Кіріспе

Lima S. p. A. (Lima Models) – итальяндық бренд және теміржол модельдерін өндіруші бұрынғы компания. Компанияның бас кеңсесі шамамен 50 жыл бойы Виченца қаласында орналасқан, 1950 жылдардың басынан бастап 2004 жылы компания жұмысын тоқтағанға дейін. Lima Ұлыбританияда 00 және N өлшемді теміржол материалдарының танымал және қолжетімді бренді болды, ал Франция, Германия, Италия, Швейцария, АҚШ, сондай-ақ Оңтүстік Африка, Скандинавия және Австралияда H0 және N өлшемді модельдері кең таралды. Lima сонымен қатар 0 калибрлі модельдердің шағын топтамасын өндірді. Lima әртүрлі дистрибьюторлар мен өндірушілермен серіктестік құрды, олар A. H. M., Model Power және Minitrain брендтерімен сатылымды жүзеге асырды. 1990 жылдардың ортасында алыс Шығыс елдерінен келген бәсекелі өнімдердің артуы Лиманың Rivarossi, Arnold және Jouef компанияларымен бірігуіне әкелді. Бірақ бұл бірігулер сәтті болмады және 2004 жылы қызмет тоқтатылды. Hornby Railways сол жылдың наурыз айында Лима активтерін (құрал-жабдықтар, қойма қалдықтары және әртүрлі брендтік атаулар) сатып алу үшін 8 миллион евро ұсынды, ал Лиманың соңғы бас кеңсесі орналасқан Брешиа қаласының итальяндық банкроттық соты ұсынысты кешірек мақұлдады. 2004 жылдың желтоқсан айында Hornby Railways Rivarossi (H0 Солтүстік Америка және Италия прототиптері), Arnold (N масштабты еуропалық прототиптері), Jouef (H0 масштабты француз прототиптері) және Pocher (металлдан жасалған автомобильдер жинағы) топтамаларымен бірге сатып алуды ресми түрде жариялады. 2006 жылдың ортасынан бастап осы өнімдердің бір бөлігі Hornby International брендімен ұсынылып, NEM байланыс құрылғыларымен, серіппелі буферлермен және Digital Command Control (DCC) декодерлеріне арналған ұялармен жабдықталды.

Құрылу

Lima (Lavorazione Italiana Metalli e Affini) 1946 жылы Италия мемлекеттік темір жолына (F. S. Italia) бөлшектер жеткізуші ретінде құрылды. Темір жол өз бөлшектерін өндіре бастағанда, Lima 1948 жылы алюминийден құю мүмкіндігін ойыншықтар (қайықтар, пойыздар және автомобильдер) жасауға ауыстырды. 1953 жылы ол төмен бағалы және өте қарапайым модельдер қатарын шығара бастады. 1950-ші жылдардың соңына қарай бұл модельдердің сапасы біртіндеп жақсарды. 1962 жылы француз, бельгиялық, голланд және неміс модельдерін ұсынды. Одан кейінгі 10 жыл ішінде Lima әлемдегі ең ірі модель өндірушілерінің біріне айналып, АҚШ, Австралия, Ұлыбритания және Оңтүстік Африканың модельдер нарығына қызмет көрсетті. 1977 жылы британдық модельдер қатары HO-дан 00 өлшеміне ауысты. 1982 жылдан бастап Lima Еуропаның материктік бөлігіндегі жоғары сапалы нарыққа көшті, жақсы механизмдарды, мысалы Central Can Motors, инерциялық дөңгелектерді (flywheels) және барлық доңғалақтарға қуат беру жүйесін енгізіп, сонымен қатар арнайы нарықтарға да қызмет көрсетті.

