Кіріспе
Американдық мафиози Сальваторе "Сэмми Буль" Гравано (1945 жылдың 12 наурызында туған) – американдық бұрынғы мафиози, Гамбино қылмыстық отбасының орынбасары. Орынбасар ретінде Гравано Гамбино отбасының басшысы Джон Готтиді соттауда маңызды рөл атқарды, оған қарсы және басқа мафиозилерге қарсы үкіметтік куәгер ретінде куәлік етуге келісіп, 19 қаңтардағы кісі өлтіруге қатысқанын мойындады. Алғашқыда Коломбо қылмыстық отбасының серіктесі, кейін Гамбино отбасының Бруклин фракциясының мүшесі болған Гравано 1985 жылы Гамбино басшысы Пол Кастелланоны өлтіруге қатысқан топтың құрамында болды. Гравано Джон Готти, Анджело Руджиеро, Франк ДеСикко және Джозеф Армонмен бірге Кастелланоны өлтіруді жоспарлауға және орындауға белсенді қатысты. Кастеллано өлтірілгеннен кейін Готти Граваноны Сальваторе "Тоддо" Аурелио кеткеннен кейін ресми капитан етіп тағайындады, бұл лауазымды Гравано 1987 жылға дейін, консильери болғанға дейін сақтады. 1988 жылы ол орынбасар болып, үкіметтік куәгерге айналған кезде де осы лауазымды сақтады. 1991 жылы Гравано, Готтидің сымды тыңдау арқылы біраз кісі өлтіруге қатысқан Гравано туралы бірнеше жамандау және жалған мәлімдемелер жасағанын естігеннен кейін, мемлекеттік дәлелдерді беруге және Готтиге қарсы куәлік беруге келісті. Сол кезде Гравано бес отбасының ішіндегі ең жоғары дәрежелі мүшесі болып, қанды антқа адал болып, үкіметпен ынтымақтастық жасады. Оның куәлігінің нәтижесінде Готти мен Франк ЛоКассио 1992 жылы шартты түрде босату мүмкіндігі жоқ өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 1994 жылы федералды судья Граваноны бес жылға бас бостандығынан айырды, бірақ ол төрт жылдан астам уақыт өткізгендіктен, жазасы бір жылға жетпеді. Ол мерзімінен бұрын босатылып, Колорадодағы АҚШ-тың куәгерлерді қорғау бағдарламасына қатысты, бірақ 8 айдан кейін 1995 жылы бағдарламадан шығып, отбасымен Аризонаға көшті. 1997 жылы Гравано автор Питер Маас жазған өмірі туралы "Underboss" кітабы үшін бірнеше рет кеңес берді. 2000 жылдың ақпан айында Гравано және оның бұрынғы әйелі Дебра, қызы Карен және ұлы Жерардты қоса алғанда, тағы 40 адам федералды және штаттық есірткі қылмыстары бойынша тұтқындалды. 2001 жылы Гравано мен оның ұлы Жерард федералды үкіметпен бірдей айыптамалар бойынша айыпталды. 2002 жылы Гравано Нью-Йоркте жиырма жылға бас бостандығынан айырылды. Бір айдан кейін ол Аризонада да он тоғыз жылға бас бостандығынан айырылды, жазасы бірімен бірі сәйкес келеді. Бұған қоса, Гравано өмір бойына бақылауда босатылуға және 100 000 доллар айыппұл төлеуге сотталды. Ол 2017 жылдың қыркүйегінде босатылды.
