Windows XP-дегі жаңа мүмкіндіктер мен өзгерістер

Windows XP жаңа мүмкіндіктері: GDI+ графикалық жүйесі, жақсартылған интерфейс, JPEG, PNG қолдауы. Суреттермен жұмыс істеуге арналған жаңа технологиялар!

56 мин оқу

100%

Дереккөз: Features new to Windows XP — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Windows XP-ге жаңа мүмкіндіктер қосылды. Windows 2000-ден кейінгі Windows NT нұсқасы және Windows Me-нің жалғасы болған Windows XP көптеген жаңа мүмкіндіктерді ұсынды, сонымен қатар кейбір мүмкіндіктерді жойды.

Графика

Windows XP-нің енгізілуімен бірқатар GDI функцияларын алмастыру үшін C++ негізіндегі бағдарламалық жасақтаманың GDI+ кіші жүйесі пайда болды. GDI+ антиалиастингті 2D графиканы, текстураларды, қозғалмалы нүктелі координаталарды, градиенттік көлеңкелеуді, күрделі жолдарды басқаруды, бикубты сүзуді, JPEG және PNG сияқты қазіргі заманғы графикалық файл форматтарына қолдауды және 2D көрсету конвейерінде аффиндік түрлендірулерді біріктіруді ұсынады. GDI+ түсті көрсету үшін RGBA мәндерін пайдаланады. Бұл мүмкіндіктер Windows XP пайдаланушы интерфейсінде (мөлдір десктоп белгішелері, десктоптағы белгішелерге түсетін көлеңкелер, мәзірлердің астындағы көлеңкелер, Windows Explorer-дегі ашық көк түсті таңдау тіктөртбұрышы, жылғатын тапсырмалар панелі және тапсырмалар панелінің түймелері) және Microsoft Paint, Windows Picture and Fax Viewer, Photo Printing Wizard, My Pictures Slideshow скринсейвері сияқты бірнеше қосымшаларында көрінеді. Олардың негізгі графикалық қабатта болуы Flash немесе SVG сияқты векторлық графика жүйелерін жүзеге асыруды едәуір жеңілдетеді. GDI+ динамикалық кітапханасын қосымшамен бірге тарата беруге болады және Windows-тың ескі нұсқаларында пайдалануға болады. Windows XP-де бір сеансқа арналған GDI дескрипторларының жалпы саны 16 384-тен 65 536-ға дейін артты (реестр арқылы конфигурацияланады). Windows XP DirectX 8.1мен бірге келді, ол DirectX Graphics-ке DirectX Audio (DirectSound және DirectMusic), DirectPlay, DirectInput және DirectShow сияқты маңызды жаңа мүмкіндіктерді әкелді. Direct3D vertex және пиксель шейдерлері арқылы бағдарламалау мүмкіндігін енгізді, бұл әзірлеушілерге артық аппараттық күй туралы, сондай-ақ тұман, дөңгелек карталау және текстура карталау туралы алаңдамай код жазуға мүмкіндік берді. DirectX 9 2003 жылы шығарылды, ол Direct3D, DirectSound, DirectMusic және DirectShow-ға да маңызды өзгерістер енгізді. Direct3D 9 High Level Shader Language-тың жаңа нұсқасын, қозғалмалы нүктелі текстура форматтарын, бірнеше рендерлеу мақсаттарын және vertex шейдерінде текстураларды іздеуді қосты. Windows XP DirectX 9.0c (Shader Model 3.0) нұсқасына жаңартуға болады.

ClearType түрі

Windows XP ClearType субпиксельдік рендерингімен жабдықталған, ол экрандағы қаріптерді сұйық кристалды дисплейлерде (LCD) тегіс әрі оқуға қолайлы етеді. ClearType CRT мониторларына да әсер етеді, бірақ оның негізгі арналуы LCD/TFT матрицалық (ноутбуктер, портативті компьютерлер және қазіргі заманғы «жазық экрандар») дисплейлерге арналған. Windows XP-дегі ClearType қазіргі таңда RGB және BGR субпиксельдік құрылымдарын қолдайды. Контраст сияқты басқа параметрлерді Microsoft компаниясының Типография веб-сайтынан тегін жүктеуге болатын ClearType Tuner қосымшасы арқылы реттеуге болады.

Бастау мәзірі

Windows XP-де «Бастау» батырмасы Фиттс заңына сәйкес жаңартылды. Пайдаланушыға бір орыннан көптеген қолданылатын мақсаттарға оңай қол жеткізуге көмектесу үшін «Бастау» мәзірі екі бағанға дейін кеңейтілді; сол баған пайдаланушы орнатқан бағдарламаларға бағытталған, ал оң баған пайдаланушының құжаттарына және бұрын жұмыс үстелінде болған жүйелік сілтемелерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді. «Менің құжаттарым», «Менің суреттерім» және басқа да арнайы папкалар алға шығарылды. «Менің компьютерім» және «Менің желілік орындарым» (Windows 95 және 98-дегі «Желілік махаббат») белгілері де жұмыс үстелінен алып тасталып, «Бастау» мәзіріне көшірілді, бұл көптеген бағдарламалар ашық болғанда осы белгілерге оңай қол жеткізуге және жұмыс үстелін таза ұстауға мүмкіндік береді. Бұндай сілтемелерді каскадты мәзір ретінде кеңейтуге болады. Көп қолданылатын бағдарламалар сол бағанда автоматты түрде көрсетіледі, жаңа орнатылған бағдарламалар бөлек көрсетіледі, ал пайдаланушы бағдарламаларды «Бастау» мәзіріне бекіте алады, осылайша олар Бағдарламалар папкаларын араламай-ақ әрқашан қол жетімді болады. Стандартты интернет-браузер және электрондық пошта бағдарламасы «Бастау» мәзіріне бекітілген. «Бастау» мәзірін толыққанды өзгертуге болады, сілтемелерді қосуға немесе жоюға болады, сондай-ақ көрсетілетін көп қолданылатын бағдарламалардың санын орнатуға болады. «Барлық бағдарламалар» мәзірі классикалық «Бастау» мәзірі сияқты бүкіл экранды пайдаланады, бірақ бағдарламаларды прокруткалау үшін де орнатуға болады. Пайдаланушының аты мен тіркелгі суреті де «Бастау» мәзірінде көрсетіледі.

Тапсырмалар панелі

Фит заңына сәйкес, жұмыс істеп тұрған бағдарламалар мен жылдам іске қосуға арналған тапсырмалар панелінің түймелері де жаңартылды. Тапсырмалар панелін құлыптау оның кездейсоқ түрде өзгертіліп немесе жылжытылуына ғана емес, сонымен қатар жылдам іске қосу және басқа DeskBands сияқты элементтердің де кездейсоқ жылжытылуына кедерес жасайды. Тапсырмалар панелін топтастыру мүмкіндігі бір бағдарламаның бірнеше түймесін бір түймеге біріктіреді, оны басып алғанда топтастырылған барлық терезелер мен олардың саны көрсетілген мәзір ашылады. Тапсырмалар панелін топтастырудың кеңейтілген опцияларын тізілімнен (реестрден) конфигурациялауға болады. Пайдаланушы белгілі бір уақыт бойы белсенді болмаған жағдайда, хабарламалар аймағындағы белгішелерді әрқашан көрсетуді, әрқашан жасыруды немесе белгілі бір уақыттан кейін жасыруды таңдай алады. Арнайы түйме арқылы пайдаланушы барлық белгішелерді көруге мүмкіндік алады. Тапсырмалар панелі, егер қалыңдығына орнатылса, хабарламалар аймағында күнді және күнді көрсетіп тұрады.

Windows іздеушісі

Windows XP-де Windows Explorer визуалды және функционалдық тұрғыдан маңызды өзгерістерге ұшырады. Microsoft ең басты назарды Windows Explorer-ді іздеуге оңай етуге және міндеттерге бағытталған етуге, сондай-ақ компьютерді «цифрлық орталық» ретінде қолдану жиілігінің артуын көрсететін бірнеше мүмкіндіктерді қосуға бөлді.

Тапсырмалар панелі

Навигация панелі өшірілген кезде, әдеттегі қалта ағаш көрінісінің орнына, тапсырмалар панелі терезенің сол жағында пайда болады. Ол пайдаланушыға ағымдағы каталогқа немесе таңдалған файл(дар)ға қатысты жиі қолданылатын әрекеттер мен орынжайлар тізімін ұсынады. Мысалы, көбінесе суреттерден тұратын каталогта «Сурет тапсырмалары» жиынтығы көрсетіледі, онда осы суреттерді слайд-шоу ретінде көрсету, басып шығару немесе басып шығаруды тапсырыс беру үшін онлайнқа шығу опциялары ұсынылады. Керісінше, музыка файлдары бар қалтада осы файлдарды медиа-плеерде ойнату немесе музыканы сатып алу үшін онлайнқа шығу мүмкіндігі болады. Кез келген қалтада «Файлдар мен қалталар тапсырмалары» да бар, ол жаңа қалталар құруға, файлдарды немесе қалталарды веб-жариялау шебері арқылы веб-сайтқа жариялауға, сондай-ақ файлдарды көшіру, атауын өзгерту, жылжыту және жою сияқты басқа да жиі қолданылатын тапсырмаларды орындауға мүмкіндік береді. Басылатыны белгіленген файл түрлері үшін файлды басып шығару опциясы да тізімделеді. «Файлдар мен қалталар тапсырмаларынан» кейін «Басқа орындар» бөлімі келеді, онда қаралып отырған қалтаның жоғарғы деңгейдегі қалтасы көрсетіледі және «Менің компьютерім», «Бақылау тақтасы» және «Менің құжаттарым» сияқты басқа да жиі қолданылатын орындарға немесе бұрын қарастырылған орындарға сілтемелер қосылған. Бұл пайдаланушының қай қалтада болғанына байланысты өзгереді. «Басқа орындардан» кейін «Детальдар» аймағы орналасқан, ол файл немесе қалта таңдалғанда қосымша ақпаратты ұсынады – әдетте файл түрі, файл көлемі және өзгертілген күні, бірақ файл түріне байланысты автор, кескіннің өлшемдері, атрибуттары немесе басқа да мәліметтер көрсетіледі. Егер файл түрі үшін миниатюралық сурет көрсету мүмкіндігі орнатылған болса, оның алдын ала қарауы «Детальдар» тапсырмалар панелінде де пайда болады. Музыка файлдары үшін орындаушы, альбом атауы және әннің ұзақтығы көрсетілуі мүмкін. Осы ақпарат сонымен қатар күй жолағында көлденең түрде көрсетіледі.

Навигация панелі

Windows Explorer құралдар панеліндегі "Қалталар" батырмасы, қалталардың ағаш тәрізді көрінісі мен тапсырмалар панелін қамтитын дәстүрлі навигациялық панель мен тапсырмалар панелі арасында ауыстырып қосады. Пайдаланушылар навигациялық панельді оң жақ бұрышындағы "Жабу" батырмасын басу арқылы және сонымен қатар "Қалта параметрлерінен" тапсырмалар панелін өшіре алады. Windows XP-де навигациялық панель "жайыңқы қалта көрінісін" қолдау үшін жақсартылды, ол қосылғанда қалталар мен қосалқы қалталарды байланыстыратын үзіліс сызықтарды жасырады және қалталарды бір рет басу арқылы қарауға мүмкіндік береді, сонымен бірге оң жақ панельде екі рет басу әрекеті сақталады. Жайыңқы қалта көрінісінде бір рет басу қалтаны ашады, ал басқа қалтаны басу автоматты түрде оны ашып, бұрынғысын жабады.

