Кіріспе

Бенхам класының эсминшісі. USS Stack (DD 406) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі. Ол Эдвард Стактың құрметіне аталған.

Тарих

Stack кемесі 1937 жылғы 25 маусымда Норфолк теңіз кеме жасау қасбетінде, Портсмут, Вирджиния штатында салынды; 1938 жылғы 5 мамырда суға түсірілді; қанаттандырушысы – Мисс Мэри Тереза Стэк; және 1939 жылғы 20 қарашада лейтенант-коммандер Исайя Олч басқаруымен комиссияға қабылданды. 1940 жылғы 4 сәуірге дейін, соның ішінде Вест-Индияға және Рио-де-Жанейроға жасалған саяхатты қамтитын сынақ сапарынан кейін, Stack батыс жағалауға, содан Перл-Харборға бағыт алды, онда ол 1941 жылғы маусымға дейін Тынық мұхиты флотында жұмыс істеді. Содан кейін ол Филадельфия теңіз кеме жасау қасбетінде жөндеуге Шығыс жағалауға оралды. Stack қараша айының соңында Бермуда жағалауында Бейтараптық патрулімен патрульдеуді бастады. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, Stack 22 желтоқсанға дейін Кариб теңізінде патрульдік қызметін жалғастырды, содан кейін Бермудадан Норфолк, Вирджинияға Wasp эскорттауға тағайындалды. 28-і күні ол Лонг-Айлендтің алдында күзеттік міндеттерді орындау үшін Норфолктан шықты. Екі күннен кейін Мэн штатындағы Каско шығанағына жетті. Ол жанармай толтырып, Лонг-Айленд пен Филадельфияны эскорттап Аргентинаға жолға шықты.

1942 жыл

1942 жылы жаңа жыл күні Аргентиғаға келген ол патрульдік міндетке бекітілді. 1942 жылы 15 қаңтарда ол «Дейроуз» кемесінен бұрынғы күні Кейп-Рейс жанында торпедаланған екі құтқарылғанды алып шықты. 17-24 қаңтар аралығында Стак алғашқы американдық экспедициялық корпусының әскерлерін Ирландияға жеткізетін конвойды сүйемелдеді. 29 қаңтарда Хвалфьёрдрден Рейкьявикке бағыт алғанда, Task Force (TF) 15 тобымен бірге жұмыс істеген кеме торпедаланғаннан кейін суасты кемелерін іздеуге бұйрық берілді. Түнгі уақытта 25 теңіз шақырымымен жүзіп бара жатқан Стак суасты кемесін өте жақын жерде байқады. Ол оны көрген жерге қайта оралып, дыбыстық контакті бойынша екі тереңдік зарядтамасымен шабуыл жасады. Стерет көмекке келді және де екі шабуыл жасады. U 132 деген суасты кемесі дизель компрессорына зақым алып, жөндеу үшін Францияға қайта оралуға мәжбүр болды. Стак 31 қаңтарда Исландиядан кетіп, 17 наурызға дейін Каско шығанағынан операция жүргізді. Сол күні таңертең, көру қабілеті шектеулі болғанда, ол «Уосп» кемесімен соқтығысты. Бірінші кабина толығымен суға батқандықтан, ол Филадельфия теңіз кемежайына барып, мамырға дейін жөндеуден өтті. 5 маусымда Стак TF 37-ге қосылды, құрамында «Уосп», «Куинси», «Сан-Хуан», «Ланг», «Уилсон», «Буканан» және «Фаренхольт» кемелері болды және Сан-Диего, Калифорнияға бет бұрды. Топ 19 маусымда жетіп келді, TF 18 деп қайта аталды және 25-і күні Тонгатапу аралындағы Нукуалофаға жолданды. 18 шілдеде келген кемелер бес күн бойы шайқасқа дайындалды және Соломон аралдарындағы Гуадалканалға шабуылға аттанды.

