Кіріспе

Фрэнсис Патрик Салемме (18 тамыз 1933 – 13 желтоқсан 2022), кейде Салемми деп те жазылатын, сондай-ақ "Кадиллак Фрэнк" және "Джулиан Дэниел Селиг" есімдерімен де белгілі болған, Бостон, Массачусетс штатынан шыққан американдық қылмыскер. Ол жалдамалы кісі өлтіруші болып, соңынан Жаңа Англияның Патриарка қылмыстық ұйымының басшысы болды, бірақ кейін үкімет куәсіне айналды.

Алғашқы жылдар

Салем 1957 жылы түрмеде отырғанда Патриарка отбасының мафиозиі Энтони Мореллимен танысты. Түрмеден шыққаннан кейін ол Мореллимен бірге қылмыстық іс-әрекеттерге қатыса бастады және Патриарка отбасында тез арада беделді адамға айналды, бірақ ол «жасалма» мүше немесе толыққанды мүше бола алмады. Патриарка басшысы Реймонд Патриарка Салемнің отбасына адалдығы мен ақша табудағы шеберлігіне құрмет көрсетті, бірақ ол тек толыққанды итальяндықтарды ғана «жасалма» мүшелерге қабылдады, ал Салем анасы Анн Салемнен (туған Хаверти) жартылай ирландтық болды. 1960 жылдардың басында Салем Бостон қаласындағы ирландтық бандалардың соғысына қатысты. 2003 жылы Конгресс алдында куәлік бергенде, Салем Массачусетс штатының Чарльзтаун қаласында көптеген қарсы банда мүшелерін өлтіргенін мойындады: «Хьюздер, МакЛоглиндер – олардың барлығы жойылды, мен олардың барлығына қатыстым, жоспарладым және орындадым». 1968 жылы Салем Патриарканың мафиялық хабаршысы Джозеф Барбозаны қорғаған адвокат Джон Фицджеральдтың көлігін бомбалауды ұйымдастырды. Шабуылдың мақсаты Барбозаны қорқытып, Реймонд Патриарка және басқа да мафия басшыларына қарсы куәлік беруден тоқтату еді. Фицджеральд шабуылдан аман қалды, бірақ сол аяғын жоғалтты. Кейіннен бірнеше куәгердің куәліктері және АҚШ Өкілдер палатасының Ұйымдасқан қылмысты зерттеу бөлімінің тергеуі Салемнің бомбалауға қатысқанын растады, бірақ оны орындамағанын көрсетті. Сәтті болмаған шабуылдан кейін Салем жасырынып кетті. Ол 1972 жылға дейін қашқын болып жүрді, содан кейін ФБР агенті Джон Коннолли оны Манхэттенде ұстады. Ол сотталып, 16 жылға түрмеге кесілді. ФБР-дің зейнеткер агенті Джон Конноллидің соты кезінде Салем 1994 жылы Стивен ДиСарро есімді түнгі клуб иесін өлтіргенін жоққа шығарды. Алайда екі жылдан кейін Стив Флемиге иммунитет берілді және ол АҚШ прокурорлары Фред Уайшак пен Брайан Келлиге Салемнің ДиСарроны өлтіруге қатысқанын көргенін айтты. Салем Конноллиге қарсы куәлік беруді аяқтағаннан кейін қайтадан түрмеге оралды, онда ол бір тұтқынға прокурорлар оны жалған куәлік беруге баулығандарын және ол соншама жалған куәлік бергенін, оның жүз жылға түрмеге кесілуі керек екенін айтты. Тұтқын – құқық қорғау органдарының есептерінде сақталған мойындауын жазып алған хабаршы еді. Салемді ДиСарроны өлтіргені үшін айыптаудың орнына Уайшак пен Келли оны жалған куәлік беру және сотқа кедергі келтіру үшін ғана айыптады. Құпия келісім жасалды және ол бұрынғы жазасын өтегеннен кейін ғана жазасын алды.

Мафиялық бәсекелестік

1986 жылы отбасы басшысы Джерри Ангиуло рэкетшілік қылмыстары бойынша түрмеге қамалды, бұл Патриарка отбасында билік үшін күресті күшейтті. Алдыңғы жылдары Салемме Уайти Булгермен және көбінесе ирландтық Винтер Хилл тобымен берік байланыс орнатқан. Салемме Булгердің лейтенанты Стив Флеммимен ерекше жақын болды (сол кезде ол он жылдан бері федералдық ақпарат беруші болып жұмыс істеген). 1989 жылдың басында, түрмеден босатылғаннан кейін көп ұзамай, Салемме Патриарка отбасын бақылауға алуға тырысты. Патриарканың капорежимі Джозеф Руссо Салемменің бұл әрекетіне қарсы шықты, өйткені ол өзінің табысты бизнесінен айырылып қалудан қорқады. 1989 жылдың маусым айында Анжело "Сонни" Меркурио, Руссоға адал адам, Салеммені Массачусетс штатының Саугус қаласындағы IHOP мейрамханасының жанындағы кездесуге сұрады. Содан кейін қарулы адамдар Салеммеге шабуыл жасап, оны кеудесінен және аяғынан жаралады. Салемме мен Руссо арасындағы жанжал Нью-Йорктегі Гамбино қылмыстық отбасының басшысы Джон Готти бейбіт келісімге келгенге дейін жалғасты. Келісім бойынша Салеммеге адал Николас Бьянко басшы, ал Руссо консильери болды. 1991 жылға қарай Салемме, Булгер мен Флеммидің қолдауымен, Патриарка отбасының де-факто басшысы болды.