Ұлыбритания

Лима 1980-ші жылдардың соңында британдық модельдер қатарына ерекше назар бөлді, ол сол кездегі мемлекеттік оператор British Rail-дің секторландыру стратегиясының арқасында үлкеніп кетті. Бұл олардың шағын партиялармен өндіріс жүргізу мүмкіндігі (шамамен 500 дана) болғандықтан мүмкін болды, ал оның негізгі бәсекелесі, Hornby Railways компаниясы, кемінде 4000 даналық партияға мұқтаж болды. Осының нәтижесінде, Лиманың Ұлыбританиядағы дистрибьюторы Riko International, нақты прототиптің жасалуынан кейін бірнеше апта ішінде модельдерді ұсына алды. 1990-шы жылдардың ортасына қарай Лиманың Ұлыбританиядағы өнімдерінің ассортиментінде 300-ден астам модель болды, олардың кейбіреулері сапасы күмәнді болды, сонымен қатар ай сайын бес немесе одан да көп жаңа схемалармен жаңа нұсқалар шығарылып тұрды. 1993 жылы барлық қолда бар тауарлардың жаппай сатылуымен тазалау кампаниясы өткізілді. Бұл сатуды ынталандырды, бірақ сұраныс кейіннен қазіргі кездегі кеңейген қолдану нарығына ауысты. Сондай-ақ, 1980-ші жылдардағы бу машиналарының модельдерінде жаңа бояу схемаларын енгізу арқылы Hornby және Bachmann компанияларымен бәсекелесуге әрекет жасалды. Дистрибьютор Riko International 1999 жылы тарап кетті, ал оның орнын басатын The Hobby Company компаниясы, қосымша бояуларға және жаңа модельге, Class 66-ға тапсырыс беруден бастады. 2000 жылдың басында Лима нарықтағы жақсартылған стандарттарға сай келетін жаңартылған Class 67 моделін ұсынды. Алайда, жақсартылған мотор көптеген басқа кемшіліктерді толықтыра алмады және күтілген нәтижені бермеді. Бұл Лимадан шыққан соңғы жаңа модель болып шықты, ал компания кейіннен банкротқа ұшырап, Hornby компаниясы сатып алды. 2004 жылы Лиманың тарауы британдық дизельдік және электрлік локомотивтерінің кейбір маңызды түрлеріне жеткізілімде үлкен олқылықтарды қалдырды. Алайда, Лиманы сатып алғаннан кейін Hornby осы модельдердің көптеген түрлерін өз брендімен қайта шығарды. Hornby қазір 08, 31, 50, 60, 67 және 92 түрлерінің жаңартылған модельдерін ұсынады, сондай-ақ 73 және 156 түрлері сияқты Лиманың ізделіс жолындағы түпнұсқаларын да қайта шығаруда.

Солтүстік Америка

Лима Солтүстік Америка нарығы үшін әр түрлі H0 модельдерін шығарды. Бастапқыда сапасы сол дәуірдегі басқа брендтермен салыстырылатын болды, бірақ бәсекелестердің егжей-тегжейлілігі мен жүріс қасиеттерін жақсартуы Лима өнімдерінің көп бөлігін дерлік ойыншық деңгейіне түсірді. Кем дегенде бір рет жақсартулар жасалды, бірақ Лима бәсекелестеріне толыққанды жете алмады. Компания N масштабына да ерте кірісіп, бастапқыда еуропалық және британдық стильдегі модельдерді шығарды, олардың кейбіреулері Солтүстік Америка теміржолдары үшін әдемі безендіріліп, АҚШ-та A. H. M. брендімен сатылды. Соңында Лима ерекше американдық техниканың шағын топтамасын жасады, оның ішінде төрт дизельдік локомотив, ауыр салмақты жолаушылар вагондары, бірнеше жүк вагондары және локомотив кабинасы кірді. Жалпы алғанда, N шкаласының модельдері де Солтүстік Америкадағы H0 модельдеріндей жақсартудан құр қалды. HO шкаласы 1:87.