Топтастыру және сұрыптау

Windows XP көптеген метадеректер қасиеттерін енгізді, олар Explorer-дің "Детальдар" көрінісінде, Explorer-дегі жаңа плиткалар (Tiles) көрінісінде, файл қасиеттеріндегі "Жинақы" (Summary) қойындысында, файлдің қалқымалы мәзірінде (tooltip) және бір файл таңдалғанда Explorer күй жолағында бағаналар түрінде көрсетіледі. Пайдаланушылар "Детальдар" көрінісінде қосылған кез келген қасиет бойынша сұрыптау мүмкіндігіне ие болады. Бағдарламашылар файлдарды сұрыптау үшін өз қасиеттерін анықтауға арналған бағанды басқару қабықша кеңейтімдерін (column handler shell extensions) жасай алады. Сұрыптау үшін қолданылатын баған ерекшеленеді. Файлдар мен папкаларды сұрыптау барлық көріністерде – тек "Детальдар" көрінісінде ғана емес – өсу ретімен немесе кему ретімен жүргізіледі. Ретті өзгерту үшін пайдаланушы сол қасиет бойынша қайтадан сұрыптауды орындай алады. Сұрыптау тәртібі Windows 2000-ға қарағанда интуитивтірек етілді. Windows Explorer енді файл атауларындағы сандарды әрбір цифрды жеке-жеке салыстырудың орнына, сандық мәніне сүйеніп сұрыптауға тырысады. Мысалы, "1", "2", "10" атты файлдар "1" мен "2" арасында емес, "9"-дан кейін "10" ретімен интуитивті түрде сұрыпталады. Windows Explorer-дің оң жақ панеліндегі "Топтарда көрсету" (Show in Groups) мүмкіндігі Explorer-ге мазмұнды сұрыптау үшін қолданылатын кез келген өріс бойынша бөлімдерге бөлуге мүмкіндік береді. Осылайша, элементтерді қосылған кез келген дерек бойынша топтастыруға болады. "Топтарда көрсету" мүмкіндігі миниатюралар (Thumbnails), плиткалар (Tiles), белгішелер (Icons) және "Детальдар" көріністерінде қолжетімді.

Іздеу

Microsoft іздестіруді қызықтырақ және достық ету мақсатында анимациялық "іздестіру серіктерін" енгізді; әдепкі кейіпкер – Ровер есімді күшік, ал басқа үш кейіпкер (сиқыршы Мерлин, серфингші Эрл және Кортни) де қолжетімді. Microsoft Agent технологиясымен жұмыс істейтін бұл іздестіру серіктері Microsoft Office-тің Office көмекшілерімен үлкен ұқсастықтарға ие, тіпті "трюктер" мен дыбыс эффекттерін де қамтиды. Пайдаланушы қаласа, анимациялық кейіпкерді толығымен өшіре алады. Іздестіру мүмкіндігінің өзі Windows Me және Windows 2000 сияқты, бірақ бірнеше маңызды қосымшалар бар. Индекстеу қызметі Windows XP-де IPropertyStorage интерфейсі арқылы кіріктірілген Null Filter пайдаланып, ASF, WMV және MP3 файлдарының кейбір метадеректерін, сондай-ақ Exif қасиеттерін шығара алады. Іздеуге тек "Құжаттар" немесе "Суреттер, музыка және бейне" деп жіктелетін файлдарды іздеуге нұсқау беруге болады (қабылданатын түр бойынша іздеу); бұл мүмкіндік негізінен Windows-тың осы санаттарға қандай файл түрлерін жатқызуға болатынын анықтауына байланысты ерекшеленеді. Тағы бір маңызды жаңалық – "Іздеу орны" өрісі орта айнымалыларын қабылдап, ұзын жолдарды қысқартылған түрде енгізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, пайдаланушылар Windows XP жүйелік және/немесе жасырылған файлдар мен папкаларды іздеуін немесе іздемеуін конфигурациялай алады. Tweak UI құралын пайдаланып, іздеу пайдаланушы интерфейсін Windows 2000 нұсқасына қайтаруға болады.

Explorer- де кескіндерді өңдеу

Windows XP бейнелерді алдын ала қарауды жақсартады, суреттерді бір көлденең қатарда көрсететін және оның үстінде қазіргі таңдалған суреттің үлкен алдын ала қарауын ұсынатын Filmstrip көрінісін қосады. "Артқа" және "Алдыңғы" түймелері суреттерді қарауды жеңілдетеді, ал "Бұру" түймелерінің жұбы суреттерді сағат тілі бойынша және кері бағытта 90 градусқа бұруға мүмкіндік береді. Filmstrip көрінісі, кез келген көрініс сияқты, әрбір папкаға қосыла алады. Бұл көрініс "Common Tasks" папкасының көрінісі таңдалғанда ғана қолжетімді, "Windows Classic" папкасының көрінісінде емес. Filmstrip көрінісінен басқа, "Шағын суреттер" көрінісі де бар, ол папкадағы шағын суреттерді көрсетеді және кіші папкалардағы суреттерді де (әдетте 4) үлкен папка белгішесінің үстіне жабады. Папканың шағын суреттер көрінісін оның қасиеттерінен қолжетімді "Түзету" қойындысынан өзгертуге болады, онда пайдаланушылар папканың белгішесін өзгертіп, осы папка мен оның барлық кіші папкалары үшін үлгі түрін (суреттер, музыка, бейнелер, құжаттар) таңдай алады. "Шағын суреттер" көрінісіндегі шағын суреттердің мөлшері мен сапасын Tweak UI немесе тіркелім арқылы реттеуге болады. Суретте сақталған Exif метадеректері файлдың қасиеттері > "Жалпы" қойындысында, "Детальдар" көрінісінде және кез келген көріністегі мәртебе жолағында көрсетіледі. Windows XP шағын суреттерді "Thumbs.db" файлында, суреттердің орналасқан папкасында сақтап, келесі жолы оларды жылдамырақ жасау мүмкіндігін береді. Шағын суреттерді жаңарту үшін, Шағын суреттер немесе Filmstrip көрінісінде суретті оң жақ тінту арқылы "Шағын суретті жаңарту" опциясын таңдау керек.

Автоматты орындау

AutoPlay жаңадан табылған жылжымалы медиа және құрылғыларды тексеріп, суреттер, музыка немесе бейне файлдары сияқты мазмұнына сәйкес, осы мазмұнды ойнату немесе көрсету үшін тиісті бағдарламаны іске қосады. AutoPlay (AutoRun-мен шатастырмау керек) перифериялық құрылғыларды – MP3 ойнатқыштар, жад карталары, USB сақтау құрылғылары және т.б. – пайдалануды жеңілдету мақсатында жасалған. Ол осы құрылғылардағы мазмұнға қол жеткізу және оны қарау үшін қажетті бағдарламалық жасақтаманы автоматты түрде іске қосу арқылы жұмыс істейді. AutoPlay-ды AutoPlay-ға үйлесімді бағдарламалық қамтамасыз ету және аппараттық құралдармен жақсартуға болады. Пайдаланушы AutoPlay оқиғаларымен және әрекеттерімен сүйікті қолданбаларын байланыстыра алады. Мұндай әрекеттер AutoPlay басқарушылары деп аталады, және әртүрлі мазмұн түрлері үшін әртүрлі басқарушылар жиынтығы қарастырылған. Қосымша бағдарламалық жасақтама орнатылғанда жүйеге жаңа AutoPlay басқарушыларын қосу мүмкін. Пайдаланушы TweakUI құралын пайдаланып AutoPlay басқарушыларын өңдеуге, жоюға немесе жаңа басқарушыларды құруға болады. Windows XP жүйесінде AutoPlay параметрлерін әрбір құрылғы үшін жеке-жеке, құрылғының қасиеттерінен конфигурациялауға болады. Пайдаланушы оптикалық дискіні дискіге салыса немесе USB камераны қосса, Windows оны анықтап, құрылғыны тексеру немесе медианы іздеу процесін бастайды. Ол құрылғының немесе мазмұнның қасиеттерін іздеп, AutoPlay пайдаланушыға мағыналы опциялар жиынтығын ұсынуы үшін ақпарат жинақтайды. Пайдаланушы белгілі бір опцияны таңдаса, Windows сол мазмұн немесе құрылғы тағы да табылғанда осы таңдауды автоматты түрде жасау мүмкіндігіне ие болады. Қол жетімді мазмұн түрлері таңдалған дискінің түріне байланысты өзгеруі мүмкін.

Windows суреттер мен факстарды қарау құралы

Windows XP-ге GDI+ негізінде құрылған Windows Picture and Fax Viewer кіреді, ол GDI+ қолдайтын кескіндер форматтарын – атап айтқанда JPEG, BMP, PNG, GIF (қоса анимациялық GIF-терді), ICO, WMF, EMF және TIFF форматтарындағы файлдарды қарауға қабілетті. Бұл Windows-тың бұрынғы нұсқаларындағы Windows үшін бейнелеу функцияларының бір бөлігін алмастырады. Windows Picture and Fax Viewer Windows Explorer-мен біріктіріліп, слайд-шоу, электрондық поштаға жіберу, басып шығару сияқты функцияларды орындайды және Windows Explorer-де кескін екі рет шертілгенде жылдам іске қосылады. Ол қараушының ішінде файлдарды толық басқаруды қолдайды, яғни кескінге оң жақ тінтуі жасағанда Windows Explorer-де кескінге оң жақ тінтуі жасағанда көрсетілетін контексттік мәзір пайда болады. Кескінді контексттік мәзірден жұмыс үстелінің фондық суреті ретінде орнатуға болады. Ол ағымдағы папкадағы барлық кескіндерді бірінен соң бірін қарауды және кескіндерді айналып қарауды қолдайды, яғни папкадағы соңғы кескіннен кейін бірінші кескін қайтадан көрсетіледі және керісінше. Әдетте, пайдаланушы дисплейінің ажыратымдылығынан кіші кескіндер нақты өлшемдерінде көрсетіледі. Егер кескін дисплей ажыратымдылығынан үлкен болса, ол экранға сәйкес келтіріледі (Ең жақсы сәйкестік). «Басып шығару» батырмасы «Фотосуреттерді басып шығару шебері»н іске қосады, ол әртүрлі беттік макеттерді пайдаланып кескіндерді атауларымен бірге басып шығаруға мүмкіндік береді, мысалы, толық бетке басып шығару, әмиянға арналған басылымдар, контакттік/индекстік парақтар немесе кескіндерді бетке сәйкес кесу немесе бұру арқылы белгілі бір өлшемдер. Шебер қазіргі параметрлермен басып шығарылған беттің қалай көрінетінін алдын ала көрсетеді. JPG және TIFF файлдарында. GIF файлдары толық анимациямен көрсетіледі, тіпті үлкейтілгенде де. TIFF файлдарын түсіндіру үшін экран төменгі жағында пайда болатын «Annotation Toolbar» (Түсіндірме құралдар тақтасы) қолданылады. TIFF кескініне сызықтар жүргізуге және мәтін қосуға болады. Кескіннің бөліктерін таңдап, жасыруға болады. Windows Picture and Fax Viewer көп бетті TIFF файлдарын қарауға қабілетті. Дегенмен, JPEG қысылымы бар TIFF кескіндері толық қолдау таппайды. Стандартты құралдар панеліндегі соңғы батырма кескінге өңдеу енгізу үшін ашылады; әдепкі бойынша Microsoft Paint-те, бірақ кез келген өңдеу бағдарламасын осы батырмаға қараушыда тіркеуге болады. Windows Picture and Fax Viewer терезенің орнын және мөлшерін сақтап, есте сақтайды және барлық операциялар үшін пернетақта пәрмендерін қолдайды. Кәсіби фотосуреттемеде жиі қолданылатын RAW кескіндер форматтары қолдау таппайды, бірақ Microsoft кейінірек Windows XP үшін RAW Image Thumbnailer және Viewer деп аталатын жаңартуты шығарды.

