Кіріспе

АҚШ эсминеці Екінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияға берілді және Сент-Назаир шабуылында қолданылды. USS Buchanan (DD 131), Франклин Бьюкененнің құрметіне аталған, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрамында болды. 1940 жылы «Эсминецтер базаларға арналған келісім» бойынша «Буканен» Ұлыбританияға өткізілді және HMS Campbeltown (I42) ретінде қызмет етті. Ол Сент-Назаир шабуылы кезінде қиратылды: 1942 жылғы 28 наурызда сағат 1:34-те, төрт тонна аматол жарылғыш заттарымен жүктелген кеме Форме Эклюз Луи Жубер құрғақ догының қақпаларына шапты. Келесі күні таңертең кеме жарылып, соғыс аяқталғанға дейін док пайдаланылмай қалды.

АҚШ әскери-теңіз флотында қызмет ету

Бірінші USS Buchanan (DD 131) 1919 жылғы 2 қаңтарда Bath Iron Works, Bath, Мэн штатында құрастырылды; демеушісі – Чарльз П. Уэзерби ханым. Кеме 1919 жылғы 20 қаңтарда қолданысқа берілді. Buchanan Кубадағы Гуантанамодағы Жоюшы күштердің қолбасшысына баяндады және 1919 жылдың шілдесінде 4-ші Жоюшы флотилиясымен қызмет ету үшін жіберілгенге дейін уақытша 2-ші Жоюшы эскадрильясына тіркелді. 1922 жылғы 7 маусымнан 1930 жылғы 10 сәуірге дейін Buchanan Сан-Диегода қызметтен тыс болды. Содан кейін ол 10-шы эсминецтер дивизиясына, Жоюшы эскадрильяларына, Ұрыс күштеріне қосылды және Батыс жағалауда әдеттегі дивизия, күш және флот іс-шаралары мен жаттығуларында жұмыс істеді. Осы қысқа мерзімде ол екінші дүниежүзілік соғыста адмирал болған және 1945 жылғы қаңтарда Оңтүстік Тынық мұхитында қаза тапқан Теодор Э. Чандлердің басқаруында болды. 1934 жылдың ортасында, бортында ROTC жасақтарымен Аляскаға саяхат жасағаннан кейін, ол Сан-Диегодағы 20-шы ауыспалы резервтік эсминец эскадрильясына қосылды. 1934 жылғы желтоқсанда толыққанды қызметке қайта оралды, ол 5-ші дивизияның, Жоюшылардың, Ұрыс күштерінің операцияларын жаңартты. Buchanan 1937 жылғы 9 сәуірден 1939 жылғы 30 қыркүйекке дейін Сан-Диегода қайтадан қызметтен тыс болды, одан кейін ол 65-ші дивизияның, 32-ші Жоюшы эскадрильясының, Атлантика эскадрильясының жағдайына дайындалды. 1939 жылғы желтоқсаннан 1940 жылғы 22 ақпанға дейін ол Бейтараптық патрулі және Антиль аймағында жұмыс істеді. Содан кейін ол Мексика шығанағында, Техас штатының Галвестон қаласынан, содан кейін Кей-Уэсттен және Флорида бұғазы бойында патрульдеуге тағайындалды. Ол 2 қыркүйекте Бостон теңіз базасына келді, содан кейін Галифаксқа бағытталды, онда 1940 жылғы 9 қыркүйекте қызметтен босатылды және "Базалар үшін эсминецтер келісімі" бойынша Ұлыбританияға берілді.

