Кіріспе

Американдық мафиози (1904–1971)

Джозеф Майкл Валачи (22 қыркүйек 1904 – 3 сәуір 1971) – Genovese қылмыстық отбасындағы американдық мафиози, 1963 жылы итальян-американдық мафияның бар екенін алғаш рет ашық мойындаған адам. Ол "cosa nostra" терминін танымал етуге үлкен үлес қосты. Валачи 1959 жылы есірткі сатуда айыпталып, 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 1962 жылы Genovese отбасының басшысы Вито Генуеземен бірге түрмеде отырғанда, ол Генуезе жіберген деп ойлаған тұтқынды өлтірді және өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Кейіннен Валачи ақпарат беруші және үкіметтік куәгер болып, келесі жылы АҚШ Сенатының алдында өткен Валачи тыңдауында куәлік берді. Ол итальян-американдық мафия туралы бұрын белгісіз ақпаратты, оның құрылымын, қызметін, рәсімдерін және мүшелерін жариялады. Оның куәлігі – мафияның үндемеу кодексі, омертаның алғашқы ірі бұзушылығы және итальян-американдық мафияның бар екенін федералдық билік пен жалпы жұртшылыққа алғаш рет нақты дәлелдеген жайт болды. Валачи 1971 жылы 3 сәуірде түрмеде қайтыс болды.

Ерте өмір

Валачи 1904 жылдың 22 қыркүйегінде АҚШ-тың Нью-Йорк қаласының Шығыс Гарлем ауданында Доменико Виллаччи мен Мария Микела Касале отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Кампания аймағындағы Сервинарадан келген кедей итальяндық көшпенділер еді. Әкесі зорлыққа бейім, маскүнем болған, ал Валачи кейіннен ұйымдасқан қылмысқа қатысуының себебін осы өсіп-өнген ортасына байланыстырады. 1921 жылы Валачи ірі ұрлық қылмысы бойынша тұтқындалды, ал 1923 жылы сәтсіз тонаудан кейін ұсталды. Ол ұрлыққа талпынуда кінәлі деп танылды және Синг-Синг түрмесінде 18 айға сотталды, бірақ тоғыз ай өтеген соң босатылды.

Италиялық-американдық мафия

1930 жылы Валачи Америка мафиясының толық құқықты мүшесі атанды. Генуэзе Франсеге Италияда жасырынғанда оның әйелі Аннаны қадағалауды тапсырды. 1953 жылдың 18 маусымында Валачи Франсені Бронкстегі өзінің мейрамханасына шақырып, оны Паскуале Пагано мен Фиоре Сиано (Валачидің жүрегі туған інісі) мойындықпен тұншықтырып өлтірді. Валачи мен Генуэзе екеуі де героин саудасы үшін сотталған болатын. Түрмеде Валачи Генуэзенің өзіне қарсы кісі өлтіруге бұйрық берген адамды өлтірді. 1962 жылдың 22 маусымында Валачи құрылыс алаңының жанында табылған құбырды пайдаланып, оны өлтіру үшін шарт жасалған мафия мүшесі Джозеф ДиПалермо деп жаңылысқан түрмелік тұтқынды өлтірді. Валачи Генуэзенің оның өлімі үшін 100 000 доллар сыйақы жариялағанын мәлімдеді. Валачи АҚШ Әділет министрлігімен ынтымақтасуға келіскен кезде, адвокат Уильям Г. Хандли оның қорғаушысы болды және кейін былай деді: "Біз оған қара көзілдірік пен шашперік кигізіп, оны 'Рома' мейрамханасына апарып жүрдік. Ол керемет жігіт еді. Валачимен өткізген күндерім мені Коза Ностраның коммунистік партиядан бері ең әсте болған нәрсе екеніне көндірді". 1963 жылдың қазан айында Валачи Арканзас штатының сенаторы Джон Л. Макклелланның АҚШ Сенатының Үкіметтік операциялар комитетінің Тергеу комиссиясы алдында куәлік берді, онда итальян-американдық мафияның бар екенін айтты. Валачидің куәлігі – омертаның алғашқы ірі бұзушылығы болды, ол өмір бойы сақтаған сертін бұзды. Ол итальян-американдық мафияның бар екенін ашық мойындаған алғашқы мүшесі болды және «коза ностра» терминін танымал етуге үлкен үлес қосты. Әділет министрлігі Валачидің естеліктерін жариялауға бастапқыда қолдағанмен, кейіннен бұйрық беріп тоқтатты. Содан кейін журналист Питер Маас Валачидің естеліктері мен берген сұхбаттарына негізделген өмірбаянын жазып, 1968 жылы «Валачи құжаттары» деген атпен жариялады. Бұл кітаптан сол аттас фильм түсірілді, онда басты рөлді Чарльз Бронсон сомдады.

Өлім

1971 жылғы 3 сәуірде Валачи Техас штатының Энтони қаласындағы Ла-Туна федералдық түзету мекемесінде жазасын өтеу кезінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Нью-Йорк штатының Ниагара шарлауы қаласының тұрғыны Мари К. Джексон Валачидің мәйітін алып, ол төрт күннен кейін Нью-Йорк штатының Льюистон қаласындағы Аспан қақпасы зиратында жерленді. Валачи Джексонмен ортақ дос арқылы танысқан, және олардың қарым-қатынаста болғаны туралы әңгімелер тарады. Кейіннен Валачи оны өсиетінің орындаушысы және мүрагері етіп көрсеткені белгілі болды. Валачи мен Джексон қатар жерленген.