Windows XP includes Windows Picture and Fax Viewer which is based on GDI+ and is capable of viewing image formats supported by GDI+, namely, JPEG, BMP, PNG, GIF (including animated GIFs), ICO, WMF, EMF and TIFF format files. It supersedes part of the functions of Imaging for Windows in previous versions of Windows. The Windows Picture and Fax Viewer is integrated with Windows Explorer for functions like slideshow, email, printing etc. and quickly starts up when an image is double clicked in Windows Explorer. It supports full file management from within the viewer itself, that is, right clicking the image shows the same context menu as the one shown when an image is right clicked in Windows Explorer. Images can be set as the desktop wallpaper from the context menu. It supports successive viewing of all images in current folder and looping through images, that is, after viewing the last image in a directory, it again shows the first image and vice versa. By default, images smaller than the user's display resolution are shown at their actual size. If an image is larger than the display resolution, it is scaled to fit the screen (Best Fit). The Print button starts the Photo Printing Wizard which allows printing images with picture titles using various page layouts such as full page prints, wallet prints, contact/index sheets or certain fixed dimensions with the images cropped or rotated to fit the page. The wizard shows a preview of what the printed page will look like with the currently specified options. in JPG and TIFF files. GIF files are shown with full animation, even when zoomed. TIFF files can be annotated using the Annotation Toolbar which appears at the bottom of the screen. Lines can be drawn on the TIFF image and text added to it. Areas of the image can be selected and concealed. The Windows Picture and Fax Viewer is also capable of viewing multi page TIFF files. However TIFF images with JPEG compression are not fully supported. The last button on the standard toolbar opens the image for editing; by default, in Microsoft Paint; however any editing application can be registered for this button in the viewer. Windows Picture and Fax Viewer saves and remembers its window position and size and supports keyboard shortcuts for all of its operations. Raw image formats, which are the preferred formats in professional photography are not supported, however, Microsoft released a later update called RAW Image Thumbnailer and Viewer for Windows XP for viewing certain raw image files.

Өзіндікке бейімдеу және пайдалануды жақсарту

Windows XP жаңа визуалды стильдер жиынтығын қамтиды, ол "Luna" кодтық атымен белгілі. Үш түрлі түс схемасында қол жетімді, интерфейс Windows 95-тен бері енгізілген қарапайым интерфейске қарағанда міндеттерге бағытталған, Explorer терезелерінде әр файлмен өзара әрекеттесуге мүмкіндіктер бар. Дегенмен, пайдаланушы Windows XP-ге дейінгі "классикалық" интерфейске толыққанды қайта оралуды таңдай алады. Бағдарламашылар Comctl32.dll v6.0 пайдалану арқылы визуалды стильдерден пайдалана алады. Windows XP-нің дисплей қасиеттері (Display Properties) пайдаланушыларға өзгертулерін тақырыптар ретінде сақтауға мүмкіндік береді. Бұл мүмкіндік бұрын Microsoft Plus! құрамына кірген. 24 биттік түс тереңдігі және 8 биттік альфа арнасымен икона және курсор қолдауы. Microsoft компаниясы Windows XP-ге енгізілген 100-ден астам түрлі-түсті иконаларды жасаған The Iconfactory компаниясымен келісімшарт жасады. Сондай-ақ, 10 иконалық ресурс лимиті де арттырылды. Жоғары DPI дисплейлері үшін Windows XP үлкен курсор өлшемдерін қолдайды. TextBox басқару элементінің құпия сөз өрістерінде жұлдызшалардың орнына нүктелерді пайдалану, яғни "***" орнына "•••". Windows XP-дегі бірнеше ақпараттық, маңызды және ескерту хабарламалары пайдаланушының араласуын қажет ететін диалогтік терезелердің орнына, белгілі бір уақыт өткеннен кейін автоматты түрде жоғалып кететін шар тәрізді хабарламалар түрінде көрсетіледі. Құрылғы қосылғанда, құрылғы ажыратылғанда, құрылғы қосылуда сәтсіздікке ұшырағанда, басып шығару аяқталғанда, жаңа факс келгенде, факс қатесі болғанда, жүйелік хабарлама, Windows-қа кіргенде және Windows-тан шыққанда жаңа конфигурацияланатын дыбыс оқиғалары. Windows XP турнесінің музыкасы және жүйелік дыбыстары үшін бай оркестрлық жазбалар композитор Билл Браун жасаған. Алғашқы іске қосу кезінде, пайдаланушы интернетке қосыла алатын, автоматты жаңартуларды таңдап, пайдаланушы атын таңдай алатын Out of box тәжірибесінде ойналатын танымал музыка C:\Windows\system32\oobe\images\title.wma мекенжайында сақталады. Бұл шығарма "Velkommen" деп аталады және оны Стэн Лепард жазған. Алайда, көптеген пайдаланушылар бұл музыканы естімеді, себебі дыбыс картасының драйверлері осы орнату процесінен кейін орнатылды. Бұл музыка Internet Explorer 3 Starter Kit турнесінде де қолданылды. Терезенің көлеңкеленуі (ghosting) – қолданба жауап бермесе де пайдаланушыға негізгі терезені кішірейтуге, жылжытуға немесе жабуға мүмкіндік береді.

Windows XP includes a new set of visual styles, known by its codename, "Luna". Available in three color schemes, the interface is more task based than the basic one included since Windows 95, with options available in Explorer windows to interact with each file. The user can however choose to fully revert to the pre Windows XP "classic" user interface. Developers can take advantage of visual styles through the use of Comctl32. dll v6.0 in their programs. Windows XP's Display Properties allows users to save their customizations as Themes. This feature was previously a part of Microsoft Plus!. Icon and cursor support for 24 bit color depth with an 8 bit alpha channel. Microsoft contracted The Iconfactory which created over 100 colorful icons for Microsoft to be included in Windows XP. The 10 icon resource limit has also been increased. For high DPI displays, Windows XP supports larger cursor sizes. Use of bullets instead of asterisks in password fields of a TextBox control, i. e., "•••" instead of "***". Several informational, critical and warning messages in Windows XP are shown as balloon notifications which automatically fade away after predefined interval and condition, instead of showing them as dialog boxes which require interaction from the user. New configurable sound events for Device Connect, Device Disconnect, Device Failed to Connect, Print Complete, New fax, Fax Error, System Notification, Windows Logon and Windows Logoff. A rich set of live orchestral recordings for the Windows XP tour theme music and system sounds was composed by composer Bill Brown. The famous music that plays during the Out of box experience, the setup at first launch where the user could connect to the internet, choose whether to have automatic updates, and choose their username, is located at C:\Windows\system32\oobe\images\title. wma. The piece is named "Velkommen" and was composed by Stan LePard. However, many users did not hear the music as most sound card drivers would be installed after this setup process. This piece was also used in the tour for Internet Explorer 3 Starter Kit. Window ghosting that allows the user to minimize, move or close the main window even if the application is not responding.

Мәтіндік қызметтердің негіздемесі

Text Services Framework (TSF) – Windows XP-де пайда болған COM негізіндегі құрылым және жоғары деңгейде мәтін енгізу мен өңдеуді қолдайтын API. Мәтіндік қызметтердің негізгі мақсаты – бағдарламаларға кеңейтілген тілдік және мәтін өңдеу мүмкіндіктерін ұсыну. Ол көп тілді қолдау, пернетақта драйверлері, қолмен жазуды тану, дауыспен тану, сондай-ақ әріптерді тексеру және басқа мәтіндік және табиғи тілді өңдеу функциялары сияқты мүмкіндіктерді қамтиды. Бұл жүйе Windows операциялық жүйелерінің ескі нұсқаларына да жүктеуге болады. Тіл жолағы – Мәтіндік қызметтердің негізгі пайдаланушы интерфейсі. Тіл жолағы мәтіндік қызметтерге құралдар жолағына интерфейс элементтерін қосуға және бағдарлама фокусқа ие болғанда оларды белсендіруге мүмкіндік береді. Тіл жолағы арқылы пайдаланушылар енгізу тілін таңдап, пернетақтамен енгізуді, қолмен жазуды және дауыспен тануды басқара алады. Тіл жолағы орнатылған тілдер арасында тікелей ауысуға мүмкіндік береді, тіпті TSF қолдауы жоқ бағдарлама фокусқа ие болғанда да.

Жүгірту және ядроны жақсарту

Windows XP ядросы Windows 9x/Me операциялық жүйелерінің ядросынан толыққандай өзгеше. Windows 2000 ядросының жетілдірілген нұсқасы болғанымен, соңғы пайдаланушыға көрінбесе де, масштабталуы, тұрақтылығы және өнімділігі айтарлықтай жақсартылды.

Процессорды қолдау

Windows XP бір мезгілде көп өрісті (гипертізбелеу) технологиясын қолдайды. Көп өрістілік – процессордың бір ядрода бір уақытта бірнеше дерек өрісін өңдеу қабілеті.

