Кіріспе

Глодени ауданы – Молдованың солтүстік-батысындағы аудан (район), әкімшілік орталығы Глодени қаласы. 2011 жылғы мәлімет бойынша, халқы 61 900 адамды құрады. Аудан 35 елді мекенді, 18 коммунаны, 16 ауылды және бір қаланы (Глодени) қамтиды.

Тарих

Ауданның ең көне аймағы – Кобани, ол 1374 жылдың 3 маусымында пайда болған. Басқа ескі елді мекендерге 1429 және 1442 жылдар аралығында құрылған Балатина, Каменка, Кунешти және Иаблоана кіреді. 15-17 ғасырларда Глодени сауда және экономикалық аймақ ретінде дамыды, халық саны айтарлықтай өсті. 1616 жылы Глодени аудан орталығы деп тіркелді. 17-18 ғасырларда аймақ Польша-Литва одағы, Осман және Ресей империяларымен болған соғыстардың салдарынан қиын жағдайға түсті. 1812 жылы аймақ Ресей империясының билігіне көшті; жергілікті молдаван және украин халқымен қатар, ресейліктер халықтың 22 пайызын құрады. 1917 жылы Ресей империясы құлағаннан кейін Бессарабия Румыниямен бірігуге шешім қабылдады. 1940 жылы Бессарабия Молотов-Риббентроп келісімінен кейін КСРО басып алды. 1944 жылдан 1991 жылға дейін Глодень ауданы Молдавия Кеңес Социалистік Республикасының (МССР) құрамында болды. 1991 жылы Молдова тәуелсіздік алғаннан кейін Глодень ауданы 2003 жылға дейін Бальц округінің құрамында болды, содан кейін жеке ауданға айналды.

География

Глодени ауданы солтүстікте Рискани ауданымен, шығыста Балти муниципалитетімен, оңтүстікте Фалести ауданымен және батыста Румыниямен шектеседі. Аудан – батысында аңғарлармен тілген, Прут өзеніне қарай еңіспен төмендейтін төбелі жазық. Ауданның батыс бөлігіндегі Балатина, Кобани, Бутести және Каменка елді мекендері шағыл мен құм (Прут жанында), құрылыс тасы (Балатина, Бутести, Каменка, Кобани), әк тас (Чухнести, Вишоара) және балшық (Глодени, Дану және Иаблоана) сияқты бірқатар табиғи ресурстарға ие. Топырақтары негізінен қара топырақ және құмды топырақ. Ауданның ең жоғары нүктесі батыста орналасқан.

Климат

Жылдық орташа температура 8,5 °C (47 °F) градус. Қаңтар айында орташа температура 4,5 °C (24 °F) градус, ал шілдеде 20,5 °C (69 °F) градус. Жылдық жауын-шашын жаңбырлы жылдары жоғары болуы мүмкін, ал құрғақ жылдары азырақ болуы мүмкін.

Фауна

Ауданның Орталық Еуропаға тән фаунасы бар, оның ішінде түлкі, күзен, жағалтай, бұлан, шақшық, ормандағы көгершін және фазан, ал Прут өзені маңында қабан, су құты, сусар, үйрек, жабайы мысық, аққанат. Дала аймақтарында жерқазғыш, далалық егеуқұйрық, қоян және бөденелер мекендейді.

Флора

Ауданның 8,5 пайызын орман алып жатыр, және ол емен, акация, тополь, күл, жапырақ, шаған және лепесден тұрады. Бұталардың арасында қара тікен мен бүлдірген жатады. Дала және орман-дала өсімдіктеріне шөптер, қызылқұм, көктемгі гүл және бетеге жатады.

Қамыршалық

Pădurea Domnească табиғи қорығы ортаңғы Прут аңғарында, Крива мен Прутени арасында жатыр. 1993 жылдан бері мемлекеттік қорғауға алынған бұл орман, Еуропадағы ең құнды шалғындықтар мен ежелгі су тасқыны ормандарының бірі болып табылады. Қорықтың ауданы – , оның – орман. Қорықта шатқалдар, үңгірлер және сарқырамалар; қазба маржан қорлары; шығу тегі белгісіз 3500-нан астам тарихи дөңгелектер; 1500 метрге дейін биіктікке жететін ағаштар бар ежелгі көл төсегі және ескі емен ағаштарында ұялайтын 1000-нан астам балықшыл құстардың колониясы бар.

