Кіріспе

Роксобель – Солтүстік Каролина штатының солтүстік-батысындағы Берти округіндегі қала. Ол 1724 жылы пайда болған және бастапқыда Коттеннің жол торабы деп аталған. Бірнеше атау өзгерісінен кейін, 1849 жылдан бері Роксобель атауы сақталған. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 240 адамды құрайды.

Тарих

Роксобель қалашығы Солтүстік Каролина штатының Берти округінің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ол Роксобель және Келфорд егіз қалаларынан және оларды қоршаған 60 шаршы мильдік фермалар мен плантациялардан тұрады. Қала солтүстіктегі Роксобельден оңтүстіктегі Вудвиллдің шетіне дейін, ал батыста Роанок өзенінен шығыста Ауландер шекарасына дейін созылады. Роксобель – XVIII ғасырдың басына дейін тарихы бар көне қала. 1719 жылы Вирджиния штатының Саут Куэй қаласынан ірі құл плантациясының иесі Джон Коттен қазіргі Берти округі мен көршілес Гертфорд округіне 540 акр жер сатып алды. Ол үлкен отбасымен бірге осы жерлерде қоныстар мен плантациялар құрды. Оның ұлы Сэмюэл Коттен Роксобельге айналған аймақта қоныс тепті, ал осы жерлер оның әкесі сатып алған жерлердің бір бөлігі болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол жерді мұра етті, бірақ ол үлгілі азамат болған жоқ: Сэмюэл Коттен туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол қайратты, күшті, үстем және бай болды. Ол әйелдермен қарым-қатынасында және басқа да мәселелерде конвенциялық емес еді, менің ойымша, және ұзақ өмір сүргендіктен жақсы көрінетіннен гөрі қорқынышты болды. Елді мекен екі жолдың қиылысында орналасқан, біреуі оңтүстікке Роанок өзеніне, екіншісі батысқа бағытталған, ал бастапқыда Коттеннің жол торабы деп аталды. 1756 жылы Коттендер отбасы Нортгемптон округіндегі плантациясына көшіп кетті, ал Гранберилер отбасы осы аймаққа қоныс аударды. 1808 жылы, мүмкін сол жылы қайтыс болған Уильям Гранберидің құрметіне қала Гранберидің жол торабы деп аталды. Аймақтағы халықтың өсуін көрсететін бір белгі – Берти шіркеуінің құрылуы. Ол 1740 жылы құрылғанда көршілес шіркеудің бөлімшесі болды, бірақ 1750 жылы өз пасторы бар тәуелсіз баптист шіркеуі ретінде құрылды. ХІХ ғасырдың басында оның қауымына жергілікті плантациялардан 125 құл кірді. Он тоғызыншы ғасырдың басында шіркеу қаладан бір шақырым қашықтықтағы Сэнди Ранға көшіп, Сэнди Ран баптист шіркеуі деп аталды. Шіркеу 1854 жылы қалаға қайта көшіп келсе де, бұл есімді сақтады. 1799 жылы Дави ложасы №39 құрылды. Оның құрамына аймақтың 20 көрнекті жер иесі мен кәсіпкері кірді, бірақ қатаң масондық мінез-құлық кодексін бұзғандықтан бірнеше мүшесі алғашқы жылдары шеттетуге ұшырады. 1815 жылы Вирджиния штатының Петерсбург қаласынан келген сәтті кәсіпкер және фермер Уильям Бриттон осы аймаққа көшіп келіп, дүкен сатып алды. 1819 жылы ол пошта бөлімін басқарды. Содан кейін қала Бриттонның дүкені немесе Бриттонның жол торабы деп аталды. Пошта кеңсесі бұл атаудың Оңтүстік Каролинадағы Бриттонның мойнына тым ұқсас деп есептеді, сондықтан 1847 жылдың желтоқсанында қала Мэри Марта Шервудтың 1831 жылғы «Роксобель» романының құрметіне Роксобель деп аталды. 1830 жылы Роанок өзені кемелер жүзуге қолайлы болды, ал Роксобельден оңтүстікке қарай екі шақырым жердегі Норфлиттің паромдық қондырғысы қаланың сауда орталығы ретінде өсуіне түрткі болды. Роксобель 1888 жылы Роанок және Тар темір жолы ашылғанда теміржолмен байланысты, бұл қалаға жаңа өркендеу әкелді. 1906 жылы Роксобельдің халқы 400-ге жуық болды және алты бөлшек сауда дүкені, көтерме сауда дүкені, екі шіркеу және мектеп қызмет көрсетті. Екінші шіркеу 1881 жылы құрылған епископ шіркеуі – Сент-Маркс болды. Қаланың өсіп келе жатқан коммерциялық қажеттіліктерін 1908 жылы ашылған Роксобель банкі қамтамасыз етті. Келфорд қаласы Роксобельден оңтүстікке қарай екі шақырым жерде орналасқан және 1890 жылы Норфолк және Каролина темір жолының құрылысына байланысты салынды. Станция ашылды, ал қала 1892 жылы құрылды. Қаланың ішінде дүкендер, қонақ үй, баптист шіркеуі, мектеп және банк болды. 