Жадты басқару

Windows XP 1.3 ГБ көлемінде үлкен жүйелік виртуалды адрестік кеңістікті қолдайды, оның ішінде құрылғы драйверлері пайдалана алатын үздіріссіз виртуалды адрестік кеңістік 960 МБ құрайды. Windows XP жад менеджері беттік жиынтықты аз тұтыну үшін қайта жобаланған, бұл кэштеуді жақсартады және қажетті кез-келген компонент үшін беттік жиынтықтың қолжетімділігін арттырады. Windows 2000 жүйесінде жадқа бейімделген файлдардың жалпы көлемі шектеулі болды, себебі жад менеджері прототиптік беттік кесте (PPTE) жазбаларын файлдың барлығына бөліп тастады, тіпті егер қосымша файлдың тек бір бөлігіне бейімделген көріністер жасаса да. Windows XP жүйесінде прототиптік PTE жазбалары тек қосымша қажет болған жағдайда ғана бөлінеді, бұл үлкен бейімделген файлдарды пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, жады аз жүйелерде үлкен файлдардың резервтік көшірмелерін жасау осының арқасында мүмкін болады. Windows XP жад менеджерінен 470 МБ-дық беттік жиынтық шегі алынып тасталды, ал бейімделмеген көріністер жад менеджерінің жиынтықты пайдалану деңгейіне байланысты динамикалық түрде қайта пайдаланылуы мүмкін. Көппроцессорлық жүйелерде жад беттері жұмыс жиынтығында тиімдірек қысқарылады, бұл олардың соңғы қолданылған уақытына байланысты. Ресурстарды синхрондау кезінде пайдаланылатын қажетсіз құлыптардың саны алынып тасталғандықтан, құлыптасу күресі азайтылды (RAM бөлу және адрестік терезелер арқылы карталау, жүйелік беттік кесте жазбалары, беттік емес/беттік жиынтық квоталарын есептеу, беттерге міндеттеме беру). Диспетчерлік құлыптасу күресі азайтылды, ал параллелизм мен гранулярлықты арттыру үшін беттік нөмір (PFN) құлыптары оңтайландырылды. Windows XP оқиға синхрондау нысанында, егер олар ортақ және эксклюзивті қол жеткізуді қолдайтын болса, дау болмаған жағдайда, итеру құлыптарын пайдаланады. Итеру құлыптары Executive-дегі, Объект менеджеріндегі (деректер құрылымдарын және қауіпсіздік сипаттамаларын қорғау үшін) және жад менеджеріндегі (AWE-ге байланысты құлыптарды қорғау үшін) басқару кестесі жазбаларын қорғайды. Windows XP жүйелік шақыруларды жылдамдату үшін пайдаланушы режимінен ядролық режимге ауысу үшін аз сағат циклдарын қажет ететін SYSENTER/SYSEXIT механизмдерін пайдаланады. Windows XP-дегі ядролық беттің жазудан қорғалу шегі 256 МБ дейінгі оперативті жадқа ие жүйелерде қосылған, одан асып кеткен жағдайда үлкен беттер қосылады, бұл адрестік аударманың өнімділігін арттырады. Windows XP CreateMemoryResourceNotification функциясын енгізеді, ол пайдаланушы режиміндегі процестерге жадтың жеткілікті немесе жеткіліксіз екені туралы хабарлай алады, соның салдарынан қосымшалар қажет болған жағдайда көбірек жадты бөлуге немесе жадты босатуға болады.

Windows XP supports a larger system virtual address space—1.3 GBof which the contiguous virtual address space that can be used by device drivers is 960 MB. The Windows XP Memory Manager is redesigned to consume less paged pool, allowing for more caching and greater availability of paged pool for any component that needs it. The total size of memory mapped files in Windows 2000 was limited because the memory manager allocated the Prototype Page Table entries (PPTEs) for the entire file, even if an application created mapped views to only parts of the file. In Windows XP, the Prototype PTEs are only allocated when required by an application, allowing larger mapped files. A benefit of this, for example, is in case of making backups of large files on low memory systems. The paged pool limit of 470 MB has been lifted from the Memory Manager in Windows XP, with unmapped views dynamically reusable by the memory manager depending on pool usage. Memory pages in working sets are trimmed more efficiently for multiprocessor systems depending on how recently they were accessed. Lock contention is reduced, as a number of unnecessary locks used in resource synchronizations (RAM allocation and mapping through Address Windowing Extensions, system page table entries, charging non paged/paged pool quotas, charging commitment of pages) have been removed. The dispatcher lock contention has been reduced and the Page Frame Number (PFN) lock has been optimized for increased parallelism and granularity. Windows XP uses push locks on the event synchronization object if there is no contention as they support shared and exclusive acquisition. Push locks protect handle table entries in the Executive, and in the Object Manager (to protect data structures and security descriptors) and Memory Manager (to protect AWE related locks). Windows XP uses the SYSENTER/SYSEXIT mechanisms which require fewer clock cycles to transition to and from user mode to kernel mode to speed up system calls. The kernel page write protection limit in Windows XP is enabled on systems up to 256 MB of RAM beyond which large pages are enabled for increased address translation performance. Windows XP introduces the CreateMemoryResourceNotification function which can notify user mode processes of high or low memory availability so applications can allocate more memory or free up memory as necessary.

Тіркеу

Windows XP-ден бұрынғы Windows нұсқаларында тіркелімнің көлемі беттік жад қорының (paged pool) 80%-ымен шектелген. Windows XP-де тіркелім беттік жадтан тыс қайта іске асырылды; тіркелімнің ұялары (hives) кэш-менеджер жүйелік кэшке жадқа бейнеленеді, бұл тіркелім көлеміне шектеулерді жояды. Тіркелімнің көлемі енді тек қол жетімлі дискілік кеңістікпен ғана шектеледі. Жүйелік ұяның максималды көлемі сақталады, бірақ ол 12 МБ-тан 200 МБ-қа дейін арттырылды, бұл бұрынғы Windows нұсқаларында үлкен немесе фрагменттелген Жүйелік ұяның салдарынан жүктеле алмау мәселесін жойды. Конфигурациялық менеджер тіркелімнің жадты пайдалануын және құлыптасу таластарын азайту, фрагментацияны төмендету, соның салдарынан тіркелімге кіргенде беттік қателерді азайту және тіркелім сұраныстарын өңдеу жылдамдығын артту үшін жаңартылды. Жадтағы қауіпсіздік кэші (security cache) қажетсіз қауіпсіздік сипаттамаларын (security descriptors) жояды.

Қателерді жою

Windows XP әртүрлі пайдаланушы сеанстарында қателерді жоюды, құламайтын пайдаланушы режиміндегі бағдарламаға қате жою құралын қосуды, процестің жад кеңістігін "dump" командасы арқылы сақтауды, содан кейін оны тоқтатпай ажыратуды қолдайды. Қателерді жою FireWire порты арқылы және жергілікті жүйеде жүзеге асырылуы мүмкін. Қателерді жою кезінде қате жою жадын өшіріп, стандартты жадты пайдалануға болады.

Векторлы ерекшеліктерді өңдеу

Windows XP векторлық ерекшеліктерді өңдеуді қолдайды. Векторлық ерекшеліктерді өңдеу C++ және Visual Basic сияқты тілдерді пайдаланатын Windows бағдарламашыларына қолжетімді. VEH (Векторлық ерекшеліктерді өңдеу) құрылымдық ерекшеліктерді өңдеудің (SEH) орнына қойылмайды, керісінше VEH және SEH бірге жұмыс істейді, VEH өңдеушілері SEH өңдеушілерінен басымдыққа ие. SEH-пен салыстырғанда, VEH дәстүрлі хабарлама қайтару схемасы сияқты жұмыс істейді. Қолданбалар барлық ерекшеліктерді ұстап алу және өңдеу үшін AddVectoredExceptionHandler API-ын шақыру арқылы ерекшеліктерді бақылай алады. Векторлық өңдеушілер тізбектелген тізімде ретімен тізбектелуі мүмкін және олар стек фрейміне байланысты емес, сондықтан SEH-тің try/catch блоктарынан айырмашылығы, оларды шақыру стегінің кез келген жеріне қоюға болады.

Топ

Процестер тоқтаған кезде жад үйіндісіндегі қателерді анықтау мүмкін, ал қателерді зерттеу үшін түзету құралының кеңейтілген нұсқасын пайдалануға болады. Сонымен қатар, жаңа үйіндінің өнімділігін бақылайтын санауыш енгізілді. Windows XP жаңа, аз фрагментацияланған үйінді саясатын ұсынады (әдепкі бойынша өшірілген), ол 16 КБ-тан кішкентай блоктар үшін жеке өлшемдерде жадты бөліп, үйіндінің фрагментациясын азайтады. LFH Heap Enabler құралын қолдану арқылы барлық үйінділер үшін аз фрагментацияланған үйіндіні әдепкі бойынша қосуға болады.

Ж/С

IRP жою және файлдық жүйенің сүзгі кері шақыруларын тіркеу арқылы операциялық жүйенің жылдам I/O функцияларын ұстап алуға арналған жаңа API пайда болды. Жады жетіспесе, "сәтті орындалуы тиіс" деп белгіленген шақырулар қабылданбайды, бұл жұмыстың баяулауына себеп болады, бірақ жүйелік қатеге алып келмейді. I/O бір уақытта тек бір жад бетін алу үшін шектеледі, бұл жүйенің жалпы масштабын арттырады.

Файл жүйесі

Windows XP-де NTFS 3.1 нұсқасы бар, ол Master File Table (MFT) жазбаларын қосымша MFT жазба нөмірімен кеңейтеді, бұл зақымдалған MFT файлдарын қалпына келтіруге көмектеседі. NTFS түрлендіру құралы Convert.exe жаңа /CvtArea опциясын қолдайды, соның арқасында NTFS метадеректер файлдарын біріктірілген орын сақтаушы файлға жазу мүмкін болады, нәтижесінде түрлендіруден кейін файлдық жүйе аз фрагменттеледі. NTFS 3.1 символдық сілтемелерді де қолдайды, бірақ Windows XP құрамына символдық сілтемелерді жасауға арналған құралдар мен драйверлер кірмейді. Windows XP тек оқу режимінде NTFS томдарын қосу мүмкіндігін ұсынады. Жаңа API интерфейстері бастапқы қысқа файл атауларын сақтауға, белгілі бір том үшін қосылу нүктелерінің тізімін (диск әріптері мен қосылған папкалардың жолдары) алуға және қолданбаларға VDL дейін нөлдермен толтыруды қажет етпей, файлдарға жарамды деректердің ұзындығын орнату арқылы өте үлкен файлдарды жылдам жасауға мүмкіндік береді (SetFileValidData функциясы). Мысалы, осы функцияны виртуалды машинаның дискісін жылдам құру үшін пайдалануға болады. Жаңа құрылған файлдарға қол жеткізуді басқару тізімдерінің әдепкі параметрлерінде тек Пайдаланушылар тобына оқуға рұқсат беріледі, ал жазу рұқсаттары тек Әкімшілер тобына, Жүйелік есептік жазбасына және иесіне беріледі.

Жедел жүктеу және қолданбаларды іске қосу

Windows XP-ді 30 секунд ішінде жүктеу мүмкіндігі жобалау мақсаты болды, және Microsoft әзірлеушілері жүйені мүмкіндігінше оңайлатуға тырысты; Логикалық алдын ала жүктеу құралы (Logical Prefetcher) – мұның маңызды бөлігі; ол жүктеу кезінде қандай файлдар жүктелетінін қадағалайды, осы файлдардың дискідегі орналасуын оңтайландырады, нәтижесінде қатты дискінің басының қозғалуын күтуге кеткен уақыт азаяды және жүктеу кезіндегі құрылғыларды анықтау және инициализациялау процесімен бірге жұмыс істейтін үлкен асинхронды I/O сұраныстарын жібереді. Алдын ала жүктеу құралы (prefetcher) жиі қолданылатын беттік деректерді (paged data) іздейді, содан кейін Тапсырма жоспарлаушы (Task Scheduler) %WinDir%\Prefetch мекенжайында алдын ала жүктеу нұсқауларының файлын жасайды. Жүйе жүктеліп қосылғанда немесе бағдарлама іске қосылғанда, жадыда жоқ деректер мен код дискіден алдын ала жүктеледі. Алдыңғы алдын ала жүктеу нәтижелері қай сценарийге көбірек пайда болғанын және келесі жүктеу немесе іске қосу кезінде қандай деректерді алдын ала жүктеу керектігін анықтайды. Алдын ала жүктеу құралы (prefetcher) қолданбаның іске қосылу уақытын қысқарту үшін де сол алгоритмдерді пайдаланады. Дискіде іздеуді одан әрі азайту үшін, Дискіні дефрагментациялау құралы (Disk Defragmenter) бос уақытта осы нақты файлдар мен метадеректердің орналасуын біріктірілген аймақта оңтайландыру үшін шақырылады. Bootvis.exe көмегімен жүктеу және қайта жүктеу операцияларын іздеуге және талдауға болады.