1943 жыл

Stack Гуадалканалдағы Тулаги десантын Destroyer эскадрильясымен (DesRon) 12 қамтыды, содан кейін Гуадалканал аймағында тәуелсіз сүйемелдеу және қарауылдау міндеттеріне тағайындалды. 1943 жылғы 16 қаңтарда ол батыс жағалауға, Перл-Харбор арқылы, кемежайға қайта оралуға бұйрық алды. Stack 2 ақпанда Маре Айленд теңіз кемежайына кірді. Жөндеу, күрделі жөндеу және теңіз сынақтарынан кейін ол 23-де SS Matsonia-ны Перл-Харборға сүйемелдеп, Жаңа Гебрид аралдарына жол тартты. Stack Efate-де 20 сәуірден мамыр айының соңына дейін жұмыс істеді. Осы кезеңде Гуадалканал жағалауында бірнеше рет қарауылдық айналымдар жасады. Содан кейін ол Мэрилендтің оңтүстік жақтанғы жабдықтау жолдарын қамтамасыз етіп, күзетті. Шілде және тамыз айларында TF 31-ге тағайындалған ол жаумен "қақтығысуға" алғашқы мүмкіндік алды. 17 және 18 шілдеде Нью-Джорджия аралының жанында жапондық әуе күштері Stack-ке шабуыл жасады. 6 және 7 тамыз түнде, Вела шығанағы шайқасы деп танылатын оқиғада, Stack басқа бірліктермен бірге 31.2 операциялық тобының (TG) Гизо және Коломбангара аралдары маңында жаудың қозғалысын іздеді. 2335-те Дунлап 19 000 метр қашықтықта радарлық сигналды анықтағанын хабарлады. Топ жаудың ізін қуды және оларды колоннада орналасқан төрт кеме деп анықтады. Американдық кемелер сәтті торпедалық шабуылмен шайқасты бастады, содан кейін оқ ату және тағы да торпедалар ұшырылды. Нәтижесінде үш жапондық эсминец – Араши, Хагиказе және Каваказе – батып, төртіншісі зардап шекті. Эсминецтерге Коломангараға жапондық гарнизонға күш түйіндеу үшін әскерлер тиеу жоспарланған. Американдық жақтан ешқандай шығын болмады, ал операциялық топ Тулагиге қайтты. Stack қараша айында Рабаулға қарсы рейдтерге қатысу үшін TF 38-ге қосылды. 11-і күні радарлар кіріп келе жатқан мақсаттарды анықтағанда, екі авианосецтен шабуылдар жасалды. Шабуыл 1355-те басталды, Stack 20 Vals тобының батыс жақтан ұшып келе жатқанда оларға оқ атуды бастады. Содан кейін, барлық жапондық ұшақтарға қарсы жұмыс тобынан үздіксіз зениттік оқ атылды. Шабуылдаушы күш шамамен 90 ұшақтан тұрды. Stack біреуін түсіріп, тағы екі ұшақты жоюға мүмкіндік алды. Содан кейін Stack Гилберт аралдарындағы Тарава және Макин аралдарына шабуыл жасау және десант түсіру кезінде TG 50.4 тобымен бірге жұмыс істеді. Ол десанттық күштерге жауынгерлік эскортты қамтамасыз ететін авианосецтерді күзеткен топтың бір бөлігі болды, оларға 20 қарашада, десант күні, жаудың бомбалаушылары шабуыл жасады. Содан кейін Stack 1943 жылғы 8 желтоқсанда Науру аралын әуеден және жағалаудан бомбалауға қатысу үшін Гилберт аралдарының батысына қарай жүзіп кетті.

1944 жыл

1944 жылдың қаңтар айының соңы мен ақпан айының басында Стак 58-ші операциялық топтың (TF 58) құрамында Маршалл аралдарындағы Кваджалейн және Маджуро атолдарына бомбалау және шабуылға қатысты. Ол Рой-Намур және іргелес аралдарды атқылаған үш линкордан тұратын Бомбалауды қолдау тобының бес эсминецінің бірі болды. 17 және 18 ақпанда тоғыз авианосецті қамтитын операциялық топ Труктің жапондық бекінісіне және 20-сы күні Джалуит атолына шабуылдар жасады. Содан кейін Стак Орталық Тынық мұхитынан Перл-Харборға және АҚШ-тың батыс жағалауына бағыт алды. Ол күрделі жөндеуден өтіп, 11 наурыздан 22 маусымға дейін теңізде сынақтардан өтті. Стак 15 шілдеде Милн шығанағына жетіп, TG 76.7 тобының құрамында жұмысын бастады. Жаңа Гвинеяның Вевак қаласының жанында миналық дала орналастырды және 31 тамыз бен 1 қыркүйек күндері Вевак аймағындағы Каириру аралын атқылады. Стак 15 қыркүйекте Солтүстік Молукка аралдарындағы Моротайға десант түсірген шабуыл тобының құрамында болды. Стак 17 қазанда Лейте шығанағына кірген TG 78.4 тобына қосылды. Келесі екі күні Динагат аралының десанттық аймағында нақты нысананы атумен (точный огонь) қамтамасыз етуге жұмсады. 20-сы күні Ланг және бес YM кемесімен бірге миналарды жою операцияларын жүргізіп, Филиппиндегі Пинаон аралына десант түсіру кезінде әуе шабуылынан қорғауды қамтамасыз етті.