Salvatore "Sammy the Bull" Gravano (born March 12, 1945) is an American former mobster who rose to the position of underboss in the Gambino crime family. As the underboss, Gravano played a major role in prosecuting John Gotti, the crime family's boss, by agreeing to testify as a government witness against him and other mobsters in a deal in which he confessed to involvement in 19 murders. Originally an associate for the Colombo crime family, and later for the Brooklyn faction of the Gambino family, Gravano was part of the group that conspired to murder Gambino boss Paul Castellano in 1985. Gravano played a key role in planning and executing Castellano's murder, along with John Gotti, Angelo Ruggiero, Frank DeCicco, and Joseph Armone. Soon after Castellano's murder, Gotti elevated Gravano to become an official captain after Salvatore "Toddo" Aurelio stepped down, a position Gravano held until 1987 when he became consigliere. In 1988 he became underboss, a position he held at the time he became a government witness. In 1991, Gravano agreed to turn state's evidence and testify for the prosecution against Gotti after hearing the boss making several disparaging and untrue remarks about Gravano on a wiretap that implicated them both in several murders. At the time, Gravano was the highest ranking member of the Five Families to break his blood oath and cooperate with the government. As a result of his testimonies, Gotti and Frank LoCascio were sentenced to life imprisonment without the possibility of parole in 1992. In 1994, a federal judge sentenced Gravano to five years in prison; however, since Gravano had already served four years, the sentence amounted to less than one year. He was released early and entered the U. S. federal Witness Protection Program in Colorado, but left the program in 1995 after 8 months and went to Arizona with family. In 1997, Gravano was consulted several times for the biographical book about his life, Underboss by author Peter Maas. In February 2000, Gravano and nearly 40 other ring members—including his ex wife Debra, daughter Karen and son Gerard—were arrested on federal and state drug charges. In 2001, Gravano and his son, Gerard, were indicted on mirror charges with the federal government. In 2002 Gravano was sentenced in New York to twenty years in prison. A month later, he was also sentenced in Arizona to nineteen years in prison to run concurrently. Additionally, Gravano was sentenced to lifetime supervised release and a $100,000 fine. He was released in September 2017.
Балалық шағы және ерте өмір
Сальваторе Гравано 1945 жылдың 12 наурызында Бруклиндегі Бенсонхерст ауданында Джорландо "Герри" мен Катерина "Кей" Гравано отбасында дүниеге келді. 13 жасында Гравано Бенсонхерсттегі белгілі көшелік банда – "Рамперлерге" қосылды. Ол үлкен балалар өзінің велосипедін ұрлап алғанын білген соң, ұрылармен төбелесуге кетті. Кафеден бақылап отырған "жасаған" адамдар (made men) оның бірнеше үлкен жігітті бірден жеңгенін көрді де, Граваноға велосипедін қайтарып берді. Ол кетіп бара жатқанда, бірі кішкентай Сэммидің "төрт аяқты мал сияқты" (bull) күрескенін айтты, содан бері оның лақап аты "Төрт аяқты мал" (The Bull) болды. Гравано дислексиямен ауырды, оны зорлап-үркітті, және мектепте нашар оқыды. 1964 жылы Гравано АҚШ армиясына шақырылып, Оңтүстік Каролина штатындағы Форт-Джексон базасында қызмет етті. Әскери қызметте Гравано көбінесе асханада аспаз болып жұмыс істеді. Ол капрал шеніне көтеріліп, екі жыл қызметтен кейін құрметті түрде запасқа шықты. 1971 жылы Гравано Дебра Сцибеттаға үйленді, олардың екі баласы болды. Оның қызы Карен Гравано 2011 жылдан бастап VH1 телеарнасының "Mob Wives" реалити-шоуында пайда болды. Гравано сонымен қатар Гамбино ұйымының мүшесі Эдди Гарафоланың туысы. Ол тез арада рэкетке, қарыз беруге және ол жартылай иеленген клубтың жабық бөлмесінде табыс әкелетін покер ойынын ұйымдастыруға кірісті. Ол және Коломбо басшылары қақтығысты болдырмау үшін Граваноны Гамбино қылмыстық отбасына ауыстырудың дұрыс екеніне келісті.