Кіру мен шығу өзгерістері

Windows XP роумингтік пайдаланушы профильдері орнатылмаған жағдайда, желі толыққандай инициализацияланғанша күтпей, асинхронды түрде кіруді оңтайландыратын жылдам кіру мүмкіндігін қамтиды. Кэште сақталған деректерді пайдалану доменге кіру кезіндегі кешігулерді болдырмайды. Топтық саясат фондық режимде қолданылады, ал жүктеу немесе кіру скрипттері әдепкі бойынша асинхронды түрде орындалады. Windows XP жергілікті және роумингтік пайдаланушы профильдерін тіркелгінің мазмұнының көшірмесін пайдаланып үйлестіреді. Пайдаланушы енді Windows 2000-дегідей профиль толықтай босатылғанша күтуге мәжбүр болмайды. Windows XP 60 секундтан кейін ашық кілттері бар құлыпталған тіркелгі ұяларын сақтайды, осылайша роумингтік профильдегі өзгерістер серверге сақталады. Қалған мәселе – компьютер профиль пайдаланған жадты босата алмайды, оны толық босату мүмкін болғанша. Пайдаланушы профильдерінің тіркеуден шығу кезінде толыққандай дұрыс үйлесімде болуын қамтамасыз ету үшін Microsoft Windows XP үшін User Profile Hive Cleanup қызметін жариялады, кейіннен оны Windows Vista-ға қосты.

Роумингтегі пайдаланушы профильдері

Windows XP пайдаланудың ыңғайлылығын, зақымдануға қарсы тұру қабілетін және роуминг пайдаланушы профильдерінің жұмысын жақсартады. Роуминг пайдаланушы профильдерінің өзгерістерінің серверге таралуын болдырмау, әкімшілерге пайдаланушы профильдерін басқару құралын және белгілі бір компьютерлерде роуминг пайдаланушы профильдерін пайдалануды шектеу үшін жаңа топтық саясаттар енгізілген. Windows XP-нің жылдам кіру (Fast Logon) мүмкіндігі арқасында ескі профиль жаңа сервер профилін жаңартып алуы мүмкін болған жағдайды ескере отырып, Windows XP мұндай жағдайда пайдаланушы тіркелімінің серверден жергілікті профильге көшірілуін қамтамасыз етеді. Келесі кіруден шығу кезінде өшіруге белгіленген профильдердің бұғатталған профильдерде өшірілмеуіне қол жеткізіледі. Жұмыс тобындағы компьютерлерде Windows XP енді "Қонақтар" тобына жататын пайдаланушылардың профильдерін өшпейді.

Желіден тыс файлдар

Windows XP желіден тыс файлдардың жұмысына қатысты бірнеше өзгерістер енгізеді. Желіден тыс файлдар клиенттік жақтағы кэші енді Шифрлау файлдық жүйесі арқылы шифрлануы мүмкін. DFS кеңістіктеріндегі ортақ папкалар офлайн режимде қолжетімді болуы мүмкін. Сонымен қатар, роумингтік пайдаланушы профильдері серверді қолжетімсіз деп белгілеген жағдайда да сервермен синхрондалуы мүмкін.

Қапшықты қайта бағыттау

Windows XP-ден бастап желіге қайта бағытталған папкалар Желіден тыс файлдарды пайдалану арқылы автоматты түрде оффлайн қолжетімді болады, бірақ бұл мүмкіндікті Топтық саясат арқылы өшіруге болады. Windows NT 4.0 және одан бұрынғы нұсқалардағы жүйелер үшін Windows XP «Менің құжаттарым» папкасын олардың жеке каталогына қайта бағыттауға рұқсат береді.

Жүйені қалпына келтіру

Windows XP-де Windows Me-мен салыстырғанда жүйені қалпына келтіруде бірнеше жақсартулар жасалған. Жүйені қалпына келтіру деректерді түсіру үшін жазу сүзгісін қолданатын файлдық жүйе көшірмесін пайдаланады. Windows XP-де жүйені қалпына келтіру әрбір том бойынша конфигурацияланады және деректер сақтау орындары да том бойынша сақталады. NTFS томдарында қалпына келтіру нүктелері NTFS қысылымын қолдана отырып сақталады және ACL арқылы қорғалады. Дискіні тазалау құралы ең соңғы қалпына келтіру нүктесінен басқа барлық нүктелерді жоюға мүмкіндік береді. Реестр ұялары мен жүйелік файлдардан басқа, COM+ және WMI дерекқоры, сондай-ақ IIS метабазасын да қалпына келтіруге болады. Жүйені қалпына келтіру топтық саясатты қолдайды. Windows XP-дегі жүйені қалпына келтіру EFS шифрланған файлдармен де қатесіз жұмыс істейді.

Жүйені автоматты қалпына келтіру

Автоматтандырылған жүйе қалпына келтіру – Windows пен орнатылған бағдарламаларды, жүйе күйін, маңызды жүктеу және жүйелік файлдарды қарапайым қайта орнатудың орнына арнайы сақтық көшірмеден сақтау және қалпына келтіру мүмкіндігін ұсынатын мүмкіндік. ASR екі компоненттен тұрады: сақтық көшірме жасау және қалпына келтіру. NTBackup ішінде орналасқан сақтық көшірме жасау бөлімі жүйе күйін (Windows тіркелімі, COM+ класты тіркеу дерекқоры, Active Directory және SYSVOL каталогының ортақ пайдалануы), сондай-ақ Windows-ты қалпына келтіргеннен кейін іске қосу үшін қажетті операциялық жүйе компоненттерімен байланысты томдарды және олардың конфигурациясын (негізгі немесе динамикалық) сақтық көшіреді. ASR-дың қалпына келтіру бөліміне Windows XP мәтіндік режимдегі орнатудан F2 пернесін басып қол жеткізуге болады. Автоматтандырылған жүйе қалпына келтіру тіпті бағдарламаларды және құрылғы драйверлерін де қалпына келтіре алады, егер олар ASR орнату ақпараттық дискісіне қосылған болса. ASR деректер файлдарын қалпына келтірмейді.

Жақсылап орнатылған (SxS) құрастырмалар және қолдануды оқшаулау

Windows-тың бұрынғы нұсқаларында жиі кездесетін мәселе – пайдаланушылар көбінесе DLL тозағынан зардап шегуі, яғни компьютерде бір динамикалық байланыстырылған кітапхананың (DLL) бірнеше нұсқасы орнатылуы. Бағдарламалық құралдар DLL-ге тәуелді болғандықтан, қате нұсқаны пайдалану қосымшалардың жұмыс істемеуіне немесе одан да нашар салдарларға әкелуі мүмкін. Windows 98 Second Edition және Windows 2000 бұл мәселені жартылай шешті, компоненттерді бөлісу және DLL/COM қайта бағыттау мүмкіндіктерін енгізді. Бұл операциялық жүйелер әзірлеушінің жүйе каталогының орнына қолданба папкасына орналастырған DLL-дің жеке нұсқасын жүктеуге мүмкіндік берді, бірақ оның жүйеде дұрыс тіркелуі қажет болды. Windows XP COM+ 2.0, .NET, COM классикалық және Win32 компоненттері (C Runtime, GDI+, Common Controls) үшін қатар жинақтамаларды енгізу арқылы осы мүмкіндікті жақсартады. Бұл технология ортақ DLL-дің бірнеше цифрлық қолтаңбаланған нұсқаларын орталықтандырылған WinSxS папкасында сақтайды және оларды қажет болғанда тиісті қолданбаға іске қосады, қолданбаларды бір-бірінен оқшаулап, ортақ тәуелділіктерді пайдаланбайды. Манифесттер мен жинақтама нөмірі операциялық жүйе жүктеушісіне компоненттерді жаһандық түрде тіркеудің орнына, жинақтама нұсқаларын қолданбалармен дұрыс байланыстыру үшін қолданылады. Мұны іске асыру үшін Windows XP COM нысандарын тіркеудің жаңа режимін енгізеді, ол Registration free COM (немесе RegFree COM) деп аталады. Ол Component Object Model (COM) компоненттеріне тіркелімді пайдаланбай-ақ компоненттің CLSID (Class ID) және белсендіру метадеректерін сақтауға мүмкіндік береді. Оның орнына, компонентте жүзеге асырылған сыныптардың метадеректері мен CLSID-лері жинақтама манифестінде (XML арқылы сипатталған) жарияланады, ол орындалатын файлда ресурс ретінде немесе компонентпен бірге орнатылған жеке файл ретінде сақталады. Бұл бір компоненттің бірнеше нұсқасын әртүрлі каталогтарға орнатуға және оларды өз манифесттерімен сипаттауға, сондай-ақ XCOPY орнатуын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Қолданба жүктелер кезде Windows жүктеушісі манифестті іздейді. Егер ол табылып, жүктеуші одан белсендіру контексіне ақпарат қосады. Бағдарламалық және аппараттық құралдарды өндірушілер қателердің қолтаңбаларын Windows қате туралы хабарлау жауаптарымен байланыстыру арқылы клиенттерімен байланыс шеңберін жаба алады. Бұл шешімдерді таратуға, клиенттерден қосымша ақпарат жинауға (мысалы, апатқа дейін жасаған қадамдарын қайталау) және оларға қолдау көрсету сілтемелерін ұсынуға мүмкіндік береді.

A common issue in previous versions of Windows was that users frequently suffered from DLL hell, where more than one version of the same dynamically linked library (DLL) was installed on the computer. As software relies on DLLs, using the wrong version could result in non functional applications, or worse. Windows 98 Second Edition and Windows 2000 partially solved this problem for native code by introducing side by side component sharing and DLL/COM redirection. These operating systems allowed loading a private version of the DLL if it was placed in the application's folder by the developer, instead of the system directory and must be registered properly with the system. Windows XP improves upon this by introducing side by side assemblies for COM+ 2.0, NET, COM classic, and Win32 components (C Runtime, GDI+, Common Controls). The technology keeps multiple digitally signed versions of a shared DLL in a centralized WinSxS folder and runs them on demand to the appropriate application keeping applications isolated from each other and not using common dependencies. Manifests and the assembly version number are used by the OS loader to determine the correct binding of assembly versions to applications instead of globally registering these components. To achieve this, Windows XP introduces a new mode of COM object registration called Registration free COM (or RegFree COM). It allows Component Object Model (COM) components to store activation metadata and CLSID (Class ID) for the component without using the registry. Instead, the metadata and CLSIDs of the classes implemented in the component are declared in an assembly manifest (described using XML), stored either as a resource in the executable or as a separate file installed with the component. This allows multiple versions of the same component to be installed in different directories, described by their own manifests, as well as XCOPY deployment. During application loading, the Windows loader searches for the manifest. If it is present, the loader adds information from it to the activation context Software and hardware manufacturers can also close the loop with their customers by linking error signatures to Windows Error Reporting Responses. This allows distributing solutions as well as collecting extra information from customers (such as reproducing the steps they took before the crash) and providing them with support links.

