Кіріспе

Chester класты крейсер

USS Chester (CS 1/CL 1) – АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған алғашқы барлаушы крейсер (CS). 1920 жылы ол жеңіл крейсер (CL) ретінде қайта жіктелді. 1907 жылдың 26 маусымында «Bath Iron Works» (Баф, Мэн штаты) кеме құрылыс комбинатында суға түсірілді, демеушісі – мисс Д. У. Спраул, ал 1908 жылдың 25 сәуірінде қолданысқа берілді. Ол Пенсильвания штатының Честер қаласының құрметіне аталған. 1928 жылдың шілдесінде, ұзақ уақыттан бері қызметтен босатылғаннан кейін, оның аты Пенсильвания штатының Йорк қаласының құрметіне USS York деп өзгертілді.

1914 жылға дейін

Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде «Честер» операцияларына Шығыс жағалаудағы және Кариб теңізіндегі жаттығулар, 1909 жылдың ақпанында, 1912 жылдың қазанында және 1915 жылдың мамырындағы флоттық парадтарға қатысу, сондай-ақ көптеген дипломатиялық міндеттер кірді. 1909 жылы ол Конгресс комитетін Солтүстік Африкаға сапарға алып жүрді, ал келесі жылы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы алғашқы автономиялық үкіметтің 100 жылдығын мерекелеу үшін Оңтүстік Америкаға арнайы круизге қатысты. Кариб теңізіндегі американдық мүдделерге бірнеше елдегі ішкі саяси өзгерістер қауіп төндіргендіктен, «Честер» Мексика, Санто-Доминго және Гаити жағалауларында патрульдік қызмет атқарды және 1911 жылы теңіз жаяу әскерлерін тасымалдады. Сол жылы ол адамдар мен жүкті сол кездегі австриялық Триест портындағы «Скорпион» атты буынатын патрульдік яхтаға жеткізіп, Триполидегі американдық консулмен бірге Бостонға оралды. 1911 жылдың 15 желтоқсанынан 1913 жылдың 5 қарашасына дейін резервте болғаннан кейін «Честер» Мексика шығанағында Мексикадағы төңкеріс кезінде американдық азаматтар мен мүлікті қорғау үшін қайтадан қызметке кірісті. (Ескерту: Сол кезде Мексикада АҚШ елшісі болған жоқ; Президент Уилсон Нельсон О’Шонессиді Мексика президенті Викториано Уэрта алдында уақытша іскерлік өкіл етіп тағайындаған еді.) 21 сәуірде, сағат 08:00-ден кейін, Веракруста «Кеден үйін басып алу» бұйрығын алғаннан кейін адмирал Фрэнк Ф. Флетчер адмирал Генри Т. Майоға «Тампикодан оған барлаушы крейсер «Честерді» жіберуді» бұйырды. Сол күні Тампикодан Веракрусқа кем дегенде жеті кеме жолға шықты. Айсыз түнде, түнгі жартысында «Честер» Веракрусқа (Сан-Францискодан кейін) екінші болып жетті. Оның капитаны Уильям А. Моффетт [ ] Тампикодан шыққаннан бері «Честерді» жиырма бір түйіннің ең жоғары жылдамдығымен ұстап, оның қиналған қозғалтқыштарының наразылығына назар аудармады. Портқа жақындағанда Моффетт «Прериямен» радио байланысын орнатты. Флетчер оған порттың жарықтары сөніп қалғанын ескертті, бұл шұңқырдың арасындағы сексен алты фут кеңдіктегі өткелден ішкі портқа өтуді қауіпті етеді. Алайда Моффетт нұсқау сұрағанда, Флетчер бұл мәселені өз қалауынша шешуге қалдырды; қаласа, таң атқанша су бұрғышынан тыс жерде күте алады. Моффетт тікелей жүгіріп, «Честерді» тар саңылаудан алып өтіп, теңізшілік және батылдық шеберлігін көрсетті. Ол сағат 00:05-те Санитарлық соқпаққа зәкір тастады. «Прериядан» Флетчер «Жақсы істедің» деген белгі берді. Осы әрекеті үшін Моффетт Құрмет медалімен марапатталды. 22 сәуірде, шамамен сағат 03:00-де «Честер» батальоны 4-кемежайға түсті. 22 сәуір күні таңертең, шамамен сағат 08:30 және 09:00-де «Честердің» қарулары Веракрустың оңтүстік-шығыс секторына қарсы сәтті шабуылды қолдауда шешуші рөл атқарды, Теңіз академиясы мен сол аймақтағы басқа да ғимараттарды атқылады. «Честер» 1914 жылдың 19 маусымына дейін Кубаға босқындарды тасымалдады, түрлі дипломатиялық миссияларды орындады және Веракрус маңындағы эскадрильяға пошта мен жүкті тасымалдады. Ол күрделі жөндеуге Бостонға оралды.

1914 жылдан кейін

1915 жылдың соңы мен 1916 жылдың басында Честер Жерорта теңізінде Таяу Шығыстағы көмек жұмыстарына, сондай-ақ Либерия жағалауында американдық мүдделерді қорғауға және көтеріліс қатері төнген жергілікті үкіметке американдық қолдау көрсетуге атсалысты. "Честер" Бостонға қабылдау кемесі ретінде оралды, ол 1916 жылдың 10 мамырынан 1917 жылдың 24 наурызына дейін резервте тұрды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Қайта іске қосылғаннан кейін, Честер 23 тамызға дейін Шығыс жағалауда қорғаныс патрулінде болды, содан кейін Гибралтарға аттанды және Гибралтар мен Англияның Плимут қалалары арасындағы конвойларды сүйемелдеу міндетін атқарды. 1918 жылдың 5 қыркүйегінде крейсер оң жақтағы бортында жаудың су асты қайығын көріп қалды. Дұшпанға шабуыл жасауға тырысқанда, Честер су асты қайық сүңгіп кеткен кезде тікелей оның үстінен өтіп, сол жақ параванына зақым келтірді. Су асты қайықтың болжамды орнына тереңдік зарядтары тасталды, бірақ одан әрі байланыс орнатылмады. Соғыс аяқталғаннан кейін Честер бірнеше одақтас елдердің келісім комиссияларын Германия порттарын тексеруге алып барды, содан кейін солтүстік Ресейдегі әскер бөлімдеріне әскерлерді тасыды. Ол үйге қайта оралған сапарында, 1919 жылдың 26 сәуірінде Францияның Брест қаласынан шығып, армия ветерандарын Нью-Йоркке жеткізді, ол жерге 7 мамырда жетті. 11 күннен кейін ол Бостон әскери-теңіз базасына жөндеуге келді және 1921 жылдың 10 маусымында қызметтен босатылды. 1927 жылы Филадельфия әскери-теңіз базасына сүйретіліп, 1928 жылдың 10 шілдесінде оның аты Йорк деп өзгертілді. 1930 жылдың 13 мамырында ол металл терісіне сатылды.