік басқармасы (MBTA) 2005 жылдың шілдесінде жаңадан жеткізілген Transliner AN440LF төмен қабатты транзиттік автобустардың барлық паркін тоқтатты, себебі сол үлкен шұңқырдан өткен 21 автобуста зақымдар анықталды. Шұңқыр рульдік және серікпелі байланыстарды жалғастыратын бұрылу стержендерін зақымдады, нәтижесінде рульдік басқаруға байланысты екі апат болды. 2006 және 2007 жылдары серікпелі бөліктерде қосымша жарықтар табылды.

Сатып алу және банкроттық

Neoplan USA 1998 жылы Чикагодағы Willis Stein & Partners жеке инвестициялық компаниясымен сатып алынды, бұл оны неміс компаниясы Neoplan-нан тәуелсіз етті, бірақ бір дерек көзі 1989 жылы бөлініп шыққанын көрсетеді. Алайда, бұл зауыт 2002 жылдың маусымында, жаңа президент Джон Расселл басқаруымен сәуір айында басталған қайта құру аясында жабылды. 2003–2006 жылдары ол Бостонның MBTA үшін 28 дана 40 футтық (12 м) электр троллейбустары мен 32 дана буыны бар екі режимді автобустарды құрастырды. Neoplan USA 625 қызметкерге және 810 миллион долларлық кіріске жетті, бірақ 2006 жылдың қаңтарында қызметін тоқтатты. 2005 жылдың 15 қарашасында Neoplan USA 10 миллион долларлық жаңа капитал тартуға қабілетсіздігінен Lamar зауытын 13 қаңтарда жабатынын хабарлады. Neoplan USA 2006 жылдың тамызында 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді, активтері 13,7 миллион доллар, ал қарыздары 59 миллион доллар екенін мәлімдеді. Техас штатындағы бір өндіріс компаниясы Neoplan зауытын сатып алып, 2008 жылы қайта ашуға уәде берді. Компания Neopart бөлімшесін сатқанға дейін техникалық тұрғыдан өмір сүре берді. Neopart 2007 жылдың қазан айында сатылғаннан кейін Neoplan USA компаниясы тоқтатылды.