Кіріспе
Материал цилиндрін алып тастауға арналған арнайы бұрғы – бұл материалдың цилиндр тәрізді бөлігін алып тастауға ерекше дайындалған бұрғы, ол тесік ашуға ұқсас. Бұрғы ішінде қалған материал өзек деп аталады. Металда қолданылатын өзек бұрғылары – сақиналы кескіштер. Бетон мен қатты тастарды бұрғылау үшін қолданылатын өзек бұрғылары әдетте абразивті материал ретінде өнеркәсіптік алмаз ұнтағын пайдаланады және электрмен, пневматикалық немесе гидравликалық түрде жұмыс істей алады. Өзек бұрғыларын көбінесе сумен салқындатады, ал су ұсақ қалдықтарды шлам түрінде шығарып тастайды. Кирпішті бұрғылау үшін карбидті өзек бұрғыларын қолдануға болады, бірақ арматураны кесу кезінде алмаз бұрғылары тиімдірек. Ежелгі египеттіктер б.з.д. 3000 жылы қолданған өзек бұрғылары – ең алғашқылары. Өзек бұрғылары көптеген қолданымдарда қолданылады, мысалы, өзек үлгісін сақтау қажет болған жағдайда (өзек үлгісін алуға арналған бұрғылау құралы көбінесе өзек деп аталады) немесе стандартты бұрғыға қарағанда аз материалды алып тастау қажет болғандықтан бұрғылауды жылдамдату үшін. Сондықтан алмаз ұшты өзек бұрғылары құрылыста құбырлар, адам өтетін тесіктер және бетон немесе таста жасалған басқа да үлкен диаметрлі тесіктер жасау үшін жиі қолданылады. Өзек бұрғылары минералды іздеу жұмыстарында кеңінен қолданылады, онда бұрғылау тізбегінің ұзындығы бірнеше жүзден бірнеше мың метрге жетеді. Геологтар өзек үлгілерін алып, оларды минерал құрамын және стратиграфиялық байланыс нүктелерін анықтау үшін зерттейді. Бұл іздеу компанияларына белгілі бір аймақта кен өндіруді бастау немесе тоқтату туралы шешім қабылдауға қажетті ақпаратты береді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Калифорниялық кен инженері Бреннер Ньюсом шахталарды бұрғылау үшін 16 метрге дейін ұзындығы бар үлкен диаметрлі өзектерді алуға қабілетті өзек бұрғысын ойлап тапты. Қазіргі заманғы бұрғылау технологиясы стандартты бұрғылау арқылы осыған ұқсас нәтижелерге әлдеқайда арзан бағада қол жеткізуге мүмкіндік беретіндіктен, бұл типтегі өзек бұрғысы қазір қолданылмайды. Өзек бұрғылары электрмен, пневматикалық және гидравликалық түрде жұмыс істеуге арналған бірнеше қуат опцияларымен жабдықталған (барлығына генератор сияқты қуат көзі қажет).
A modern core drill is a drill specifically designed to remove a cylinder of material, much like a hole saw. The material left inside the drill bit is referred to as the core. Core drills used in metal are called annular cutters. Core drills used for concrete and hard rock generally use industrial diamond grit as the abrasive material and may be electrical, pneumatic or hydraulic powered. Core drills are commonly water cooled, and the water also carries away the fine waste as a slurry. For drilling masonry, carbide core drills can be used, but diamond is more successful when cutting through rebar. The earliest core drills were those used by the ancient Egyptians, invented in 3000 BC. Core drills are used for many applications, either where the core needs to be preserved (the drilling apparatus used in obtaining a core sample is often referred to as a corer), or where drilling can be done more rapidly since much less material needs to be removed than with a standard bit. This is the reason that diamond tipped core drills are commonly used in construction to create holes for pipes, manholes, and other large diameter penetrations in concrete or stone. Core drills are used frequently in mineral exploration where the drill string may be several hundred to several thousand feet in length. The core samples are recovered and examined by geologists for mineral percentages and stratigraphic contact points. This gives exploration companies the information necessary to begin or abandon mining operations in a particular area. Before the start of World War Two, Branner Newsom, a California mining engineer, invented a core drill that could take out large diameter cores up to 16 feet in length for mining shafts. This type of core drill is no longer in use as modern drill technology allows standard drilling to accomplish the same at a much cheaper cost. Core drills come with several power choices including electric, pneumatic, and hydraulic (all of which require power sources, such as a generator).
Қондырғыш желілердің өзегін бұрғылау
Қылқанды өзекті бұрғылау – бұрғылау түтігін толығымен шығарудың қажеті жоқ, тек бұрғылау аяқталғанда немесе ұшын ауыстыру қажет болғанда ғана қайтару қажет болатын өзекті алу әдісі. Түтіктің ұзындығын арттыру үшін бұрғылау түтігіне ұзартулар жоғарыдан қосылады, тесік тереңдейген сайын. Өзектің үлгісі бұрғылау басына тығыз жанасқан ішкі түтік арқылы тасымалданады. Өзекті алу үшін жетектеу жүйесі ажыратылып, түтіктің жоғарғы жағы ашылады. Сым арқылы төмен түсірілетін "овершот" деп аталатын құрал, үлгі түтігіне жеткенде оның үстіне бекітіледі. Сымға кернеу түсіру арқылы үлгі түтігі бұрғылау басынан ажыратылып, өзектің үлгісімен бірге бұрғылау түтігінің ашық жоғарғы жағына тартылады, онда оны бұрғылау түтігіне қайтарудан бұрын алып тастауға болады. Бұл әдіс әсіресе бұрғылау түтігі кері тартылғанда тесік қабырғаларының құлау қаупі жоғары болған жағдайларда тиімді, сондықтан ол көптеген топырақ түрлеріне және 1000 метрге дейінгі тереңдіктерге қолданылады. Әртүрлі диаметрлердегі құралдар бар.