Кіріспе
Үнді кинорежиссері (1917–2005)
Рамананд Сагар (шын аты Чандрамули Чопра; 29 желтоқсан 1917 – 12 желтоқсан 2005) – үнді режиссері, продюсері және жазушысы. Ол "Рамаян" (1987–1988) телесериалын жасауымен ең көп танымал. Әлемдік деңгейде бірнеше көрушілер рекордын бұзған "Рамаян" және "Кришна" мифологиялық сериалдарына қосқан үлесімен де атақты.
Ерте өмір
Сагар Лахордың жанындағы Асал Гурке қаласында дүниеге келген. Оның арғы атасы Лала Шанкар Дас Чопра Лахордан Кашмирге көшіп келген. Раманандты ұлы жоқ әжесі асырап алған, сол кезде оның есімі "Чандрамули Чопра" екені "Рамананд Сагар" деп өзгертілген. Сагардың анасы қайтыс болғаннан кейін, әкесі қайтадан үйленіп, Видху Винод Чопраны қоса, тағы балалары болған, ол Сагардың туған інісі. Сагар күндіз жұмысшы, жүк көлігін тазалаушы, сабын сатушы, алтын шебердің шәкірті болып жұмыс істеп, түнде дипломға оқыған. 1942 жылы Пәкістан университетінен санскрит және парсы тілдерінен алтын медаль алған. Сондай-ақ, Daily Milap газетінің редакторы болған. Ол көптеген әңгімелер, романдар, өлеңдер, пьесалар жазған, оларды "Рамананд Чопра", "Рамананд Беди" және "Рамананд Кашмири" аттарымен жариялаған. 1949 жылы Үндістанның бөлінуінен кейін Бомбейге көшіп келген. 1944 жылы Лахорда түсірілген, 24 қарашада Шорри Пикчерс кинокомпаниясы шығарған Руп К. Шорридің "Көл" атты пәкістан фильмінде ойнаған. 1940 жылдары Сагар Притвирадж Капурдың "Притви" театрында көмекші сахна менеджері болып жұмыс істей бастаған. Капурдың жетекшілігімен бірнеше пьесаны қойған. Сагар өзі режиссерлік еткен фильмдермен қатар, Радж Капурдың "Барсаат" фильмінің сюжетін және сценарийін жазған. "Базубанд" және "Мехман" фильмдерін түсіріп, режиссерлік еткен, бірақ олар кассада сәттілікке жете алмаған. Сәттілікке жете алмағандықтан Сагар Мадрасқа көшіп, "Gemini Studio" студиясында жұмыс істей бастаған. Ол "Исаният" (1955), "Радж Тилак" (1958) және "Пайгам" (1959) сияқты "Gemini" студиясының классикалық фильмдері үшін әңгімелер жазған, тіпті "Үздік диалог" номинациясы бойынша "Filmfare" сыйлығын жеңіп алған. Сагардың "Gemini Studio" студиясымен ынтымақтастығы оның мансабы үшін жемісті болған. Оның жұмысына әсерленген "Gemini" студиясының иесі С.С. Васан Сагарға режиссерлік мүмкіндік беруге шешім қабылдаған. Сагар "Гунхат" (1960) және "Зиндаги" (1964) фильмдерін түсірген. Шамми Капур мен Садхананың басты рөлдерде ойнаған "Раджкумар" (1964) фильмінің сценарийін де оңтүстік үнділік тағы бір студия үшін жазған. "Гунхат" және "Зиндаги" фильмдерінің сәттілігі Сагарды жігерлендірген. Ол Мумбайға оралып, өзінің өндіріс компаниясын "Сагар Филмс" деп қайта атаған. "Сагар Артс" компаниясының алғашқы фильмі "Арзу" болды, ол кассалық табысқа ие болған. "Анкхен" фильмі оған "Filmfare" сыйлығын әкелді. 1968 жылы Дхармендра мен Мала Синха қатысқан фильм сол жылдың ең табысты фильмдерінің бірі болды. 1970 жылдардың басында түсірген "Гит" және "Лаалкар" фильмдері сәттілікке жете алмады. 1976 жылы Дхармендра мен Хема Малинидің қатысуымен түсірілген "Чарас" фильмінің режиссері болды, ол сол жылдың ең табысты фильмдерінің біріне айналды. 1979 жылы Раджеш Ханна, Реха және Мушми Чаттерджи ойнаған "Прем Бандхан" (1979) фильмі коммерциялық жағынан сәтті болды, сол жылдың ең табысты фильмдерінің алтыншысы болды. 1982 жылы "Бхагават" фильмін режиссерлік еткен. 1985 жылы "Салма" фильмін түсірген, бірақ ол кассада сәттілікке жете алмады, әйне де фильмнің музыкасы танымал болды. 