Еуропа

Лиманың континенттік контур каталогы алдымен француз және неміс, содан кейін итальяндық және швейцарлық жабдықтарға бағытталды. Олардың салыстырмалы түрде қолжетімді бағадағы өнімдері көптеген адамдарды осы хоббиге тартты. Шағын аксессуарлар жиынтығы, оның ішінде жұмыс істейтін деңгейлі өткелдер мен интермодальдық терминал сияқты бөлшектер, сондай-ақ статикалық құрылымдар мен жол бойындағы элементтер Лима негізіндегі пойыз құрастыру және оны пайдаланудан алатын ләззатты арттырды. Лима сонымен қатар скандинавиялық елдерден масштабты модельдер жасаған алғашқы компаниялардың бірі болды. Мысалы, DSB MZ класындағы дизель локомотиві мен оған сәйкес қызыл түсті вагондары шығарылды. Олар шведтік SJ Rc локомотивін, көптеген вагондармен, оның ішінде сирек кездесетін асхана және ұйықтайтын вагондармен жасады. Норвегиялық локомотивтер мен вагондар да жасалды. "Tuborg" және "Carlsberg" сыра вагондары сияқты бірнеше тауарлық вагондар жасалды, олардың кейбіреулері "0" шкаласында қайта шығарылды. Көбінесе олар қарапайым, бірақ берік болды. Қозғалтқыштар ғана нашар тартылу күшіне және тым жоғары жылдамдыққа тап болды, бұл мәселе алғаш рет 1980 жылдары Roco компаниясы модельдік теміржол әлемінде жетекшілікке шыққанда шешілді. 1990 жылдары көптеген өнімдер басқа маңызды брендтермен бәсекелесе алды, ал каталогтар DC/AC тогындағы барлық Еуропа елдерін қамтыды. Дегенмен, 300 беттік каталогты шығаруға келетін болса, сұраныс жалпы төмендеп жатқандықтан, Лима банкротқа ұшырады.

Австралия

Лима 1970 жылы Австралия нарығына Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория темір жолдарына жақсы сәйкес келетін модельдермен енді. Кейбір модельдер прототиптің нақты көшірмесі емес еді (мысалы, Lima XPT британдық HST-нің қайта боялған нұсқасы болды) және барлық модельдерде NEM доңғалақтары мен байланыстырғыштары болды. Дегенмен, Лима модельдерінің төмен бағасы оларды бастаушылар үшін танымал етті, ал көптеген модельдер тәжірибелі модельдеушілермен толықтырылды. Австралиялық модельдік темір жол журналының (AMRM) 200-ші саны, 1996 жылғы қазан айында, Лиманың Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының 422-ші темір жол басқармасының модельдерін толықтыру туралы 14 беттік мақала жариялады. Жаңа Оңтүстік Уэльс үшін Лима 38 бу локомотивтері, сондай-ақ 42, 44 және 422 класс дизель-электр локомотивтерін өндірді. Виктория үшін олар d e S және B класс локомотивтерін жасады. Оңтүстік Австралия үшін олар d e 930 класс локомотивтерін өндірді. 1980 жылдардың басында Лима өзінің HO British 4F бу локомотивтерін NSW 19 классының қара түсті бу локомотивтері ретінде қайта нөмірледі. Лима сонымен қатар Комонвелт теміржолдарының тот баспайтын болаттан жасалған вагондарын өндірді. 2006 жылы Hornby Railways компаниясы 2007 жылдың соңында Hornby International брендімен Лиманың Австралиялық модельдерінің бір бөлігі қайта шығарылатынын хабарлады.

Шектелген басылымдар

Лиманың ерекшелігі – оның 4000-тан 5000-ға дейінгі стандартқа қарағанда 1000-нан кем түгендікпен өндіріс жүргізе алуы болды. Бұл импорттаушының тек бөлшек саудагерлерден алдын ала түскен тапсырыстар көлеміне сай мөлшерде тапсырыс беруіне байланысты болды. 1990 жылдардың ортасында Лима осы икемділікті пайдаланып, сатуды қолдау үшін шағын партияларда (550-850 дана) «шешімді басылым» модельдерін ұсынды. Бұл £33 бағамен шығарылған «Thunderer» Class 50 моделімен басталды, ол өте сәтті болды және бірнеше апта ішінде £100-нан астам бағаға сатылды. Лима сондай-ақ, шектеулі өндірістің барлық партиясын сатып алған дүкендерден тапсырыстар қабылдады, олар бұл модельдерді тікелей өз дүкендері арқылы сатты. Бұл Челтенхэм модельдік орталығының D1015 Western Champion моделімен басталды. Осылайша 100-ден астам түрлі модельдер шығарылды. Осы коммерциялық тәжірибе ирланд модельдеріне, Дублиндегі Murphy Models арқылы, алғашқы ирландтық RTR дизель локомотивін – General Motors 201 класын ұсынды. Одан 3000-нан аз дана шығарылды (тоғыз түрде) және 2009 жылғы деректерге сәйкес, онлайн аукциондарда оның бағасы 300 евродан жоғары болады. 2008 жылы Murphy Models екінші ирландтық RTR дизелін – CIE 141 класының өте толыққанды Bachmann нұсқасын ұсынды.