1945 жыл

Stack, TG 78.5, 1944 жылдың 30 желтоқсанында Сансапордан, Жаңа Гвинеядан шығып, Лузонның "Көк жағасындағы" шабуыл мен қонуға қолдау көрсету үшін Лингаен шығанағына бағытталды. 1945 жылдың 5-12 қаңтары аралығында түрлі бөлімшелерге суасты қайықтарға қарсы және әуе шабуылына қарсы қорғаныспен қамтамасыз етті, сондай-ақ жағалаудағы нысандарға артиллериялық оқ атып көмектесті. Stack келесі үш аптаны Лейте мен Лингаен шығанақтары арасында конвойларды сүйемелдеумен өткізді. 1945 жылдың 8 ақпанында Stack Сан-Педродан Соломон аралдарына аттанды, онда наурыздың ортасына дейін техникалық қызмет көрсету, оқу, логистика және жаттығулар өтті. 15 наурызда Пурвис шығанағынан шығып, бір апта Улитиде тоқтады. 27 наурызда TF 53 тобымен бірге Рюкю аралдарына бет алды. Stack 1 сәуірде, "L күні", Окинаваға жетіп, суасты қайықтарға қарсы және әуе шабуылына қарсы патрульдік кеме ретіндегі міндеттерін атқара бастады. Келесі екі күнде көптеген жау ұшақтары байқалды, ол бірнешеуіне оқ атты. 5 сәуірде оны Сайпанға, содан кейін Улитиге жіберді, онда 13 сәуірде Окинаваға қайту үшін TU 94.18.12 тобына қосылды. 21 сәуірде Хагушиге келген Stack айдың қалған бөлігінде Зампа Мисакидің батысында патрульдеуге бекітілді. Содан кейін ол мамыр және маусымның басында Окинаваның оңтүстік-шығысында Сакасима тобын қамтитын патрульдік сапарға шықты. Stack 1945 жылдың 15 маусымында Луисвиллге хабарласып, Перл-Харборға бағытталған кемені тексеруге жіберілді. Жолда қазандықта ақау пайда болды, нәтижесінде шілде айының соңына дейін Перл-Харборда жөндеу жұмыстарына түсуге мәжбүр болды. 27-сі күні Перлден шығып, Эниветок, Сайпан, Окинава және Гуамға қарай жол тартты. 28 тамызда Гуамнан Трук атолына бағытталған кезде, полковник-бригадир Лео Д. Гермл (USMC) және басқа да әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің офицерлері күштерін тапсыру туралы жапондық әскери шенеуніктермен алдын ала кеңес өткізді. Кеңес 30 тамызда өтті, ал Stack Гуамға оралды. 16 қыркүйекте Иво Джимаға жөнелтілгенге дейін Мариан аралдарында қалды. Stack 19 қыркүйекте Хаха Джимадағы Камингстің орнына әскери-теңіздік оккупациялық күштердің қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Мариан аралдарына оралып, 15 желтоқсанға дейін сол жерде болды, содан кейін Перл-Харбор және Батыс жағалауға жол тартты.

Тағдыр

1945 жылғы 30 желтоқсанда "Стак" кемесі Сан-Диегоға келді, одан экипажын азайту және кеменің жабдықтарын түсіру жұмыстары басталды. Екі аптадан кейін ол Перл-Харборға аттанды, содан кейін кеме жойылды. "Крестжол" операциясы – Маршалл аралдарында өткізілетін атом бомбасының сынақтарында нысана ретінде 1-ші Бірлескен әскери топқа бекітілді. "Стак" 1946 жылғы 29 мамырда Бикини атолына жетті. Ол шілде және тамыздағы бомба сынақтарынан аман қалды және 1946 жылғы 29 тамызда Маршалл аралдарында қызметтен босатылды. 1948 жылғы 24 сәуірде Кваджалейн жанында артиллериялық оқтардан батып, 28 мамырда Әскери-теңіз тізімінен шығарылды.

Құрметтер

Стак Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін 12 ұрыс жұлдызы алды.