Кіріспе

Телекоммуникация саласында кабельдік интернетке қол жеткізу – кабельдік теледидардың инфрақұрылымын пайдаланатын кеңжолақты интернетке қол жеткізудің бір түрі. Цифрлық абоненттік желі және үйге дейін талшық байланыс сияқты, кабельдік интернетке қол жеткізу интернет-провайдерден соңғы пайдаланушыға дейінгі желі жиегіндегі қосылысты (соңғы мильдік қол жеткізуді) қамтамасыз етеді. Ол DSL сияқты, қолданыстағы телефон желісін пайдалана отырып, кабельдік теледидар инфрақұрылымына интеграцияланған. Кабельдік теледидар желілері мен телекоммуникациялық желілері – тұрғын үйлерге интернетке қол жеткізудің екі басты түрі. Соңғы кезде екеуі де талшықты байланыс желілері, сымсыз байланыс, ұялы желілер және спутниктік интернеттен күшейтілген бәсекелестікке тап болып отыр.

Жабдықтар мен бит-саттығы

Кең жолақты кабельдік интернетке қол жеткізу үшін абоненттік жайларда кабельдік модем және кабельдік оператордың құрылысында, әдетте кабельдік теледидар желісінің бас станциясында кабельдік модемді тоқтату жүйесі (CMTS) қажет. Екеуі коаксиалдық кабель арқылы гибридтік талшықты-коаксиалдық (HFC) желіге қосылады. Желілерге қол жеткізу «соңғы шақырым» технологиялары деп аталғанымен, кабельдік интернет жүйелері әдетте модем мен тоқтату жүйесі арасындағы қашықтық 50 метрге дейін болса жұмыс істей алады. Егер HFC желісі үлкен болса, кабельдік модемді тоқтату жүйесін тиімді басқару үшін хабтарға біріктіруге болады. Кабельдік интернет үшін бірнеше стандарттар қолданылған, бірақ ең көп тарағаны – DOCSIS. Абоненттік кабельдік модем коаксиалдық кабель арқылы оптикалық түйінге, содан кейін HFC желісіне қосылады. Оптикалық түйін көптеген модемдерге қызмет етеді, себебі модемдер коаксиалдық кабельмен коаксиалдық кабель «магистраліне» тарату «түйіндері» арқылы қосылады, содан кейін магистраль бойында күшейткіштерді пайдалана отырып, түйінге қосылады. Оптикалық түйін коаксиалдық кабельдегі радиожиіліктік (RF) сигналды HFC желісінің оптикалық талшықтары арқылы жіберілетін жарық импульстарына түрлендіреді. Желінің екінші жағында оптикалық платформа немесе бас станция платформасы жарық импульстарын қайтадан RF сигналдарына түрлендіреді, трансляциялаушы және қабылдағыш модульдерді пайдаланады, ал кабельдік модемді тоқтату жүйесі (CMTS) осы коаксиалдық кабельдерге қосылады. Оптикалық платформаның мысалы – Arris CH3000. CMTS-те әр түйін үшін екі коаксиалдық кабель бар: біреуі төменгі бағытта (қосымды жүктеу жылдамдығы сигналы), екіншісі жоғары бағытта (қосымды тіркеу жылдамдығы сигналы). Төменгі бағытта, пайдаланушыға қарай, бит жылдамдығы 1 Гбит/с-қа дейін жете алады. Пайдаланушыдан басталатын жоғары бағытты трафик 384 кбит/с-тан 50 Мбит/с-тан астам, бірақ максималды тиімді диапазоны белгісіз сияқты. Бір төменгі арна жүздеген кабельдік модемдерді қолдай алады. Жүйе кеңейген сайын, CMTS-ті көбірек төменгі және жоғары бағытты порттармен жаңартуға болады және тиімді басқару үшін хаб CMTS-ке біріктіруге болады. Көптеген Data Over Cable Service Interface Specification (DOCSIS) кабельдік модемдер жүктеу және тіркеу жылдамдықтарын шектейді, оларға өзгертілетін шектеулер қойылады. Бұл шектеулер конфигурациялық файлдарда орнатылады, олар модем алғаш провайдердің жабдығына қосылғанда Trivial File Transfer Protocol арқылы модемге жүктеледі. Кейбір пайдаланушылар кабельдік модемге өз конфигурациялық файлдарын жүктеу арқылы жолақтық шектеуін алып тастауға және жүйенің толық жолақтығына қол жеткізуге тырысты.

Ортақ жолақтылық

Тұрғын үй кең жолақты технологияларының көпшілігінде, мысалы, кабельдік интернет, DSL, спутниктік интернет немесе сымсыз кең жолақты, пайдаланушылар қолжетімді жолақты бөліседі. Кейбір технологиялар тек негізгі желілерін бөліседі, ал кейбіреулері, кабельдік интернет және пассивті оптикалық желі (PON) сияқты, қолжетімділік желісін де бөліседі. Бұл мүмкіндік желі операторына статистикалық мультиплекстеуді пайдалануға мүмкіндік береді, бұл жолақты әділ бөлуге арналған жолақты бөлісу әдісі, арқылы қолжетімді бағада тиісті қызмет деңгейін қамтамасыз етуге болады. Дегенмен, оператор пайдалану үлгілерін қадағалап, желіні тиісті деңгейде кеңейтуі керек, соның арқасында клиенттерге ең жоғары жүктеме кезінде де жеткілікті қызмет көрсетіледі. Егер желі операторы белгілі бір ауданға жеткілікті жолақты қамтамасыз етпесе, қосылыс толып, көптеген адамдар бір уақытта қызметті пайдаланғанда жылдамдық төмендеп немесе толығымен үзілуі мүмкін. Операторлар жолақтың лимитін немесе басқа жолақты шектеу әдістерін қолдануы мүмкін; егер күні бойында көп көлемде дерек жүктелген болса, пайдаланушылардың жүктеу жылдамдығы ең жоғары жүктеме кезінде шектеледі.