Гамбино әскері
1978 жылы басшы Пол Кастеллано Гамбиноның серіктесі Николас Скибеттаны өлтіруге бұйрық берді. Кокаин мен алкоголь қолданушы Скибетта бірнеше қоғамдық төбелесқақтықтарға қатысып, Джордж ДеСикконың қызын қорлады. Скибетта Гравиноның қайын інісі болғандықтан, Кастеллано Франк ДеСиккодан Гравиноға алдағы шабуыл туралы ескерту жасауын сұрады. Скибеттаның тағдыры туралы естігенде, Гравино ашуға булықты. Алайда, ДеСикко Гравиноны көндіріп, Скибеттаның өлімін оның өзінің әрекеттерінің салдары ретінде қабылдады. Гравино кейін: «Мен Никкиге қарсы шешім қабылдадым. Коза Ностраның бәрінен жоғары тұрғанына ант бердім», – деді. Патрондар клубқа кіру үшін көбінесе бір сағаттап күтетін, ал клубта Чабби Чекер сияқты танымал әншілер өнер көрсететін. Гравино ақырында басқа Гамбино тобының мүшесі Луи ДиБономен дауға түсті. Гравино мен оның қайын інісі Эдди ДиБономен (ДиБономен бірге адвокат пен бухгалтер де болды) кездесті, онда ДиБоно тек 50 000 доллар қарыз екенін айтты. Гравино адвокат пен бухгалтерді жіберді де, Дибономен жеке қалғаннан кейін, ол оны алаяқтығы үшін бөлмеде ұрып-сапарды. Коза Нострада басқа «жасаған» адамға қол көтеру өлім жазасына тең. ДиБоно өзінің капитаны Патси Контиге айтты, Конти кейін Кастелланоға хабарлады, содан кейін кездесу ұйымдастырылды. Тоддо Гравино туралы айтты, ал Гамбиноның орынбасары Нил Делакрос Гравиноның қорғанында болды, Кастеллано ДиБоноға Гравиноға 200 000 доллар төлеуді және екеуінің бизнес серіктестігін аяқтауды бұйырды. Кастеллано Рой ДеМеоның ұрланған көліктерімен байланысы және Мафия Комиссиясының ісі бойынша айыпталып, Раггиеро жазбаларының куәлігіне сүйене отырып, оның үйіне тыңдау құрылғанын білгенде ашуға булықты. Готи мен Руггиеро Колумбо және Бонанно тобының маңызды тұлғаларынан рұхсат алды, ал ДеСикко Луччезе тобымен байланысты жоғары деңгейдегі мафиозилердің қолдауын алды. Кастелланоның жүргізушісі Томас Билотти көлікті кіреберіс алдына тоқтатты. Кастеллано мен Билотти Линкольннан шыққанда, оларға шабуыл жасалып, көптеген оқтардан қаза тапты. Готи өз кезегінде ДеСикконы өзінің орынбасары етіп таңдады және Тоддо Аурельо қызметтен кетуге ниет білдіргеннен кейін Гравиноны капоға көтерді. Мафия бомбаларды қолдануға ұзақ уақыттан бері тыйым салған, себебі олар бейкүнә адамдардың өміріне қауіп тудырады, сондықтан Гамбино бастапқыда «зиптер» – АҚШ-та жұмыс істейтін сицилиялық мафиозилердің кінәлі екеніне күдіктенді, өйткені «зиптер» бомбаларды қолданумен белгілі болды.
"Ники Каубой" атты кісі өлтіру
Кастелланоны өлтіргеннен кейін Граваноның тізіміндегі алғашқы адам оның командасының бұрынғы мүшесі Николас "Никки Каубой" Мормандо болды. Мормандо крек-кокаинге тәуелді болған және Гравино оны досы және ұжым мүшесі Майкл ДеБэтті осы есірткіге баулыған деп күдіктенді. Гравино Никидің бейшаралық мінез-құлқының нәтижесінде, ДеБэтті крекке тәуелді етуінің ішінде, Мормандоны өлтіруге Готтиден рұқсат алуды шешті. Готтидің қасында Ген "Уилли Бой" Джонсон (ол хабаршы екені белгілі болғанмен, мемлекеттік куәлік беруден бас тартқан), Леонард ДиМария, Тони Рампино, Николас Короззо және Джон Карнеглиа сотта отырды. Осы кезде Гамбинолар Джордж Папе Бошко Радонжичпен достығын жасырып, қазылар алқасына №11 қазы ретінде енгізілген кезде істі бұзуға қол жеткізді. Радонжич арқылы Папе Гравиномен байланысып, қазылар алқасындағы дауысын 60 000 долларға сатуға келісті. 1987 жылдың 13 наурызында олар Готти мен оның серіктестерін барлық айыптан ақтап шықты. ДеСикко қайтыс болғаннан кейін Гамбинолар вице-президентсіз қалды. Готти бос орынды Джозеф Армонмен толтыруды шешті. 1987 жылы Джозеф Н. Галло Консильере лауазымынан алынып, орнына Гравано тағайындалды, ал 1990 жылға қарай Гравано вице-президентке дейін көтеріліп, Фрэнк ЛоКассионың орнын басты. Осы кезде Гравано құрылыс индустриясындағы "өсіп келе жатқан күш" ретінде танылды және ол өзінің танымал Бенсонхерст мейрамханасы "Талиде" ірі құрылыс фирмаларының басшыларымен және кәсіби одақтардың өкілдерімен жиі араласты. Ол өз каполарын аптасына бір рет "Равенит" клубында кездесуге міндеттеді.
