Кіріспе
Париждегі бұрынғы банк. Banque Industrielle de Chine (BIC, "Индустриалдық Қытай банкі"; 中法實業銀行) – Қытай және Француз Индокитайындағы негізгі қызметін жүзеге асырған француз банкі. Ол 1913 жылы құрылып, жылдам дамыды, бірақ Қытайдағы саяси ахуалға байланысты 1921 жылы жабылды, бұл Францияда саяси пікір қақтығысына әкелді. Оның қызметі Франко-қытай банкі арқылы Қытайда 1950-жылдарға дейін, ал Индокитайда 1970-жылдарға дейін жалғасты.
The Banque Industrielle de Chine (BIC, "Industrial Bank of China"; 中法實業銀行) was a French bank with its main activities in China and French Indochina. It was created in 1913, expanded rapidly, but closed in 1921 because of the political context in China, causing a political controversy in France. Its activity was continued by the Franco Chinese Bank, in China until the 1950s and in Indochina until the 1970s.
Өмірбаян
19 ғасырдың соңынан бастап, Банк де л'Индахинге Франция үкіметі Қытайдағы француздық коммерциялық, өнеркәсіптік және стратегиялық мүдделерін қолдау міндеті жүктелді, бірақ оның консервативті ұстанымы француздық ресми ортада наразылық тудырды. Ол, әсіресе Deutsch Asiatische Bank сияқты британдық және неміс әріптестерінің үлкен сергектігіне қарағанда, керісінше қалып қойды. Сыртқы істер министрлігінің ішкі жазбасында, 1907 жылы министрліктің Азия ісі жөніндегі басшысы болған дипломат Филипп Бертело, Банк де л'Индахиннің Қытайдағы кеңселерін иеленетін және Қытай нарығына француздықтардың енуін үдетіп, жаңа мекеме құру қажеттігін дәлелдеді. Бұл алаңдаушылықтар 1911 жылғы Қытай революциясынан кейін одан да айқын болды, себебі француз дипломаттары және Радикалдық партия сияқты саяси күштер Қытай Республикасын, республикалық партияны қолдауға құштар болды, ал Банк де л'Индахин консервативті және реакциялық топтарға жақын болды, олар осы құлшынысты бөліспеді. Бейжіңде 1903 жылдан бері Қытайда тұрып, 1910 жылдан бері Банк де л'Индахиннің Тяньцзинь бөлімшесін басқарған банкир Алексис Жозеф Пернотт жаңа банк жобасын ілгерілетуге кірісті және 1912 жылдың шілдесінде премьер-министр Лу Чжэньсян мен қаржы министрі Сюн Силиннен Қытай үкіметі осы жобаны қолдайды және бастапқы капиталының үштен бір бөлігін жазылады деген алдын ала келісім алды. Ұлттық жиналыстың отырысында Сюн болашақ банкты белгілі шетелдік банктердің Қытай консорциумы мен олардың отаршылдық күштеріне қарсы Қытайдың егемендігінің құралы ретінде ұсынды және оны «біздің банк» деп атады. Қытайдағы басқа еуропалық банктерден айырмашылығы, бұл банк қытай капиталымен құрылды және негізінен инфрақұрылымды дамытуға бағытталған. Сюн Париж қаржы нарығының тереңдігін атап өтті, бұл банк Қытай үкіметіне болашақ қарыздар алуға мүмкіндік береді, осылайша Қытайдың ұлттық мүддесі тұрғысынан франко-қытайлық серіктестікті негіздеді.
Құрылыс және кеңейту
[[File:Banque Industrielle de Chine 1920. jpg|thumb|1920 жылғы үлестік құжат. 1920 жылғы келісімге сәйкес, Қытай үкіметі банк акциялық капиталының үштен бір бөлігіне ие болды. Банк 1921 жылы жабылғанға дейін бастапқыда Филипптің ағасы Андре Бертело төрағалық етті, оны француз және қытай тараптары таңдады, ал Пернотт бас атқарушы директор болды. Кәсіпкер Чарльз Виктор және оның басқаруындағы Société auxiliaire de Crédit банктің бастапқы қаржыландырылуында маңызды рөл атқарды. Алайда, келесі жылы Виктордың бизнес жобалары сәтсіз аяқталып, Société auxiliaire de Crédit 1914 жылдың желтоқсан айында таратылды. Банк Парижде тіркелді, директорлар кеңесінің отырыстары осы қалада өтті. Бастапқыда Чарльз Виктордың кеңсесінде орналасқаннан кейін, ол 74 rue Saint Lazare мекенжайына көшті. Қытайда банк Пекиннен басқарылды және 1914 жылы Шанхайда филиал ашты. 1914 жылы банк алғашқы ірі жобасын жүзеге асырды – Нанкинге қарсы Янцзы өзені арқылы орналасқан Пукуу ауданындағы портовый құрылыстарға облигациялар бойынша кепілдік берді. 1916 жылдың басында Тяньцзинде, 1917 жылы Гонконг пен Сайгонда, ал 1918 жылы Ханойда және Қытай шекарасынан әрі Юньнань фуда (қазіргі Куньмин) кеңселерін ашты. 1918 жылы, Banque de l'Indochine сияқты, банк Сибир араласуы кезіндегі одақтас әскери базасын қамтамасыз ету үшін Владивостокта кеңсе ашты. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін банктың кеңеюі қарқындады. 1920 жылдың наурыз айында ол Нью-Йоркте жұмыс істеуге лицензия алған алғашқы француз банкі болды. 1920 жылдың соңына қарай Қытайда (Фучжоу, Гуанчжоу, Ханкоу, Мукден және Шантоу) және басқа да елдерде (Антверпен, Лондон, Лион, Марсель, Сингапур және Йокогама) қосымша кеңселер ашылды.
Банкноттар
Қытайда сол кездегі басқа шетел банктері сияқты, «Банк Индустриель де Шин» филиалдар ашқан концессияларда қағаз валюта шығарды.