Кіріспе

Британдық спорт комментаторы, жазушы және бұрынғы ойыншы Клайв Гарольд Эвертон (Clive Harold Everton) (7 қыркүйек 1937 жылы туған) – спорт комментаторы, журналист, жазушы және бұрынғы кәсіби снукер және ағылшын бильярды ойыншысы. Ол 1971 жылы алғаш рет (World Snooker деген атпен) жарық көрген Snooker Scene журналын құрды және 2022 жылдың қыркүйегіне дейін оның редакторы болды. 1972 жылдан бері ол спорттық ойындар туралы жиырмадан астам кітап жазды. Эвертон 1972 жылы BBC радиосында снукерге түсініктеме беруді бастады, ал 1978 жылдан 2010 жылға дейін BBC телеарнасында жұмыс істеді. 1980-ші жылдардағы снукердің қарқынды даму кезеңінде ол Тед Лоу және Джек Карнеммен бірге комментарий берді және 1990-шы жылдардағы жетекші комментатор атанды. Әуесқой ойыншы ретінде ол ағылшын бильярды және Уэльс бильярды жасөспірімдер турнирлерінде бірнеше рет жеңіске жетті. Ол ағылшынның әуесқой бильярд чемпионатында бес рет күміс жүлдегер атанды және әлемнің әуесқойлар чемпионатында екі рет жартылай финалист болды. Снукерде ол Роджер Бейлзбен бірге Ұлыбританияның ұлттық жұптық чемпионатында жеңіс оді. Эвертон 1981 жылы кәсіпқойға айналып, снукерде кәсіби ойыншы ретінде он жыл ішінде әлемдік рейтингте 47-орынға қол жеткізді. Ол кәсіби бильярд рейтингінде 9-шы орынға ие болды және 60 жасқа дейін топ-20 ойыншылардың қатарында қалды. Эвертон 13 жыл бойы Уорчестершир теннис командасы үшін ойнады және бір кезде әлемнің бірінші ракеткасы болған сквош ойыншысы Джона Баррингтонның жаттықтырушысы болды. 2017 жылы ол Снукердің Даңқ залына енгізілді және 2019 жылғы туған күніне орай Снукерге сіңірген қызметі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды. 2022 жылы Британ ашық турнирінің кубогы «Клайв Эвертон кубогы» деп атала бастады.