Үкімет куәлігін бұру
Готти, Гравано және ЛоКассио Равенайтқа орналастырылған тыңдау құрылғылары арқылы (ғимараттың негізгі бөлмесінде, бірінші қабаттағы дәлізde және жоғарғы қабаттағы пәтерде жасырылған) қылмыстық оқиғаларды талқылағанда жиі жазылып алынды. 1990 жылдың 11 желтоқсанында ФБР агенттері мен Нью-Йорк полициясының детективтері Равенайтқа шабуыл жасап, Гравано, Готти және ЛоКассионы қамауға алды. Гравано рекетшілік айыптамасын мойындады, ал Готти бес кісі өлтіргені үшін айыпталды (Кастеллано, Билотти, ДиБернардо, Либорио Милито және Луи Дибоно), Гаэтано Вастоланың өлтірілуіне қатысқандығы, қарыз беру, заңсыз құмар ойындары, әділетке кедергі келтіру, пара алу және салықтан жалтарғандығы. ФБР-дың тыңдау құрылғыларынан алынған жазбалар сотта ойнатылып, Гамбино басшылығына босатуға рұқсат берілмеді. Сонымен қатар, адвокаттар Брюс Катлер мен Джеральд Шаргел Готти мен Граваноны қорғаудан шеттетілді, себебі прокурорлар олардың «дәлелдің бір бөлігі» екенін және куәгер ретінде шақырылуы мүмкін екенін дәлелдеді. Прокурорлар Катлер мен Шаргелдің қылмыстық әрекеттер туралы білгенін ғана емес, сонымен қатар Гамбино отбасының «ішкі кеңесшісі» ретінде жұмыс істегенін мәлімдеді. Готти кейіннен Катлердің орнына Джозеф Бонанномен жұмыс істеген Майами адвокаты Альберт Кригерді жалдады. Жазбалар Готти мен Гравано арасында да шиеленіс тудырды, себебі олар Гамбино боссының жаңа тағайындалған орынбасарының тым ашкөз екенін сипаттаған жазбаларды және Готтидің Граваноны ДиБернардо, Милито және Дибононы өлтірудің басты күші ретінде көрсету ниеті туралы әңгімелерді қамтыды. Готтидің Граваномен келісу әрекеті сәтсіз аяқталды, Гравано бұқаралық қылмыс әлеміне көңілі толып, бұрынғы адвокаты Шаргелсіз істі жеңу мүмкіндігіне күмән келтірді. Соңында Гравано 1991 жылдың 13 қарашасында мемлекеттік куәлік беруге келісті. Ол Нью-Йорк қылмыстық отбасының ішкі сатысынан мемлекетке куәлік берген алғашқы мүшесі және Филадельфия қылмыстық отбасының Фил Леонеттиден кейін Америка мафиясының тарихында екінші орынбасары болды. Готти мен ЛоКассио Нью-Йорктің шығыс округіндегі АҚШ округтік сотында округтік судья И. Лео Глассердің алдында сотталды. Қазылар алқасын іріктеу 1992 жылдың қаңтарында анонимді қазылар алқасымен басталды және Бруклиндегі федералдық сот ісінде алғаш рет Готтидің қазылар алқасын ықпал ету қабілетіне байланысты сот кезінде толығымен оқшауландырылды. Сот процесі 12 ақпанда прокуратураның ашылу мәлімдемесімен басталды; прокурорлар Эндрю Малони мен Джон Глисон Готтидің Гамбино отбасылық ісі, оның ішінде ол мақұлдаған кісі өлтірулер туралы сөйлейтін жазбаларды ойнату арқылы өз ісін бастады және Готти мен Кастеллано арасындағы антагонизмді растады. Спаркс оқиғасының куәсі Карнеглияны Билоттиді өлтіргендердің бірі деп танығаннан кейін, олар 2 наурызда куәлік