Кіріспе

1977 жылы жазылған Сондра Маршак пен Мырна Кулбрейттің романы. "Феникстің бағасы" (1977 жылдың шілдесі) – американдық жазушылар Сондра Маршак пен Мырна Кулбрейттің 1960 жылдардағы "Жұлдыз жолы" телесериалы негізінде жазылған ғылыми-фантастикалық романы. Алғаш рет 1977 жылы Bantam Books баспасынан жарық көрді, ал Ұлыбританияда Corgi және Titan Books баспалары қайта басып шығарды. Роман "Жұлдыз жолы" эпизоды "Энтерпрайз оқиғасы"-на сілтеме жасайды және сол эпизодтағы аты аталмаған ромул қолбасшысын қамтиды. Кітапта қолбасшының аты ешқашан айтылмайды, бірақ ол "көктемнің шуағы" деп аударылады. 1979 жылы "Феникстің тағдыры" атты жалғасы жарық көрді.

Сюжет

Кирк белгісіз планетада қаза болғаннан кейін "Энтерпрайз" кемесіне телепортталады. Спок планета билеушісі Омнемен беттеседі, ол Спокқа "Феникс процесін" ойлап тапқандығын айтады – бұл тірі адамның дәл көшірмесін, тіпті Кирк сияқтысын жасауға қабілетті транспортер технологиясының өзгеше түрі. Спокқа қысқаша ой біріктіруге рұқсат беріледі, ол көшірменің шынымен Кирк екенін растайды және оны "Джеймс" деп атайды. Содан кейін Спок Омненің Феникс процесі туралы көбірек білу туралы ұсынысын қабылдайды, бірақ Омн "Феникс процесінің құны" – Федерацияға және Бас Директиваға опасыздық жасау екенін түсіндіреді. Спок пен Джеймс "Энтерпрайз оқиғасында" кездескен ромулдық командирмен нағыз Киркті іздеу кезінде кездеседі. Командир олардың қиын жағдайына көңіл бөліп, көмектесуге келіседі. Олар Киркті Омненің азаптап жатқанын біледі. Спок Омнемен қолма-қол шайқасады, бірақ Омне одан күштірек болғандықтан жеңу қиынға соғады. Соңында ол бағындырылады, ал Спок оны мәжбүрлі ой біріктіруге ұшыратады, оның есте сақтауын күнінің оқиғаларынан тазартады. Бірақ ой біріктіру аяқталмас бұрын Омне өзін-өзі өлтіреді. Омненің тұтқындалудан қашу үшін мұндай қадамға барғанын түсінген Спок, Джеймс, Кирк және ромулдық командир "Энтерпрайзға" қайтады. Олар Джеймс үшін жаңа өмір құру жоспарларын және Омненің қайта тірілуіне қарсы стратегияны жасайды. Джеймс командирмен бірге Ромул империясының колониялық әлеміне баруға келіседі және хирургиялық түрде ромулдыққа ұқсатып өзгерттіріледі. Джеймс пен командир кетер алдында қайта тірілген Омн өзін "Энтерпрайз" кемесіне телепорттайды. Джеймсті қарумен бағындырып, Омн планета бетіне қайту ниетін жариялайды, онда оны қуу мүмкін емес. Кирк қарсыласы билеушіге өзін түзетуге шақырады, бірақ Омне оған құлақ салмайды. Кирк кеме инженері Монтгомери Скоттқа Омненің қолынан қаруды телепорттауға сигнал береді. Омн екінші қаруды алып, Кирктің үстінен қару тартады. Омн одан жылдам әрекет етеді және Кирк оны қайтадан өлтіреді. Спок Омненің Феникс құрылғысының жеткеншесіз жерде жойылғанын болжайды. Бірақ олар Омне қайта келсе, оған қарсы тұруға уағдаласады.

Жалғасы

Билеуші Омне, Маршак пен Кулбрайт жазған "Феникстің тағдыры" кітабында қайта оралады. Ол 1979 жылы Bantam Books баспасынан жарық көрді.

Өндіріс

"Прайс" романы жарыққа шығудан бұрын таратылған "Невер моурн блэк омне" кітабы, романның алғашқы, жобалық нұсқасы болған деп саналады. Қанша дана басылғаны және таратылғаны белгісіз. "Невер моурн блэк омне" мәтіні "Феникс бағасы" және белгілі бір дәрежеде "Феникс тағдыры" мәтінімен паралель. Сандра мен Маршак Interstat #20 журналында жарияланған хатында "Феникс бағасы" қолжазбасы кітаптың өндірісінің бір бөлігі ретінде Джин Родденберридің жеке мақұлдауынан өткенін нақтылады. Авторлар бұл мақұлдауды Теодор Р. Когсвелл мен Чарльз А. Спано, кішінің 1976 жылы түсірген "Спок, Мессия!" фильміне жауап ретінде сипаттады, оған Родденберри тікелей қатыспаған.

Реакция

Маршак пен Кулбрайт кәсіби әдеби сынға қызығушылық танытпады, бірақ жанкүйерлердің реакциясы мен пікірлеріне үлкен қызығушылық танытты. Интерстатқа жазған хатында: «Біз жанкүйерлер әдебиетіндегі “[Феникс бағасы]” туралы барлық сын-пікірлерге қатты қызығушылық таныттық». Канадалық «Трекилер» қауымдастығының «Cantektion» антологиясының редакторы «Феникс бағасы» кітабын жақсы жазылған деп бағалады. Дегенмен, роман «кейіпкерлерді сомдауда, әсіресе Спок кейіпкерінде» үлкен кемшілікке тап болды. Романға арналған Спок кейіпкері, телесериалдағы Споктан өзгеше болды. 1979 жылғы ақпан айындағы «Starship Exeter Organisation» (Ұлыбритания) хабархатында жарияланған бір жанкүйердің пікірінде авторлар «әрине, Star Trek сарапшылары» деп сипатталды және олардың «Star Trek әлемі туралы білімі осы романның барлық жерінде байқалады» делінді. Пікір, «көптеген қызықты кульминациялардан бастап, соңғы керемет шешіміне дейін» аяқталуы «күтпеген» екенін, ал мәтін «идеялық тұрғыдан тым идеалистік, ал эмоционалдық тұрғыдан тым көп сезімге толы» екенін түсіндіре отырып аяқталды. «Феникс бағасы» кітабын Филиппа Гроув Стивенсен 1977 жылғы желтоқсан айында шыққан «Кітапхана салоны» журналында қарастырды.