Ерте өмір

Клайв Гарольд Эвертон 1937 жылдың 7 қыркүйегінде Вустер қаласында дүниеге келген. Ол Вустердегі Король мектебінде, Бирмингем сауда колледжінде, кейін Кардифф университетінде білім алды, онда ағылшыз тілі мамандығы бойынша А. дипломын алды. Бітірген соң, ол Halesowen College of Further Education-те ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді оқытты, содан кейін жеке журналистикаға ауысты. 1953 жылы 16 жасқа дейінгі бильярд чемпионатында финалда Джон Ламбертті 401–197 есебімен жеңіп, чемпион атанды. 1980 жылы Канада Ашық чемпионатында Стив Дэвисті 195–400 есебімен жеңіп, 141 ұпайлық серия жасады. 2005 жылғы бильярд әлем чемпионатында ол 17 қатысушының бірі болды, бірақ іріктеу тобының үш матчында да жеңіліске ұшырады. 2006 жылдың сәуір айында Ассоциациямен туындаған дау кезінде WPBSA мүшелігінен бас тартты, себебі ол Snooker Scene журналында жариялаған сындық пікірлеріне байланысты Спорттық дауларды шешу комиссиясы арқылы оған қарсы шаралар қолдануға тырысты. Қайтадан әуесқой ретінде 2008 жылы Мидлендс әуесқой бильярд титулын 14-інші рет жеңіп алды, алғаш рет 1962 жылы бұл титулға ие болған. Снукерден ол 1977 жылғы Англияның әуесқойлар чемпионатының оңтүстік аймағындағы финалына жетті, онда Терри Гриффитске 1–8 есебімен жеңілді. Бірнеше айдан кейін Эвертон және оның серігі Роджер Бейлс 1977 жылы Ұлттық (Ұлыбритания) жұптар чемпионатында Дики Лоус пен Джон Пайкке қарсы 3–0 есебімен жеңіске жетті. Кәсіби дебютінде, 1981 жылғы Халықаралық ашық чемпионатына іріктеу турнирінде алғашқы матчында Кингсли Кеннерлиді 5–4 есебімен жеңді. Эвертонның екінші матчында турнирдің ұйымдастырушысы болған Майк Уоттерсон, жарыс басталған уақыт жарнама мен билеттерде көрсетілгеннен отыз минут ертерек екенін түсінбегендіктен 15 минут кешігіп келді, соның салдарынан турнир ережелеріне сәйкес Эвертонға бір фреймді берді. Ваттерсон 5–4 есебімен жеңіске жетті. Ол 1966 жылдың желтоқсанынан 1971 жылдың ақпанына дейін Billiards Association and Control Council-дің меншігіндегі Billiards and Snooker журналының редакторы болды. Эвертонның айтуынша, ол Billiards and Snooker Control Council төрағасы Джек Карнемнің (Billiards Association and Control Council өзін қайта атағаннан кейін) "кәсіпқойларға жарнама жасағаны үшін" жұмыстан босатылған. Эвертонның сөзіне қарағанда, бұл Billiards and Snooker журналының мұқабасында төрт кәсіби ойыншының суретін жариялағаннан кейін болды, сол кезде Billiards and Snooker Control Council және кәсіби ойыншылар бильярд әлем чемпионаты мәселесі бойынша дауласып жатқан. Бұл дау кәсіби бильярд ойыншылары қауымдастығының WPBSA деп аталуына және Billiards and Snooker Control Council (B&SCC) бөлінуіне әкелді. Жұмыстан босатылғаннан кейін Эвертон өзінің World Snooker журналын құрды. 1972 жылы B&SCC Эвертонға Billiards and Snooker журналын өз қолына алуды ұсынды және оған 1000 фунт төледі. Эвертон Billiards and Snooker және World Snooker журналдарын Snooker Scene журналымен біріктірді, алғашқы саны 1972 жылдың сәуір айында жарық көрді. Snooker Scene кейде WPBSA-ны сынап, заңдық дауларға себеп болды. Эвертон Snooker Scene туралы былай деді: "Мен бұл журналысты үстелде болып жатқан оқиғалардың қарапайым тізімін жасау үшін бастаған едім, бірақ ол крестовый күреске айналды. Біз кейде қатты хабарлау арқылы, кейде сатира арқылы өз ойымызды білдірдік". 1990 жылдары ол жетекші комментатор болды. 2007 жылдың қыркүйегінде ол "Black Farce and Cueball Wizards: The Inside Story of the Snooker World" атты кітабын жариялады, онда снукер тарихы және авторлық өмірбаяндық деректер келтірілген. The Independent on Sunday газеті кітапты "Ашылған материал, шеберлікпен жазылған" деп мақтады. The Independent газетінің Ник Харрис, Эвертонның басылымның жексенбілік бауырлас басылымының тілшісі болғанын, бірақ "бұл кітапты ұсыну үшін туыстық сезім қажет емес" деп, бұл "ойынның тарихымен бірге керемет естелік" екенін жазды. 2013 жылы The Independent on Sunday басылымында "Бильярд тарихы" атты кітабына жазылған шолуда "үш допты ойынға деген сүйіспеншілігі мен энциклопедиялық білімі жарқырайды" делінген. 2009 жылы Эвертонның BBC-дің негізгі снукер комментаторы лауазымын жоғалтатыны туралы хабарланды; ол Мастерске қатысты пікір білдірмеді және тек әлем чемпионатына қатысты пікір білдірді. Бұл ойынның басқарушы органы World Snooker-ді сынағанына, оның жасы мен ескі стильіне, сондай-ақ Би-би-сидің комментаторлар тізіміндегі бұрынғы ойыншыларға қарағанда оның атақсыздығына байланысты болды. Эвертон: "Мен ренжідім және ашуландым, өйткені маған берілген себептерді түсінбеймін". Би-Би-Сиден кеткеннен кейін Эвертон ITV үшін пікір білдіруді жалғастырды. 2022 жылдың қыркүйек айындағы Snooker Scene журналында Эвертон редакторлық қызметтен бас тартатынын хабарлады.

Жеке өмір

Эвертон 13 жыл бойы Уорчестершир графтығының теннис командасында ойнады және бұрынғы әлемнің бірінші номері сквош ойыншысы Джона Баррингтонды басқарды. 2017 жылы ол жыл сайынғы Снукер марапаттарында Снукер даңқы залына енгізілді. Снукерге қосқан үлесі үшін 2019 жылғы туған күні құрметіне Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды.

Карьералық финалдар

+Карьералық финал (ағылшын бильярды) НәтижесіЖылЧемпионатФиналдағы қарсыласЕсепСілтеме (ерес.) 1953 жылғы Ұлыбританияның жасөспірімдер чемпионатының жеңімпазы Джон Ламберт 401–197Жүлдегер 1955 жылғы Ұлыбританияның жасөспірімдер чемпионаты (19 жасқа дейін) Дональд Скотт 360–538Жүлдегер 1956 жылғы Ұлыбританияның жасөспірімдер чемпионаты (19 жасқа дейін) Гранвилл Хэмпсон 429–277Жүлдегер 1967 жылғы Ұлыбританияның аматорлық чемпионаты Лесли Дриффилд 2,328–3,395Жүлдегер 1968 жылғы Ұлыбританияның аматорлық чемпионаты Марк Уайлдман 2,540–2,652Жүлдегер 1976 жылғы Уэльс аматорлық чемпионаты Рой Ориел +Карьералық финал (снукер) НәтижесіЖылЧемпионатФиналдағы қарсыластарЕсепСілтеме (ерес.) Жеңімпаз 1977 жылғы Ұлттық (Ұлыбритания) жұптар чемпионаты (Роджер Бейлспен бірге) Дикки Лоуз және Джон Пайк 3–0