беру үшін Граваноны шақырып әкелді. Куәлік беру кезінде Гравано Готтидің Гамбино отбасының құрылымындағы орнын растады және Кастелланоны өлтіруге жасалған қастандықтың егжей-тегжейлі сипаттамасын берді, соққының толық суреттемесі мен оның салдары туралы айтты. Гравано 19 кісі өлтіргенін мойындады, соның төртеуінде Готти кінәлі екенін көрсетті. Кригер және ЛоКассионың адвокаты Энтони Кардинале қарсы сауалдама кезінде Граваноны дүмпуілдетуге тырысқандары сәтсіз аяқталды. Қосымша куәліктер мен жазбалардан кейін үкімет 24 наурызда өз ісін аяқтады. Басқа да ашу-ызалардың арасында Готти Граваноны есірткіге тәуелді деп атады, ал оның адвокаттары оның бұрынғы стероид қолдануын талқылауға тырысты. 1992 жылдың 23 маусымында Глассер Готти мен ЛоКассионы өмір бойына бас бостандығынан айырып, шартсыз босату мүмкіндігін жоқ деп үкім шығарды және 250 000 доллар айыппұл салды. Готти 1992 жылдың 14 желтоқсанында түрмеде жазасын өтеу үшін федералды билік органдарына бағынды. 1994 жылдың 26 қыркүйегінде федералды судья Граваноны бес жылға бас бостандығынан айырды. Алайда, Гравано төрт жылдан астам уақыт түрмеде отырғандықтан, жаза бір жылға жетпеді.
Кітап және сұхбаттар
1994 жылы Гравано мерзімінен бұрын босатылып, АҚШ-тың федералды куәгерлерді қорғау бағдарламасына қатысты. Үкімет оны әртүрлі жерлерге орналастырды, бірақ Гравано 1995 жылы бағдарламадан 8 ай өткен соң шығып, Феникс, Аризонаға көшіп, Джимми Моран деген атпен бассейн орнату компаниясын ашты. 1991 жылы оның әйелі Дебра одан ажырасты. 1997 жылы Гравано автор Питер Маас жазған өмірі туралы "Underboss" атты тарихи кітап үшін бірнеше рет кеңес берді. Кітапта Гравано Готти сотта оны жамандауға тырысқаннан кейін үкімет куәгері болғанын айтты. Соңында Гравано Cosa Nostra-ның ар-ұяты кодексі – жалған екенін түсінді. Осы кезде Гравано Готтидің жариялылықты іздеуіне жиі наразы болса да, өзіне жарнамашы жалдады. "Underboss" кітабы жарықтанғаннан кейін, Граваноның құрбандарының бірнеше отбасы оған қарсы 25 миллион долларлық талап арыз берді, бірақ олар сотта ұтылып қалды. 1997 жылы Нью-Йорк штаты Граваноға бұрынғы RICO ісі бойынша айып тағып, кітаптан түскен табысын тәркіледі. "Аризона Республикасы" газетімен сұхбатында Гравано үкімет куәгері болғаннан кейін танысқан федералды агенттер оның жақын достарына айналып, тіпті демалысқа Аризонаға келгенде оны аралап тұрғанын айтты. Кейін Гравано газеттің бұл оқиғаны жариялауын қаламағанын, бірақ газет оның отбасының Фениксте бірге тұрғанын жариялаумен қорқытқаннан кейін келісім бергенін мәлімдеді. Бұл жаңалық оның бұрынғы мафия достарының ашуын тудырып, олар Гамбиноларды оны өлтіруге шарт жасауға мәжбүр етті. ФБР Питер Готтидің 1999 жылы Аризонада Граваноны өлтіру үшін Гамбиноның екі сарбазы, Томас "Хак" Карбонаро мен Эдди Гарафолаға бұйрық бергенін хабарлады.