Өзендер

Прут Румыниямен шекаралас. Кішірек өзендерге Каменка, Калдаруша және Прут алабындағы Глодени, ал Рут өзені алабындағы Копачеанка жатады. Аудан көлдер мен тоғандарға толы, олар туристер мен жергілікті халық үшін танымал жазғы демалыс орындары болып табылады.

Демография

2012 жылдың 1 қаңтарында аудан халқы 61 400 адамды құрады, оның 18,9%-ы қалалық, ал 81,1%-ы ауылдық тұрғындар. 2010 жылы 700 бала туды (1000 адамға шаққанда 11,3), 900 адам қайтыс болды (1000 адамға шаққанда 14,5), нәтижесінде халық саны 200 адамға кеміді (1000 адамға шаққанда −3,2).

Этностық топтар

Этникалық топ Молдовалықтардың жалпы санының %-ы * 77,3 украиндықтар 16,4 румындар * 2,8 орыстар 2,2 ромалар 0,7 гагауздар 0,1 болгарлар 0,1 басқалар 0,5 жарияланбаған 0,4 Ескерту: * Молдовалықтар мен румындардың этникалық идентификациясына қатысты пікір қақтығыстары әлі де жалғасуда.

Дін

Христиандар: 98,1%
Православ христиандар: 96,3%
Протестанттар: 1,4%
Баптистер: 1,1%
Жетінші күн адвентистері: 0,1%
Пентикосталдар: 0,1%
Евангелистер: 0,1%
Католиктер: 0,4%
Басқалары: 1,3%
Діні жоқ: 0,4%
Атеистер: 0,2%

Экономика

Ауданның барлығында 6500 тіркелген компания бар, бірақ ең маңызды сала – ауыл шаруашылығы. Ауыл шаруашылығы жерлері жалпы жер ауданының (74,7 пайызын) құрайды. Егістік жерлер жалпы ауыл шаруашылығы жерлерінің 56,1 пайызын білдіреді, оның ішінде жеміс бақтары (немесе 2,9 пайыз), жүзімдіктер (немесе 1 пайыз) және жайылымдар (немесе 14,3 пайыз) кіреді. Егілетін дақылдарға күнбағыс, қант қызылшасы, темекі және астық дақылдары жатады. Мал және сүт өндірісі тек Дану және Стурзовка шаруашылықтарында қарқынды түрде жүргізіледі.

Білім

Аудан 32 балабақша, екі бастауыш мектеп, 10 орта мектеп, сегіз жалпы білім беретін мектеп және сегіз жоғары білім беру орнында 9 158 оқушы оқиды. Кәсіптік оқыту Глодени және Чучулеада қолжетімді.

Саясат

2001 жылдан 2009 жылға дейін Глодень ауданы "солтүстік қызыл" сайлау аймағының құрамында болды, онда Молдова Республикасы Коммунистер партиясы (МРКП) әдетте дауыстардың 50 пайызынан астамын жинады. Бірақ 2009 жылғы шілде айындағы сайлауда МРКП Еуропалық интеграция одағына (ЕИО) жеңілді. Соңғы үш сайлаудың нәтижесінде ЕИО 107,7%-ға өсті. + Парламент сайлауының нәтижелері Жыл ЕИО МРКП 2010 49,45% (13 114) 43,62% (11 570) 2009 жылғы шілде 48,36% (12 441) 47,72% (12 227) 2009 жылғы сәуір 24,77% (6 312) 53,38% (13 605)

Мәдениет

Ауданның балалар орталығы, өнер, музыка және бейнелеу өнері мектептері, 27 мәдени ошақ, 35 қоғамдық кітапхана, бес мұражай, 97 өнер ескертуі және 17 музыкалық ұжым бар.

Денсаулық

Глодениде 200 төсектік аурухана, 13 отбасылық дәрігер, 10 денсаулық сақтау орталығы, 4 медициналық пункт және 26 дәріхана бар.