1910 жылы оның халқы 300-ден асты. 1914 жылы қалада Coca-Cola бөтелкелеу зауыты ашылды және қаладағы маңызды жұмыс берушілердің біріне айналды. Жедел кеңеюден кейін қала депрессия жылдары қиындыққа тап болды, бірнеше кәсіпорны жабылып, қонақ үй мен банк жабылды, ал мектеп Роксобельмен біріктірілді. 1943 жылы Роксобельді торнадо қиратты, алты тұрғынын өлтірді және ауқымды зақым келтірді. 25 үй мен 12 дүкен толығымен қирады, әсіресе методист шіркеуі бірнеше жүз метр биіктікке көтеріліп, жерге құлады. 50-ге жуық ғимаратқа ауыр зақым келді. 1984 және 1988 жылдары болған торнадолар да осындай зардаптарға әкелді. Роксобель қалашығындағы екі қаламен қатар бірқатар маңызды плантациялар болды. Аймақтағы ең ірі плантация иесі Стивен Эндрюс Норфлит (1822-1910) болды, оның Берти округінде бірнеше мақта плантациялары болды, оның ішінде Вудборн, Индиан Вудс, Норфлиттің паромдық қондырғысы және Келфорд. Оның әкесі Томас Фигюрс Норфлит шамамен 1810 жылы Вудборн иелігін құрды, ол әкесі 1838 жылы қайтыс болғаннан кейін мұра етті. Келфорд плантациясы 1848-1850 жылдары Стивен А. Норфлит Гранбери отбасының мұрагерлерінен 600 акр жер сатып алғанда құрылды. Ол плантацияда Келфорд деп аталған үй салды, ол кейіннен жақын жердегі қалаға есім берді. Азамат соғысының басында Норфлит Берти округінде 150 құл мен 4000 акр жерге ие болды. Оның 1844 жылдан 1895 жылға дейінгі плантациялық журналдары мен есептері сақталған, онда оның плантацияларындағы құлдар мен бұрынғы құлдар туралы жазбалар бар. Американдық Азамат соғысы кезінде ол Берти округі милициясының полковнигі болып тағайындалды және округтің конфедераттық әскери істерін басқарды. Пайнвью плантациясы 1835 жылы Джошуа Браун Гранбери отбасынан 325 акр жер сатып алғанда құрылды. 1850 жылы ол 17 құл мен 394 акр егістік жерге ие болды, ол мал шаруашылығына, жүгеріге, бұршаққа, тәтті картопқа және мақтаға пайдаланылды. Оның ұлы Джозеф Генри Браун 1856 жылы иелікті мұра етіп алып, оны 500 акрға дейін кеңейтті. Азамат соғысы кезінде Браун конфедерат армиясында лейтенант болып қызмет етті. Оклана плантациясы 1825 жылы Перри Коттен Тайлер Роксобельдің солтүстігінде 240 акр жер сатып алып, жүгері мен мақта өндіру үшін құрылды. 1850 жылы Тайлер 3000 акр жерге және 34 құлға ие болды. Оның ұлы Джон Е. Тайлер 1886 жылы плантацияны басқарды, сонымен қатар латын және грек тілдерін зерттеді, өлеңдер жариялады және фермерлік жабдықтарға, қару-жараққа және механикалық құралдарға көптеген патенттер алды. Ол сонымен қатар Берти округінің төменгі сотының судьясы болып қызмет етті. Оклана, Пайнвью және Вудборн Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы – барлығы құрлық. 2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 263 адам, 112 үй шаруашылығы және 72 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 121 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 51,33% ақ нәсілді, 46,39% афроамерикалық, 1,52% басқа нәсілдерден және 0,76% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,14% құрады. 112 үй шаруашылығының 26,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 42,9%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 15,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 35,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 18,8%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,35 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адам. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 21,3% - 18 жасқа дейінгілер, 10,3% - 18-24 жас аралығындағылар, 23,2% - 25-44 жас аралығындағылар, 22,4% - 45-64 жас аралығындағылар және 22,8% - 65 жасқа жоғары. Орташа жас 42 жас. Әр 100 әйелге 89,2 еркек шақ келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,2 еркек шақ келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 28 393 доллар, ал отбасының орташа табысы 28 036 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 20 833 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 14 063 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 12 798 доллар. Отбасылардың 10,5%-ы және халықтың 12,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде он сегіз жасқа дейінгілердің 11,1%-ы және 65 жастан асқандардың 17,6%-ы.