Кіріспе

Әділдік өлшемдері немесе көрсеткіштері желілік инженерияда пайдаланушылар мен қосымшалар жүйе ресурстарының әділ бөлігін алып жатыр ма екенін анықтау үшін қолданылады. Әділдіктің бірнеше математикалық және түсінік жүйесіндегі анықтамалары бар.

Трансмиссияны бақылау хаттамасының әділдігі

Жаңа желілік тарату протоколдары немесе өзара байланыс қосымшалары үшін толығуды басқару механизмдері Трансмиссияны басқару протоколымен (TCP) үйлесімді жұмыс істеуі керек. TCP-нің әділдігі жаңа протоколдың желідегі үлесінің, салыстырылатын TCP ағынынан артық болмауын қамтамасыз етеді. Бұл маңызды, себебі TCP Интернеттегі басым тасымалдау протоколы болып табылады, және жаңа протоколдар әділетсіз мүмкіндік алса, тығын құлдырауы сияқты мәселелер туындауы мүмкін. Бұл RealMedia ағындық протоколының алғашқы нұсқаларында байқалды: ол UDP-ге негізделген және TCP-ге негізделген нұсқасы жасалғанша ұйымдық өрт қабырғаларында кеңінен тоқтатылды. WiFi желісі арқылы TCP өткізудегі әділетсіздік маңызды мәселе болып табылады және одан әрі зерттеуді қажет етеді.

Максималды-минималды әділдік

Максималды әділеттілікке бөлу мүмкін болған жағдайда ғана қол жеткізіледі, яғни кез келген ағынның үлесін арттыруға жасалған әрекет міндетті түрде сол ағыннан кіші немесе тең үлесі бар басқа ағынның үлесін азайтуға әкеледі. Максималды әділ бөлу жолақты барлық ағындарға тең және өте кішкентай үлестермен бөліп, бірін толық қанағаттандырғанша, содан кейін қалғандарына, барлық ағындар қанағаттанғанша немесе жолақтың лимиті таусылғанша жүзеге асырылады.

Тең үлестірілген радиожиілік тиімділігі

Пакеттік радио сымсыз желілерде әділ бөлінетін спектр тиімділігі (FSSE) әділдік пен жүйелік спектр тиімділігінің біріктірілген өлшемі ретінде қолданылуы мүмкін. Жүйенің спектрлік тиімділігі – желідегі жиынтық өткізу қабілеті, пайдаланылған радио жолақтың еніне (герцпен) бөлінген шама. FSSE – жүйелік спектрлік тиімділіктің барлық белсенді пайдаланушылар арасында тең бөлінетін үлесі (кем дегенде бір кезекте тұрған немесе беріліп жатқан дерек пакеті бар). Егер жоспарлауда аштық туындаса, FSSE белгілі бір уақыт аралықтарында нөлге тең болуы мүмкін. Ресурстар тең бөлінген жағдайда FSSE жүйелік спектр тиімділігіне тең болады. Ең жоғарғы әділеттілікке қол жеткізу үшін FSSE максималды болуы керек. FSSE, әсіресе, ең жақсы күш-жігермен жұмыс істейтін пакеттік деректер қызметтері бар ұялы желілер үшін радиоресурстарды басқарудың (RRM) жетілдірілген схемаларын, мысалы, арнаға бейімделген жоспарлауды талдау кезінде пайдалы. Мұндай жүйеде спектр тиімділігін (яғни өткізу қабілетін) оңтайландыруға ұмтылу мүмкін. Алайда, бұл басқа белсенді пайдаланушы сол немесе жақын орналасқан кіру нүктесіне жақын болғанда, кіру нүктесінен алыс қашықтықтағы «құнды» пайдаланушылардың жоспарлаудан шет қалуына әкелуі мүмкін. Осының салдарынан пайдаланушылар тұрақсыз қызмет алады, бұл бақытты клиенттердің санын азайтуы мүмкін. FSSE-ні оңтайландыру әділдік (әсіресе, жоспарлау аштығын болдырмау) пен жоғары спектр тиімділігіне қол жеткізу арасындағы шарттылықты қамтамасыз етеді. Егер әр пайдаланушының құны белгілі болса (беріліп жатқан ақпараттың бір битіне жұмсалатын ресурстар тұрғысынан), FSSE өлшемі пропорционалды әділеттілікті көрсететіндей қайта анықталуы мүмкін. Пропорционалды әділ жүйеде осы «пропорционалды әділ бөлінетін спектр тиімділігі» (немесе «әділ бөлінетін радиоресурс құны») максималды болады. Бұл саясат толыққанды әділ емес, себебі «құнды» пайдаланушыларға басқаларға қарағанда төменгі өткізу қабілеті беріледі, бірақ жоспарлау аштығының алдын алуға мүмкіндік береді.

