Кіріспе

Электрлік жүктеме – электр қуатын тұтынатын электрлік компонент немесе тізбектің бөлігі, мысалы, үйдегі электр құралдары мен шамдар. Бұл термин тізбек тұтынатын қуатқа да қатысты болуы мүмкін. Бұл қуат көзіне, мысалы, батарея немесе генераторға қарама-қарсы, ол қуатты береді. Электроникада бұл термин сигнал көзіне қосылған құрылғы үшін, қуатты тұтынсын тұтынбасын, кеңінен қолданылады. Егер электр тізбегінде шығыс порты болса, электр сигналын шығаратын екі терминал болса, осы терминалға қосылған тізбек (немесе оның кіріс кедергісі) жүктеме болып табылады. Мысалы, CD ойнатқышы күшейткішке қосылған болса, CD ойнатқышы – көз, ал күшейткіш – жүктеме. Жүктеме сенсорлар, кернеу көздері және күшейткіштер сияқты тізбектердің жұмысына әсер етеді. Электр желісінен қуат алатын розеткалар оңай мысал келтіреді: олар тұрақты кернеумен қуат береді, ал электр тізбегіне қосылған электр құралдары жиынтығы жүктемені құрайды. Қуатты құралды қосқанда жүктеме кедергісі күрт төмендейді. Егер жүктеме кедергісі қуат көзінің кедергісінен әлдеқайда жоғары болмаса, кернеу төмендейді. Сондықтан, үйде жылыту құралын қосу қыздырғыш шамдардың айқын түрде қараюына себеп болуы мүмкін.

Техникалық тәсіл

Жүктің тізбекке (контурға) әсерін талқылағанда, тізбектің нақты құрылымын ескермей, тек Тевенін эквивалентін қарастыру пайдалы. (Сол нәтижеге қол жеткізу үшін Нортон эквивалентін де пайдалануға болады.) Тевенін эквиваленті мынадай көрінеді: Жүктеме болмағанда (ашық тізбектелген терминалдар), барлық кернеу шығысқа түседі; шығыс кернеуі – . Дегенмен, жүктеме қосылса тізбек әртүрлі жұмыс істейді. Сондықтан, қуат көзіне жасағанымыздай, жүктеме тізбегінің егжей-тегжейін елемеуге және оны мүмкіндігінше қарапайым түрде көрсетуге тырысамыз. Мысалы, егер жүктемені көрсету үшін кіріс кедергісін қолдансақ, толық тізбек мынадай болады: Кернеу көзі өзі ашық тізбек болған кезде, жүктемені қосу жабық тізбек құрады және заряд ағынына мүмкіндік береді. Бұл ток кедергіде кернеудің төмендеуіне себеп болады, сондықтан шығыс терминалындағы кернеу енді тең болмайды. Шығыс кернеуін кернеуді бөлу ережесі арқылы анықтауға болады: Егер көздің кедергісі жүктеме кедергісімен салыстырғанда мардымсыз кішкентай болмаса, шығыс кернеуі төмендейді. Бұл мысалда қарапайым кедергілер қолданылған, бірақ ұқсас талқылауды кедергілік, сыйымдылық және индуктивтік элементтерді пайдаланатын айнымалы ток тізбектерінде де қолдануға болады.