Құрылғы драйверін кері қайтару

Windows-тың ескі нұсқаларында пайдаланушылар құрылғы драйверін жаңартқанда, жаңа драйвер бастапқы драйверге қарағанда тұрақсыз, тиімді немесе толыққанды жұмыс істемей қалуы мүмкін. Ескі драйверді қайта орнату қиындық тудыруы мүмкін, сондықтан осы жағдайдан аулақ болу үшін Windows XP жаңа нұсқа орнатылғанда ескі драйвердің көшірмесін сақтайды. Жаңа драйверде мәселелер туындаса, пайдаланушы бұрынғы нұсқаға оралуы мүмкін. Алайда, бұл мүмкіндік принтер драйверлері үшін қолжетімді емес.

Қолданбаның үйлесімділігі

Windows XP тұтынушылар және кәсіпкерлік нұсқаларын біріктіргендіктен, Windows NT ядросындағы танымал және тұтынушыға бағытталған Windows 9x платформасы үшін жасалған бағдарламаларды қолдау қажет болды. Microsoft бұл мәселені бағдарламаға қатысты өзгерістер (tweaks) мен түзетулер (shims) арқылы үйлесімділікті жақсарту және пайдаланушыларға осы өзгерістер мен түзетулерді өз бағдарламаларына қолдануға және автоматтандыруға мүмкіндік беретін Application Compatibility Toolkit (AppCompat немесе ACT) сияқты құралдарды ұсыну арқылы шешті. Пайдаланушылар үйлесімділік қабатын пакеттік файлдарды (batch files) пайдаланып бағдарламалай алады. Windows XP орнату бағдарламасында сондай-ақ, орнату басталғанға дейін үйлесімсіз бағдарламалар мен құрылғы драйверлері, немесе қайта орнату қажет болатын бағдарламалар туралы ескертетін үйлесімділік тексерушісі де бар.

Windows медиа ойнатқышы

Windows XP RTM нұсқасына Windows Media Player 8 нұсқасы (ресми түрде Windows Media Player for Windows XP деп аталады) және Windows Media 8 кодектері кіреді. Windows XP үшін Windows Media Player MP3 файлдары үшін ID3 қолдауын, кітапхана ішінде медиа ақпаратты өңдеуді, MP3 немесе WMA тректеріне сөздер қосуды, дискіден көшіргенде файл атауын өзгертуді, жаңа визуализацияларды, HDCD дискілерін қолдауды, корпоративтік ортада ойнатқышты құлыптау мүмкіндігін және (қосымша кодектер орнатылған жағдайда) DVD ойнатуды қамтамасыз етті. Windows Media Player сонымен қатар Media Transfer Protocol және User Mode Driver Framework негізіндегі Windows Portable Devices API арқылы портативті құрылғыларға жаңа жабдықтарды қолдауды қамтиды.

Windows кино жасаушысы

Windows XP-дің бастапқы RTM нұсқасы Windows Movie Maker 1.1 бағдарламасын қамтыды, ол цифрлық бейне көздерінен сығылмаған DV AVI форматында жазу мүмкіндігін қосты. Windows Movie Maker 2 көптеген жаңа көшу эффектілерін, эффекттерді, тақырыптар мен тізімдерді, тапсырмалар тақтасын, өлшемдері көрсетілетін өзгертілетін алдын ала қарау терезесін, жақсартылған бейне түсіру және экспорттау опцияларын, AutoMovie мүмкіндігін, сондай-ақ соңғы бейнені таспаға сақтау және жеке WMV экспорттау профильдерін ұсынды.

Теледидар және бейне түсіру технологиялары

Windows XP аналогтық және цифрлық телеарналарды толыққанды қабылдау және жазу мүмкіндігін қамтамасыз ететін, сигналды демодуляциялау, каналды реттеу, бағдарламалық мультиплекстеу, электрондық бағдарламалар тізімін сақтау, IP деректерді тарату сияқты мүмкіндіктері бар Broadcast Driver Architecture-дегі жаңа жетістіктерді қамтиды. Windows XP цифрлық бейнекамералар мен аудио-бейне құрылғылары үшін FireWire (IEEE 1394) қолдауын жақсартады (DVCPRO25 525 60 және 625 50). Сонымен қатар, ол D VHS және MPEG бейнекамералары үшін WDM драйвері болып табылатын MSTape енгізеді.

Видео ойнату

DirectShow 8 видеоны көрсету үшін DirectDraw 7 фильтрін пайдаланатын Video Mixing Renderer 7 (VMR 7) фильтрін ұсынады, ол Overlay Mixer-ді ығыстырады. VMR 7 бірнеше ағындарды және графиканы альфа-қосылу арқылы біріктіре алады, бұл қолданбаларға мәтінді (мысалы, субтитрлерді) және графиканы (мысалы, арна логотиптері немесе UI түймелері) бейне үстіне жыпылықтаусыз салуға мүмкіндік береді, сондай-ақ арнайы эффектілер мен көшулерді жүзеге асыру үшін қосымшалауды қолдайды. VMR 7 бастапқы түс кілттеуін, жабын бетін басқаруды, кадрлық өтуді және жақсартылған көп мониторлық қолдауды да қолдайды. VMR 7 бағдарламаларға кез келген терезеде бейне ойнатуды оңай жүзеге асыру үшін "терезесіз режимді" және көрсетілген суретке оны көрсету алдында қол жеткізу үшін "көрсетілмеген ойнату режимін" ұсынады. DirectX 9 DirectDraw орнына Direct3D 9 пайдаланатын VMR 9 енгізді, бұл дамытушыларға Direct3D пиксельдік шейдерлерін пайдалана отырып бейнелерді түрлендіруге мүмкіндік береді. DirectShow 8 құрамына AVStream кіреді, ол тек бейне және аудио-бейне ядролық ағыны үшін мультимедиялық класс драйвері болып табылады.

Басқа медиа ерекшеліктері

Windows Media Encoder 9 сериясы Windows Media 9 негізіндегі мазмұнды кодтауға мүмкіндік береді. Windows Media Connect немесе Windows Media Player 11 орнату UPnP негізіндегі ағынмен медиа серверін қосады.

Құрылғыларды қолдаудың жақсартылуы

Windows XP, Windows Me және 98-ге қарағанда құрылғылар үшін жаңа немесе жақсартылған драйверлер мен пайдаланушы интерфейстерін қамтамасыз етеді.

USB 2.0 қолдау

Windows XP Service Pack 1-ден бастап, жалпы USB 2.0 Enhanced Host Controller Interface драйверлері орнатылады. Windows XP сонымен қатар Bluetooth, USB бейне құрылғысы класы, бейнелеу (қалқымаған суреттерді түсіру құрылғысы класы) және Windows Media Player 10-мен Media Transfer Protocol сияқты USB құрылғыларының кластарын қолдайды. Жаппай сақтау құрылғылары үшін Windows XP әртүрлі сақтау түрлерін ажырату үшін аппараттық сипаттамаларды енгізеді, осылайша операциялық жүйе тиісті әдепкі жазу кэші саясатын орната алады. Мысалы, USB құрылғылары үшін әдепкі бойынша жазу кэші өшіріледі, сондықтан осы құрылғыларды күтпеген жерден алып тастау деректердің жоғалуына әкелмейді. Құрылғы басқарушы құрылғыларды жылдам алып тастау үшін немесе өнімділік үшін оңтайландыруды конфигурациялау мүмкіндігін ұсынады.

Windows кескінін алу

Windows XP TWAIN және Windows Image Acquisition негізінде жұмыс істейтін сканерлерді қолдайды. Windows XP-дегі Windows Image Acquisition автоматты құжаттарды тасымалдайтын сканерлерді, алдын ала шолу мүмкіндігі жоқ түрлендіру сканерлерін және көп беттік TIFF форматын жасауды қолдайды. WIA бейнесі үшін Snapshot сүзгі драйвері енгізілді, ол бейне ағынынан тұрақты кадрларды түсіруге мүмкіндік береді. Windows Image Acquisition негізіндегі Сканер және Камера шебері, сондай-ақ WIA құрылғылары үшін арналған басқа да әдеттегі диалогтар Windows XP-де медиа ақпаратын және метадеректерді көрсету, қажет болған жағдайда суреттерді бұру, оларды қосалқы папкаларға жіктеу, суреттер мен бейнелерді түсіру (фотоаппарат немесе бейнекамера болған жағдайда), суреттерді кесу және сканер болған жағдайда бір немесе бірнеше беттік TIFF форматында сканерлеу үшін жақсартылды. Суреттерді жіберу протоколы (PTP) PTP стандартындағы барлық міндетті және қосымша командаларды, сондай-ақ аталық файлмен байланысты қосымша файлдарды топтастыруға және бір уақытта жіберуге мүмкіндік беретін объектілер ағашын қолдау үшін жаңартылды. Буферлік қателерді болдырмау үшін Windows XP жазылатын файлдардың толық кескінін алдын ала дайындайды, содан кейін оны дискіге жазатын құрылғыға жібереді. Windows Explorer-ге DVD немесе Blu-ray дискілерін жазу мүмкіндігі қосылмайтынын ескеріңіз, бірақ үшінші тарап бағдарламалары DVD және Blu-ray дискілерін жазуды қолдау үшін API-ды пайдалана алады.

Аудио аппараттық қолдау

Universal Audio Architecture (UAA) класының драйвері арқылы Intel High Definition Audio спецификациясына негізделген аудио құрылғыларын қолдау. Көп арналы аудио шығысы және қосымша аудио форматтарының ойнатылуы. Көп арналы конфигурацияда әр динамик үшін дыбыс деңгейін орнату мүмкіндігі. KMixer аудио дискретизация жиілігі Windows XP SP1 нұсқасынан бастап, Windows-тың бұрынғы нұсқаларымен салыстырғанда ең көп дегенде 200 кГц құрайды. MME/WinMM құрылғы интерфейстерінің (waveIn, waveOut, midiIn, midiOut, микшер және aux) санына қойылған шектеу 10-нан 32-ге дейін арттырылды. DirectSound жазу эффектілерінің аппараттық үдетуі. Бұларға USB микрофондары үшін акустикалық эхоны жою, шуды басу және микрофондар массивін қолдау кіреді. USB аудио құрылғылары GFX (Global Effects Filters) қолдауын қамтиды. NTVDM Windows XP-де Sound Blaster 2.0 эмуляциясын қолдау арқылы толқын, CD Audio және MIDI жылғыштардағы дыбыс деңгейін 0 дБ дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл сигналдың сапасының төмендеуіне кедерес жасайды.

FireWire (IEEE 1394) қолдауы

Windows XP, 1-ші қызметтік жинағынан бастап FireWire 800 (1394b) қолдауын қамтиды. Жоғарыда айтылғандай, Windows XP FireWire камералары мен аудио-бейне құрылғыларына жақсартылған қолдауды ұсынады.