Есірткіге қатысты айыптау
1990 жылдардың соңында Гравано қылмыстық қызметке қайта оралды. Оның ұлы Жерард 23 жасар Майкл Папамен, "Диявол Иттері" деген бандының басшысымен дос болады. Гравано экстази таратқан ірі ұйым құрды, 30 000-нан астам таблетка сатып, аптасына шамамен 500 000 доллар пайда тапты. 2000 жылдың ақпан айында Гравано және оның бұрынғы әйелі Дебра, қызы Карен және Жерардты қоса алғанда, тағы 40-қа жуық адам федералдық және штаттық есірткі қылмыстары бойынша тұтқындалды. Граваноның өзінің есірткі желісіндегі хабарласып жүрген адамдар оны кінәлі деп көрсетті, сондай-ақ ол Дебра мен Каренмен есірткіден түскен пайданы талқылаған сөздері жазылған. 2001 жылдың 29 маусымында Гравано Финиксте штаттық айыптау бойынша өзінің кінәлі екенін мойындады. 2002 жылы Граваноға Грейвс ауруы диагнозы қойылды, бұл қалқанша безінің ауруы, ол шаршауға, аштықпен бірге салмақ жоғалтуға және шаштың түсуіне әкелуі мүмкін. 2002 жылдың 7 қыркүйегінде, көптеген кешігулерден кейін, Гравано Нью-Йоркте 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Бір айдан кейін Аризонада да 19 жылға бас бостандығынан айырылды, жазасы біріктірілді, сонымен қатар өмір бойына бақылауда болуға және 100 000 доллар айып төлеуге міндеттелді. Гравано ADX Флоренция түрмесінде жазасын өтеді, оның бір бөлігі оқшаулануда өтті. 2002 жылдың қазан айында Жерард Гравано 9 жылға бас бостандығынан айырылды. Дебра мен Карен Гравано да кінәлі екендерін мойындап, бірнеше жылға сот үкімі бойынша бақылауда болды. 2003 жылдың қараша айында Сэмми мен Каренге бұрынғы есірткі ісіне байланысты сот шығындары мен тергеу шығындарын өтеу ретінде 805 713,41 доллар төлеуге бұйрық берілді. Гравано Калаброның өліміне қатысы бар екенін жоққа шығарды және ол қылмысты мойындап, барлық серіктерін көрсетсе, қосымша түрмеге қамалмау туралы келісімді қабылдамады. 2006 жылы Куклинский қайтыс болғаннан кейін Граваноға қарсы айыптар алынып тасталды. 2015 жылдың тамызында Граваноның түрмеден ерте босатылуы туралы өтініші "ұзақ жылдар бойы зорлық-зомбылыққа бейімділігі" себептерімен қабылданбады. Гравано Аризона штатының түрме жүйесінде, арнайы қызметтер бөлімінде тіркелген. Оның босатылуы 2019 жылдың наурызына жоспарланған, бірақ ол 2017 жылдың 18 қыркүйегінде босатылды.
БАҚ-тағы көріністер
2013 жылы National Geographic Channel телеарнасы «Banged Up Abroad» эпизодының «Жанкүйер Аризонасы» атты бөлімінде Гравиноның экстази сақинасын көркемдеп бейнеледі, бұл бөлім бүкіл әлемде көрсетілді. Эпизодта Аризона штатындағы экстази нарығында Гравиноның басты бәсекелесі болған «Англиялық» Шон Атвуд деген экстази сатушының оқиғасы айтылды. 2020 жылдың желтоқсан айында Гравино «Біздің ісіміз» деген YouTube арнасын және подкасты іске қосты.