1985 жылы Сагар "Дада Дади Ки Каханиян" телесериалымен теледидарға бет бұрды, оны Моти Сагар режиссерлік етіп, Рамананд Сагар өндірген. Содан кейін "Сагар Артс" компаниясы үнді тарихы бойынша сериалдар шығара бастады. Оның режиссерлік жобасы "Рамаяна" 1987 жылдың 25 қаңтарында алғашқы сериясын көрсетті. Оның келесі телесериалдары "Кришна" және "Лув Куш" болды, оларды өзі түсіріп, өзі режиссерлік еткен. Кейіннен ол "Сай Баба" фильмін де түсірген. Сагар сонымен қатар "Викрам аур Бетал" және "Алиф Лайла" сияқты фантастикалық сериалдар шығарды. "Рамаяна" сериалы бастапқыда 45 минуттан тұратын 52 сериядан тұруы жоспарланған. Көпшіліктің сұранысына байланысты оны үш рет ұзартуға тура келді, ақырында 78 сериядан кейін аяқталды. Сагар премьер-министр кеңсесінен қоңырау алғаннан кейін "Лув Куш" эпизодын түсірді. Индо-Пак бөлінісінің тәжірибесіне сүйене отырып, Сагар 1948 жылы хинди-урду тілінде "Аур Инсан Мар Гая" атты кітабын шығарды. Үндістан үкіметі Сагарды 2000 жылы "Падма Шри" орденімен марапаттады. Сагар 2005 жылдың 12 желтоқсанында 88 жасында Мумбайдағы үйінде бірқатар денсаулық проблемаларынан кейін қайтыс болды. 2019 жылдың желтоқсан айында оның ұлы Прем Сагар өзінің өмірі туралы "Эпикалық өмір: Рамананд Сагар, Барсаяттан Рамаянаға дейін" атты кітап шығарды. Бұл кітап Рамананд Сагардың өмірбаяны, өмірдегі күресі мен қарапайым кеңсе қызметкерінен барлық уақыттағы ең үздік кинорежиссерлердің біріне дейінгі жолын суреттейді.
Due to his unsuccessful career in Bollywood. Sagar shifted to Madras and start working for Gemini Studio. He wrote stories for Gemini classics like Insaniyat (1955), Raj Tilak (1958) and Paigham (1959) for which he even won Filmfare Award for Best Dialogue. Sagar's collaboration with Gemini Studio proved to be fruitful for his career. Impressed by his work Gemini's owner SS Vasan decided to give Sagar a chance as a director. Sagar directed Ghunghat (1960) and Zindagi (1964). He even wrote Shammi Kapoor and Sadhana starrer Rajkumar (1964) for another South Indian banner. Encouraged by the success of Ghunghat and Zindagi. Sagar moved back to Mumbai and re christened his Production House as Sagar Films. The first under the Sagar Arts banner was Arzoo, which became blockbuster. Ankhen fetched him Filmfare Best Director Award. The 1968 classic featuring Dharmendra and Mala Sinha was one of the highest grosser of that year. His films in the early 1970s were not successful like Geet and Laalkar. He directed one of the top five grossing films of 1976, Charas, starring Dharmendra and Hema Malini. In 1979, his directorial venture [[Prem Bandhan (1979 film) starring Rajesh Khanna, Rekha and Moushmi Chatterjee was successful commercially, becoming the sixth highest grossing film of that year. In 1982, he directed Bhagavat starring Dharmendra, Hema Malini and Reena Roy which turned out to be a huge hit. In 1985 he directed 'Salma' which was unsuccessful at the box office and though the music of the film romance was popular, the film did not perform well at box office. In 1985 Sagar turned towards television with Dada Dadi Ki Kahaniyaan which was directed by Moti Sagar and produced by Ramanand Sagar. Then his Sagar Arts began producing serials based on Indian history. His directorial venture Ramayan aired its first episode on 25 January 1987. His next tele serials were Krishna and Luv Kush which were both produced and directed by him. He also later directed Sai Baba. Sagar also made fantasy serials like Vikram Aur Betaal and Alif Laila. The Ramayan series was initially conceptualized to run for 52 episodes of 45 minutes each. Owing to popular demand it had to be extended thrice, eventually ending after 78 episodes. Sagar made a Luv Kush episode after receiving a call from PMO. Based on his experiences of the Indo Pak partition, Sagar published the Hindi Urdu book Aur Insaan Mar Gaya in 1948. The government of India honoured Sagar with the Padma Shri in 2000. Sagar died on 12 December 2005 aged 88 at his home in Mumbai after a series of health problems. In December 2019, his son Prem Sagar launched a book on his life, An Epic Life: Ramanand Sagar, From Barsaat to Ramayan. This book is a biography of Ramanand Sagar depicting his life struggles and his journey from a clerk to one of the greatest filmmakers of all time.
Жеке өмір
Ол Лилаватиға үйленген, одан бес баласы болды – төрт ұлы (Ананд, Прем, Моти және Субхаш) мен бір қызы (Сарита).