Кіріспе

Австрия авиациясының пионері (1879–1967)

Игнац "Иго" Этрих (25 желтоқсан 1879 – 4 ақпан 1967) – австриялық ұшу пионері, ұшқыш және қанатты ұшақтарды жасаушы.

Білім

Этрих 1879 жылы Рождество күні Богемияның Трутнов қаласының Ескі қаласының жоғарғы бөлігінде дүниеге келді. Ол Лейпцигте оқыды, онда Отто Лилиентальдың еңбектерімен танысты. Оның басты қызығушылығы авиация және құстардың қалай ұшатыны болды. Әкесімен бірге ол ұшақтарды жетілдіруге арналған зертхана салды. Лилиентальдың қазасынан кейін Этрихтің әкесі бірнеше жетілдірілген жолғыш ұшақтарды сатып алды.

Әуе қатынасы

Профессор Ахлборн 1897 жылы Zanonia macrocarpa тұқымының ұшатын тұқымын сипаттаған мақаласын жариялаған еді. Этрих және оның әріптесі Франц Ксавер Велс осыған ұқсас пішіндегі пилотсыз желкенді жасап, 1904 жылы сәтті ұшырды. Қозғалтқыш қосуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды, бірақ 1906 жылы ұшқышпен ұшу сәтті болды. Ол Карл Ильнермен де жұмыс істеді. Алдағы аялдама Вена болды, онда Этрихтің екінші зертханасы Винер Пратердегі Ротондеде орналасқан еді. 1907 жылы ол өзінің Etrich I, яғни Пратерспатц (Пратер паркінің қарғасы) атты ұшағын сонда құрастырды. Ұшақтың қозғалтқышының қуаты төмен болғандықтан және ұшу үшін жеткілікті кеңістік болмағандықтан, ұшақ сәтті болған жоқ. 1909 жылы Аустро-Венгрия империясындағы алғашқы әуежай Венер-Нойштадт қаласында салынды. Этрих екі ангарды жалға алып, «Таубе» (Көгершін) дизайнын дамытуды жалғастырды. Осы уақытта Велс Райт ағайындардың ұшақтарын зерттеу үшін Парижге сапар шекті және моноплан немесе биплан жасау мәселесі бойынша Этрихпен келіспеушілік туды. 1910 жылы Etrich II, яғни Таубе, алғашқы рейсін жасады. Бір ұшу кезінде Этрих ұшақ апатқа ұшырап, жартылай жарақат алды. Осыдан кейін Карл Ильнер Этрихтің барлық сынақ ұшуларын жүргізді. Этрих Таубе дизайнын әскери талаптарға сәйкес, жаңадан өңделген егістікке қону мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында жетілдіруді жалғастырды. 1912 жылы ол Либау қаласында (қазіргі Лубавка, Польша) Etrich Fliegerwerke құрып, жолаушыларға арналған жабық кабинасы бар ұшақты жобалады және оны Luft Limousine деп атады. Кейін ол Германияға көшіп, 1914 жылы Камилло Кастильониге сатқаннан кейін Hansa Brandenburg аталған Brandenburgische Flugzeugwerke компаниясын құрды. Либаудан Этрих өзінің бас дизайнері Эрнст Хайнкельді өзімен бірге алып кетті. Тағы бір ұшақ дизайнері Эдмунд Румплер Таубе дизайнын сәл өзгертті, өзін жасаушы деп мәлімдеді және Этрихке лицензиялық төлемдерді төлеуден бас тартты. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Этрих өзінің Таубе дизайнын тегін пайдалануға берді және сот процесін тоқтатты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Этрих жаңадан құрылған Чехословакиядағы Траутенауға (қазіргі Трутнов) көшіп, Sport Taube құрастырды. Оның 40 ат күші бар қозғалтқышымен сол кездегі чехословакиялық әскери ұшақтардан жылдам болғаны туралы мәлімделді. Билік оның ұшақтың контрабандаға арналғанын айтып, ұшақты тәркіледі. Иго Этрих мұнан қатты көңіл көшіп, авиациялық жобаларын тастап, тоқыма машиналарын өндіруге кірісті. Этрих 1967 жылдың 4 ақпанында Австрияның Зальцбург қаласында қайтыс болды.

Тірі қалған әуе кемелері

Этрих II-ні Австрияның Вена қаласындағы "Техникалық мұражайда" көруге болады. Этрих Спорт Таубе, жабық кабинасы бар моноплан және Уэллс/Этрих планері Прагадағы Ұлттық техникалық мұражайда көрсетілген.

Нумизматика

Иго Этрих жақында 28 ақпанда соғылған австриялық авиациялық ескерткіш монетасының, еуро коллекционерлік монетасының басты мотиві ретінде таңдалды. Монетаның арт жағында «Этрих Таубе», «Занония» планері және ұшақтың ашық кабинасында отырған Иго Этрихтің суреті бейнеленген.