Басқа аппараттық және драйверлік жақсартулар

Құрылғы менеджеріндегі «Егжей-тегжейлі» қойындысы құрылғыны анықтауға қажетті әртүрлі тізбектерді, мысалы, құрылғы инстанциясы ID, аппараттық ID, қызмет атауы, сүзгілер, микрокод нұсқасы, қуат күйінің сәйкестіктері және мүмкіндіктері сияқты ақпаратты көрсетеді. Windows XP-дегі «Plug and Play» пайдаланушы интерфейсі өзгеріп, барлық хабарламалар хабарламалар тақтасында түйреулер түрінде көрсетіледі. Windows Explorer арқылы оптикалық дискілерден файлдарды көшіргенде файлдар мен папкалардың «тек оқу» атрибуты автоматты түрде алынып тасталады. Тәуірленген тышқан көрсеткішінің траекториясы. Көп мониторлы конфигурациялар үшін DualView. DualView екі мониторда Windows жұмыс үстелін көрсетуге мүмкіндік береді, олар бір дисплей адаптерімен басқарылады. UDF 2.01 форматына қолдау, ал Windows Storage мүмкіндіктер жинағын орнату арқылы UDF 2.50-ге жаңартуға болады. Windows XP SP1 нұсқасынан бастап UltraDMA Mode 5 және 6 үшін жалпы драйверлер қолдау көрсетіледі. Пайдаланушы бағдарламаларын тікелей ROM-нан іске қосу мүмкіндігі. KB955704 құрамын орнату арқылы exFAT файлдық жүйесіне қолдау қосылады. Егер құрылғы өндірушісінің арнайы графикалық драйвері орнатылмаған немесе қауіпсіз режимде болса, VBE дисплейі қолданылады. GDI 2D үдемелендіру үшін OpenGL 1.0 пайдалана алады, егер құрылғы өндірушісінің арнайы графикалық драйвері орнатылмаған немесе қауіпсіз режимде болса.

Windows скрипт хосты 5.6

Windows XP құрамына Windows Script Host 5.6 кіреді, бұл WSH ортасына жасалған маңызды жаңарту. Оған кодты ықшамдау үшін жақсартылған объектілік модель, күшейтілген қауіпсіздік және басқа да бірнеше жақсартулар енгізілген. VBS және JS қатарлы, жаңа XML негізделген файл форматы Windows Script File (.WSF) пайда болды. Ол скрипт кодынан өзге, цифрлық қолтаңбалар, орындалу барысындағы директивалар немесе сыртқы кодты импорттау туралы нұсқаулар сияқты қосымша ақпаратты бір файлдағы XML түйінінде сақтай алады. VerifyFile әдісі қолтаңбаның дұрыстығын тексеруге және қолтаңба қойылғаннан кейін скриптте өзгерістер болды ма жоқ па соны анықтауға мүмкіндік береді. Осылайша, WSH скриптті тексеруден кейін орындау туралы шешім қабылдай алады. Жаңа WScript және DCOM қолдауымен жергілікті скрипттерді қашықтағы машинада да орындауға болады. WSH 5.6 командалық жолда /string:value түрінде немесе 'Runtime' тегінде анықталған boolean конвенциясы бойынша аталатын аргументтерді қолдайды. Олар командалық жолдағы орналасуына қарамастан танылады. Аталған аргументтер Named жиынтық объектісінде топтастырылады және Item, Count, Length сияқты стандартты әдістерге, сондай-ақ Exists әдісіне ие. Қашықтан жұмыс үстеліне қосылу үшін кез келген Terminal Services клиенті, арнайы "Remote Desktop Connection" клиенті немесе ActiveX басқаруын пайдаланатын веб-клиент қолданылуы мүмкін. (Windows 95, Windows 98 және 98 Second Edition, Windows Me, Windows NT 4.0 немесе Windows 2000-дің бұрынғы нұсқалары үшін Microsoft қашықтан жұмыс үстелі клиенттерін ұсынды. Бұл Windows-тың бұрынғы нұсқаларына Windows XP жүйесіндегі Remote Desktop-қа қосылуға мүмкіндік береді, бірақ керісінше емес.) Пайдаланушылар клиенттік бағдарламалық жасақтаманың мүмкіндіктеріне байланысты қашықтағы серверден жергілікті клиентке бірнеше ресурстарды қайта бағыттай алады. Мысалы, "File System Redirection" пайдаланушыларға терминал сессиясында қашықтағы жұмыс үстелінде жергілікті файлдарды пайдалануға мүмкіндік береді, ал "Printer Redirection" жергілікті принтерді терминал сессиясында, оны жергілікті немесе желілік принтер ретінде қолданғандай пайдалануға мүмкіндік береді. "Port Redirection" терминал сессиясында жұмыс істейтін қолданбаларға тікелей жергілікті тізбектік және параллель порттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді, ал "Audio" пайдаланушыларға қашықтан жұмыс үстелінде аудио бағдарламасын орындауға және дыбысты жергілікті компьютерге қайта бағыттауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, буфер алмасу (clipboard) қашық компьютер мен жергілікті компьютер арасында ортақ пайдаланылуы мүмкін. Windows XP-дегі RDP клиентін 7.0 нұсқасына жаңартуға болады. Internet Information Services 5.1 компонентінің Remote Desktop Web Connection бөлімі Internet Explorer үшін ActiveX басқаруы арқылы веб арқылы қашықтан жұмыс үстелі функционалдығын қамтамасыз етеді.

Windows XP includes Windows Script Host 5.6, a major update to the WSH environment, which includes an improved object model to reduce boilerplate code, stronger security and several other improvements. A new XML based file format, the Windows Script File format (. WSF) has been introduced besides VBS and JS which can store in an XML node in the same file, extra information besides script code, such as digital signature blocks, runtime directives or instructions to import external code. The VerifyFile method can be used to authenticate the embedded signature's validity and check the script for modifications after signing. WSH can thus decide whether or not to execute the script after verification. Local scripts can also run on a remote machine with the new WScript. WshController object, which is powered by DCOM. WSH 5.6 introduces named arguments on the command line which follow a /string:value or boolean convention defined in 'Runtime' tag and are recognized irrespective of their order on the command line. Named arguments are grouped in the Named collection object and have the usual methods like Item, Count, Length as well as an Exists method. Any Terminal Services client, a special "Remote Desktop Connection" client, or a web based client using an ActiveX control may be used to connect to the Remote Desktop. (Remote Desktop clients for earlier versions of Windows, Windows 95, Windows 98 and 98 Second Edition, Windows Me, Windows NT 4.0, or Windows 2000 have been made available by Microsoft. This permits earlier versions of Windows to connect to a Windows XP system running Remote Desktop, but not vice versa.) There are several resources that users can redirect from the remote server machine to the local client, depending upon the capabilities of the client software used. For instance, "File System Redirection" allows users to use their local files on a remote desktop within the terminal session, while "Printer Redirection" allows users to use their local printer within the terminal session as they would with a locally or network shared printer. "Port Redirection" allows applications running within the terminal session to access local serial and parallel ports directly, and "Audio" allows users to run an audio program on the remote desktop and have the sound redirected to their local computer. The clipboard can also be shared between the remote computer and the local computer. The RDP client in Windows XP can be upgraded to 7.0. The Remote Desktop Web Connection component of Internet Information Services 5.1 also allows remote desktop functionality over the web through an ActiveX control for Internet Explorer.

Қашықтан көмек

Қашықтан көмек Windows XP пайдаланушысына желі немесе Интернет арқылы Windows XP компьютерін уақытша басқаруға мүмкіндік береді, осы арқылы мәселелерді шешуге болады. Сондай-ақ, пайдаланушыға ыңғайлырақ Қош келдіңіз экраны пайдаланушы тіркелгісінің суретімен, классикалық кіру экранын алмастырады. Пайдаланушыны жылдам ауыстыру мүмкіндігі арқасында басқа пайдаланушы бұрынғы пайдаланушыдан шығып, оның бағдарламаларын жаппай жүйеге кіріп, пайдалана алады. Бұрын (Windows Me және Windows 2000 жүйелерінде) бір уақытта тек бір ғана пайдаланушы кіре алатын (Терминал қызметтерін қоспағанда), бұл көп пайдаланушылы жұмыс істеуге үлкен кедергі келтіретін. Жедел пайдаланушы ауыстыру, Терминал қызметтері сияқты, бір уақытта бір ғана пайдаланушы кірген кездегіге қарағанда көбірек жүйе ресурстарын қажет етеді. Бірнеше пайдаланушы кіре алса да, бір уақытта тек бір ғана пайдаланушы өз тіркелгісін белсенді пайдалана алады. Бұл мүмкіндік Қош келдіңіз экраны өшірілген кезде қолжетімді емес, мысалы, Windows Server доменіне қосылғанда немесе Novell клиенті орнатылғанда. Қош келдіңіз экраны қосылғанда да, пайдаланушылар Қош келдіңіз экранында Ctrl+Alt+Del пернелерін екі рет басып, классикалық кіру экранына көше алады.

Windows орнатушысы

Windows XP Windows Installer (MSI) 2.0-ны енгізді. Windows Installer 2.0 қатар қойылған және CLR жинақтарын орнату және басқару, MSI арнайы әрекеттерін оқшаулау, оқиғаларды тіркеуді жақсарту және журналдық файлдардағы құпия ақпаратты жасыру, әр пайдаланушы үшін бағдарламаны оқшаулау, цифрлық қолтаңбалар, жаңартуды жақсарту (жаңартулардың қақтығысын сенімді шешу және қажетсіз нұсқасы жоқ файлдарды көшіруді және бастапқы деректерді сұрауды азайту), терминал серверін қолдау және Жүйеге қалпына келтіру және Бағдарламалық шектеу саясатымен интеграциялау сияқты маңызды жақсартулар әкелді. Windows XP Windows Installer 4.5 нұсқасына дейін жаңартылуы мүмкін.

Диск бөлшектендірушісі

Windows дискісін дефрагментациялау құралы бірнеше шектеулерді жою үшін жаңартылды. Процестер табқа сеанс ID және пайдаланушы аты бағандары қосылды. Процестер табтағы процестерді тоқтату үшін Delete пернесін де пайдалануға болады. Жаңа Желілік таб компьютердегі желілік адаптерлердің әрқайсысының статистикасын көрсетеді. Дәстүрлі түрде адаптер атауы, желілік жүктеме пайызы, байланыс жылдамдығы және желілік адаптердің күйі, сондай-ақ соңғы белсенділік графигі көрсетіледі. Көру мәзірінен "Бағандарды таңдау" опциясын таңдау арқылы қосымша опцияларды көрсетуге болады. Пайдаланушылар табы компьютерде сеанс ашқан барлық пайдаланушыларды көрсетеді. Серверлік компьютерлерде терминалдық қызметтерді пайдалана отырып, бірнеше пайдаланушы компьютерге қосылуы мүмкін. Сондай-ақ, жылдам пайдаланушы ауыстыру арқылы бір уақытта бірнеше пайдаланушы компьютерге кіруі мүмкін. Пайдаланушыларды осы табтан ажыратуға немесе жүйеден шығуға болады. "Жабылу" мәзірі енгізілді, ол күту, ұйықтату, өшіру, қайта іске қосу, жүйеден шығу және пайдаланушыны ауыстыру опцияларына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жаңа тапсырманы ашу кезінде Ctrl пернесін басып тұрса, командалық қабықша ашылады.