Стингілеу операциясы

1990 жылдары Франк Салемме, кішінің ықпалымен, Франк Старший Бостон және Род-Айленд штаттарында түсірілім кезінде кәсіподақ жұмысшыларына жоғары жалақы төлеуден жалтарғысы келген кинотоптан ақша талап ете бастады. Бірақ бұл кинотоптың ішінде Федералдық Тергеу бюросының (ФБР) жедел адамы болған. Осы оқиғалар 2004 жылғы "Соңғы оқ" фильмінде жоғары көркемделген. Операцияның соңында Франк Старший Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында тұтқындалып, рэкетшілік, қылмыстық мақсатта штат аралық шекараны кесіп өту, шантаж, құлсату және қаржылық жыртқыштық қылмыстары бойынша айыпталды.

Үкімет хабаршысы

1995 жылдың қаңтар айында Салемме Балгер мен Флеммимен бірге рэкетшілік қылмысына қатысы барлықтары айыпталды. Салемме сотталып, 11 жылға бас бостандығынан айырылды. 1999 жылы, рэкетшілік жазасын өтеп жатқанда, Салемме Балгер мен Флеммидің көп жылдар бойы ФБР-дің құпия хабаршылары болғанын, және екеуінің де ФБР-ге оның туралы ақпарат бергенін білді. Салемме енді үкіметке ФБР-дің Балгер мен Флемми ісін қалай жүргізгені туралы ақпарат беруге келісті. Салемменің куәлігі Конноллиді – оны 20 жыл бұрын Нью-Йоркте қамауға алған адамды – рэкетшілік қылмысына қатысы бар екеніне кінәлі деп тануға көмектесті. 2003 жылы, үкіметке көмектескені үшін Салемме түрмеден мерзімінен бұрын босатылып, федералдық куәлерді қорғау бағдарламасына қабылданды. Бостандыққа шыққаннан кейін көп ұзамай Салемме Коннолли ісі бойынша Конгресс комитетінің алдында куәлік берді. 2008 жылы ол 1993 жылы жоғалып кеткен 43 жастағы Стивен А. ДиСарроның жоғалуын тергеп жатқан федералдық органдарға жалған мәлімдеме жасағаны және әділетке кедергі келтіргені үшін кінәлі деп танылып, бес жылға бас бостандығынан айырылды.

2018 жылғы кісі өлтіру туралы айып

2018 жылдың 22 маусымында Салемме Стивен А. ДиСарроны өлтіргені үшін сотталды. ДиСарроның дене қалдықтары 2016 жылдың 31 наурызында Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Ванскук ауданында, пәтерлерге айналған диірменнің артынан табылды. Патриарка ұйымының мүшесі, пәтер кешенінің иесі Уильям Риччи 2015 жылдың тамызында мүлкінен 1400-ден астам марихуана өсімдігі мен ұрланған тапанша табылғаннан кейін қару-жарақ және есірткі сату айыптарына тап болды; үш аптадан кейін, айыптасу келісімі жасалғаннан соң, сол мүліктен дене қалдықтары табылды. Судья Эллисон Д. Берроуз 2018 жылдың 13 қыркүйегінде Салемме мен Патриарка қылмыстық отбасының бұрынғы серіктесі және көмекшісі Пол Уэдикті өмір бойына түрмеге кесті. Бұрынғы Винтер Хилл тобының мүшесі және Уайти Булгердің серіктесі Стивен Флеммидің сөзіне қарағанда, Салемме ұлы ДиСарроны тұншықтырып өлтіргенін көрді, ал Уэдиктің оның аяқтарын ұстап тұрғаны айтылды. Билік өкілдерінің мәліметінше, Салемме ДиСарроның өзі туралы ақпарат бергеніне сенді, себебі ол Салемменің Channel түнгі клубындағы заңсыз қызметін тергеу кезінде билік өкілдерімен байланысқа шықты. АҚШ прокурорының көмекшісі Фред Уайшак Салемменің 1960 жылдары сегіз адамды өлтіргенін мойындағанын, ал 1990 жылдардың басында тағы алты адамды өлтіруде күдіктелгенін мәлімдеді. Кейін Салемме АҚШ Федералдық Тұтқындар Медициналық Орталығында ұсталды.

Жеке өмір және өлім

Салемнің атымен аталған ұлы Франсис "Франки Бой" Салемм 1995 жылы СПИД-ке байланысты лейкемиядан қайтыс болды. 2022 жылдың 13 желтоқсанында Франк Салем 89 жасында Спрингфилд MCFP-де дүние салды.