Корольдік теңіз флотында қызмет ету - HMS Campbeltown (I42)

1940 жылы 29 қыркүйекте Англияның Девонпорт портына келгеннен кейін, HMS Campbeltown Батыс жақындау командасының Ливерпульдегі 7-ші эскорт тобына бекітілді. 1941 жылдың қаңтар айында ол Нидерланды Корольдік Әскери-теңіз күштеріне шартты түрде берілді, бірақ 1941 жылдың қыркүйегінде қайтадан Корольдік Әскери-теңіз күштеріне қайтарылды. 1941 жылдың қыркүйегінен 1942 жылдың наурызына дейін Атлантикалық конвойлермен бірге қызмет етті және бірнеше рет жаудың U-деніз асты қайықтары мен ұшақтарынан шабуылға ұшырады, бірақ зақымсыз құтылды. 1941 жылы 15 қыркүйекте ол жаудың әуе шабуылынан зақымданған норвегиялық Vinga танкерінің құтқарылғандарын жинады.

Сен-Назер шабуыл

1942 жылы Норвегияның Тронхейм портына тікелей иенген неміс әскери кемесі «Тирпиц» Атлантика мұхитындағы конвойлерге қауіпті деседі. Бірақ, егер кеме Атлантикаға шығар болса, онда Франциядағы неміс оккупациясы астындағы Сен-Назер портында мұхит лайнері үшін салынған құрғақ док, Атлантика жағалауындағы немістердің қолдағы жалғыз, оны сыйдыра алатын док еді. Егер осы док істен шығарылса, «Тирпицтің» Атлантикаға шығуы оған әлдеқайда қауіпті болып, тәуекелге тұрарлық емес деп есептелді. Осы міндетті орындау үшін ескірген «Кэмпбелтаун» таңдалды, оның сыртқы түрі неміс «Мёве» класындағы торпедалық қайыққа ұқсату үшін жылдам жаңартылды. Нағыз неміс тану белгілерін пайдаланып, күштер портынан бір шақырымдай жақынға жеткенше оққа түспеді, ең үлкен нысана болған «Кэмпбелтаун» оқтардың көп бөлігін өзіне тартып алды. 1942 жылдың 28 наурызында сағат 01:34-те «Кэмпбелтаун» жоспарланғаннан төрт минут кешіккенімен док қақпасына шабуылдады. Әскерлер мен экипаж жаудың қатты оқ атуы кезінде жағаға түсіп, док машиналарын бұзуға кірісті. Шабуылға қатысқан 611 адамның ішінде 169-ы (64 коммандос және 105 теңізші) қаза тапты. Тірі қалғандардың 215-і тұтқындалды, ал 222-сі аман қалған шағын қайықтармен эвакуацияланды. Тағы бесі қолға түспей, Франция арқылы Испанияға, содан кейін Гибралтарға қашып кетті. «Кэмпбелтаундағы» жарыққыштар келесі күні, 28 наурызда, британдықтар күткен соңғы уақыттан бір жарым сағат өткен соң жарылды. Немістер кемені тінткенімен, жарыққыштарды таба алмады. Жарылыстан шамамен 250 неміс сарбазы мен француз азаматы қаза тапты, кеменің алдыңғы жартысы мен 160 тонналық кассион қирады, докқа су кіріп, кеменің қалдықтарын ішке жуды. Док соғыс аяқталғанға дейін қолдануға жарамсыз болды және 1948 жылға дейін жөнделмеді.

Кеме қоңырауы

Қоңырау Пенсильвания штатының Кемпбеллтаун қаласына АҚШ-тың Ленд-Лизинг бағдарламасына деген алғыс ретінде сыйға берілген. 1989 жылы қолданысқа енген кезде, қала бұл қоңырауды қазіргі HMS Campbeltown, 22 типті фрегатына уақытша берген, және ол қоңырау HMS Campbeltown Корольдік Әскери-Теңіз күштерінде қызмет еткен кезеңде кемеде болды. Қоңырау 2011 жылдың 21 маусымында HMS Campbeltown қызметтен шығарылғанда қалаға қайтарылды.

Фильмдер

1952 жылғы "Gift Horse" және 1968 жылғы "Attack on the Iron Coast" фильмдерінің екеуі де HMS Campbeltown тарихына шала байланысты негізделген.