QoE әділдігі

QoE әділдігінің идеясы – соңғы пайдаланушы сезінетін Тәжірибе сапасын (QoE) ескере отырып, пайдаланушылар арасындағы әділдікті сандық түрде өлшеу. Бұл желі басқаруда ерекше маңызды, онда операторлар өз пайдаланушыларын жеткілікті деңгейде қанағаттандыруға тырысады (яғни, жоғары QoE) және оны әділ түрде қамтамасыз етеді, QoE басқаруға қараңыз. Адаптивті бейне ағыны үшін, желідегі QoE әділдігін қамтамасыз ету үшін бірнеше тәсілдер ұсынылған. Желіге қатысты өлшемдерге, мысалы, өткізу қабілетіне қарағанда, QoE көбінесе қатынас шкалаларында өлшенбейді. Сондықтан, Джейннің әділдік индексі сияқты әділдік өлшемдерін қолдану мүмкін емес, себебі өлшеу шкаласы анықталған нөлдік нүктесі бар қатынас шкаласы болуы керек (вариация коэффициенттерін дұрыс қолданбау мысалдарын қараңыз). QoE интервалдық шкалаларда өлшенуі мүмкін. Типик мысал – 5 балдық орташа пікір шкаласы (MOS), онда 1 – ең төменгі сапаны, ал 5 – ең жоғары сапаны білдіреді. Вариация коэффициенті мағынасыз болғанымен, стандартты ауытқу пайдаланушылар арасындағы QoE-нің таралуын өлшеуге мүмкіндік береді. Hossfeld және авторлар рейтингтік шкаланың ең төменгі және ең жоғарғы шектерін ескеретін QoE әділдік индексін ұсынды. QoE әділдік индексі масштаб пен метрикаға тәуелсіздік сияқты қажетті қасиеттерге ие. Өлшеу бірлігінің маңызы жоқ. QoE мәндерінің кез келген сызықтық түрленуі әділдік индексінің мәнін өзгерте алмайды. Әділдік индексі 1-ге дейін шектелген аралықта орналасады, мұнда 1 – толық QoE әділдігін білдіреді, яғни барлық пайдаланушылар бірдей сапаны сезінеді. 0 – толық әділетсіздікті көрсетеді, мысалы, пайдаланушылардың 50%-ы ең жоғары QoE-ні, ал 50%-ы ең төменгі QoE-ні сезінеді.

Боссердің әділдік индексі

G әділдік индексі бөлшектерді 1-ге жақын арттырса, Боссер әділдік индексі бөлшектерді 0-ге жақын арттырады. Боссердің n-ші реттік түрлендіру функциясы әділдік индексін береді: Сызықтық көбейтуге негізделген әділдік индекстері – Боссердің , мұндағы ерекше жағдайы болып табылады.

Себеп-салдар әділдігі

Себептік әділдік – ресурстарды бөлу кезінде әділ болуы тиіс белгілі бір ерекшеліктерімен ғана ерекшеленетін екі дерлік бірдей пайдаланушы немесе қолданбаның бірдей қаралу жиілігін өлшейді.

Басқа өлшемдер

Басқа бірнеше көрсеткіштер анықталды, мысалы, Ең нашар жағдайға қатысты әділдік.