WMI

Windows XP WMIC.exe құралын, Windows Management Instrumentation консольдік утилитасын ұсынады. Windows XP-ден бастап WMI, Wmiprvse.exe деп аталатын ортақ қызмет хост процесінде орналасқан. Бұл процесс әртүрлі тіркелгілер астында бірнеше дананы іске қоса алады: LocalSystem, NetworkService немесе LocalService. Бұрын WMI провайдерлері WMI қызметімен бір процесте жүктелетін, ал бір WMI провайдерінің істен шығуы WMI негізгі қызметі WinMgmt.exe-тің қайта іске қосылуына себеп болар еді. Windows XP-де жүйелік ETW оқиғаларын сипаттау үшін MOF файлдары қолданылады. Сонымен қатар, Топтық саясат үшін WMI сүзгілері енгізілді.

Деректерді қорғау API-ін қатайту

Windows 2000 жүйесінде пайдаланушы паролінің NTLM хэші, техникалық тұрғыдан алғанда, зыянкес адамға Қауіпсіздік Шоттары Менеджері дерекқорынан Master Key-ді және NTLM хэшін тікелей дешифрлеуге мүмкіндік беретін талап болды. Windows XP, парольдің SHA1 хэшін пайдаланып Master Key-ді шифрлау арқылы DPAPI қауіпсіздігін жақсартады. Жаңа сертификаттарды беру немесе мерзімі өткендерін жаңарту туралы сертификаттық өтініштер әкімшінің мақұлдауына дейін немесе сертификатты беруші орган бергенге дейін күтілуі мүмкін, ал мақұлдағаннан кейін олар автоматты түрде орнатылады. Root CA сертификаттары енді Microsoft Update арқылы автоматты түрде жаңартылады. Windows XP сонымен қатар дельта CRL-дерді (соңғы толық базалық жинақталған CRL-ден бері күйі өзгерген CRL-дер) және күшін жоюды тексеру үшін base64 кодталған CRL-дерді қолдайды және оларды әдепкі бойынша пайдаланады. Windows XP көптеген конфигурацияланатын атрибуттары бар 2-ші нұсқа сертификат үлгілерін тіркеуге болады. Ақылды карталарды терминал сервер сессияларына кіру үшін пайдалануға болады (Windows Server 2003 немесе одан жоғары терминал серверіне қосылған кезде), CAPICOM немесе net.exe және runas.exe сияқты жүйелік құралдармен. Сондай-ақ сертификаттың күйін тексеру, тізбек құру және күшін жоюды тексеру, жолды растау және анықтау бойынша көптеген жақсартулар бар.

Файл жүйесін шифрлау

Windows XP бірнеше шифрлау файл жүйесін жақсартуды қамтиды. Ең маңызды жақсарту – бірнеше пайдаланушы тіркелгілері шифрланған файлдарға файл бойынша файл негізінде қол жеткізу мүмкіндігіне ие болуы. Файл қасиеттеріндегі «Қосымша файл атрибуттары» әрекеттеріндегі «Детальдар» батырмасы EFS шифрланған файлға кіре алатын қосымша пайдаланушыларды қосуға немесе жоюға, сондай-ақ сертификаттың саусағының ізін және деректерді қалпына келтіру агентінің тіркелгісін қарауға мүмкіндік береді. EFS сертификаттары CA-ға автоматты түрде тіркеледі және шифрланған файлдарды бөліскен кезде қолданылатын сертификаттарды қайтаруды тексеруге қолдау көрсетіледі. Windows 2000-нен айырмашылығы, әдепкі жергілікті деректерді қалпына келтіру агенті жоқ және оның қажеті де жоқ, бірақ қалпына келтіру агенті үшін cipher.exe арқылы өзіндік қол қойылған сертификат жасалуы мүмкін. DPAPI бас кілті домендегі жалпыға қолжетімді кілтті пайдалану арқылы қорғалуы мүмкін. FIPS 140-1 стандартына сәйкес келетін 3DES сияқты күштірек алгоритмді пайдалануға болады. Windows XP сонымен қатар EFS шифрланған файлдар FAT немесе EFS-ті қолдамайтын орынға көшірілген жағдайда пайдаланушыны ескертеді, осылайша файлдың шифры шешіледі. Windows XP сондай-ақ, егер сервер Active Directory-де делегациялауға сенімді болса және пайдаланушының сертификаты мен жеке кілті сервердегі жергілікті профильге жүктелген болса, NTFS арқылы қашықтағы сервердегі файлдарды шифрлей алады. Егер жылдамды профиль пайдаланылса, ол жергілікті түрде көшіріледі. Диск әрпімен бейнеленген WebDAV серверінде Windows XP файлды жергілікті түрде шифрлей алады және оны шифрланған файл ретінде HTTP PUT командасын пайдаланып WebDAV серверіне жібере алады. Сол сияқты, EFS шифрланған файлдар WebDAV-дан шифрланған күйінде жүктеліп алынып, жергілікті түрде шифры шешіледі. Командалық жол құралдары cipher, copy және xcopy Windows XP-де жаңартылды. EFS Windows XP-де топтық саясат арқылы (домен үшін) немесе тіркелім арқылы (доменсіз компьютер үшін) толығымен өшірілуі мүмкін. Кэшті жылдам тексеру үшін пайдаланушы сессиясының кілті мен сертификат тізбегінің кэште сақталу мерзімін реттеуге болады.

Парольді қалпына келтіру шебері

Windows XP-ден бастап, «Парольді ұмытып қалдым» шебері арқылы парольді қалпына келтіру дискісін жасауға болады. Бұл дискіні кірген кездегі экраннан «Парольді қалпына келтіру» шебері арқылы парольді қалпына келтіру үшін пайдалануға болады. Пайдаланушының RSA жеке кілті, оған сәйкес жеке кілті екі орынның бірінде сақталатын офлайн ашық кілт арқылы сақталады: парольді қалпына келтіру дискісінде (егер компьютер доменге мүше болмаса) немесе Active Directory-де (егер ол доменге мүше болса). Windows XP-ге LocalSystem ретінде өкілдік ете алатын шабуылшы компьютердің қатты дискісінде сақталған шифрлау кілтіне қол жеткізе алмайды. Пароль қалпына келтірілсе, DPAPI бас кілті жойылады және Windows XP офлайн және заңсыз шабуылдарды болдырмау және шифрланған файлдарды қорғау үшін EFS шифрланған файлдарға қол жеткізуді тоқтатып қояды. Егер пайдаланушы парольді бастапқы парольге қайта өзгертетін болса, EFS шифрланған файлдарды қалпына келтіруге болады.

Құжаттар менеджері

Windows XP аутентификация қателері кезінде деректерді сұрайды және Integrated Windows Authentication қолданатын деректерді Data Protection API арқылы қорғалған, қауіпсіз роуминг кілттер тізбегіне сақтауға мүмкіндік береді. Сақталған деректерді пайдаланушы тіркелгілерінің басқару панеліндегі "Сақталған пайдаланушы аттары мен парольдер" бөлімі арқылы басқаруға болады. Сертификаттау органы болған жағдайда, пайдаланушылар деректер сұралғанда X.509 сертификатын таңдай алады. Сол ресурсқа қайта кіргенде сақталған деректер қолданылады. Қашықтан кіру/VPN қосылымдары да үздіксіз пайдалану тәжірибесін қамтамасыз ету үшін кілттер тізбегінде уақытша деректерді жасайды. Деректерді басқару құралы Single Sign On үшін API ұсынады.

Бағдарламалық қамтамасыз етуді шектеу саясаты

Windows XP бағдарламалық шектеу саясатын және қауіпсіз API-ді ұсынады. Бағдарламалық шектеу саясатын пайдалану арқылы жүйе цифрлық қол қойылған немесе белгілі бір сенімділік деңгейіне ие бағдарламалар мен скрипттерді ғана орындауға немесе орнатуға конфигурациялануы мүмкін, осылайша сенімсіз бағдарламалар мен скрипттердің іске қосылуына жол берілмейді. Әкімшілер жергілікті қауіпсіздік саясаты құралы арқылы әдепкі ережені және оған ерекшеліктерді анықтай алады. Ережелердің түрлеріне хэш ережесі, жол ережесі, сертификат ережесі және аймақ ережесі жатады, олар файлды тиісінше оның хэші, жолы, бағдарламалық қамтамасыз етушінің сертификаты немесе Internet Explorer аймағы бойынша анықтайды. Мысалы, ActiveX элементін тек белгілі бір домен үшін ғана орындауға шектеу қою үшін сертификат ережесіне негізделген бағдарламалық шектеу саясатын қолдануға болады.

Басқа қауіпсіздік және құпиялылық ерекшеліктері

Әрбір жүйеге кіру сеансы өзінің жеке диск әріптерін алады. Оларды бөлісуге болмайды. Windows 2000 жүйесімен салыстырғанда қауіпсіздік рұқсаттарының пайдаланушы интерфейсі жақсартылды. "Effective Permissions" деп аталатын жаңа қасиет парағы, ашық рұқсаттарды жасырын рұқсаттармен, ал тағайындалған рұқсаттарды мұрагерлік рұқсаттармен салыстырып бағалайды. Объект рұқсаттарын орнату кезінде пайдаланушы аттарын, топтарды және қауіпсіздік принциптерін доменде нақты критерийлер бойынша іздеуге болады. "Екінші реттік жүйеге кіру (Run As)" мүмкіндігі, егер "Компьютерімді және деректерімді рұқсатсыз бағдарламалық әрекеттен қорғау" опциясы қойылған болса, шектеулі токенмен бағдарламаларды іске қосуға мүмкіндік береді. Домендік емес компьютерлер үшін, бос парольдері бар пайдаланушы тіркелгіштері үшін желілік және екінші реттік жүйеге кіру (Run As) мүмкіндіктері өшірілген. Бос парольдер үшін тек негізгі физикалық консольдің жүйеге кіру экраны арқылы кіруге рұқсат етіледі. Егер Қауіпсіздік есептік менеджері (SAM) дерекқоры басқа операциялық жүйеден жойылса, Windows XP жүйеге кіруді айналып өтуге рұқсат бермейді, қате туралы хабарламаны көрсетеді және компьютерді өшіреді. Кербер қолжетімді емес Windows және Windows емес жүйелер арасындағы HTTP және LDAP сұраныстары үшін Digest SSP қолданылады. IPsec конфигурациясы серверді немесе доменді оқшаулау үшін жай саясатты жаңарту арқылы жеңілдетілді, бұл IPsec сүзгілерінің санын жүздегеннен екіге дейін азайтады. "Everyone" пайдаланушы тобында енді Anonymous SID жоқ. Windows XP кейбір Windows қызметтерін оқшаулау үшін LOCAL SERVICE және NETWORK SERVICE есептік жазбаларын енгізді, осылайша қызметтерге берілген құқықтар мен кірулер олардың міндеттеріне қажетті деңгейге дейін төмендетілді.

Интернет қосылымын ортақтастыру

Windows XP-де Интернет-қосылысын ортақтастыру UPnP-мен үйлесімді, бұл ICS хостын қашықтан табуға және басқаруға мүмкіндік береді. Онда қызмет сапасы пакеттік кестесі компоненті бар. ICS клиенті салыстырмалы түрде жылдам желіде болса және ICS хосты баяу байланыс арқылы интернетке қосылса, Windows клиент пен ICS хосты арасындағы байланыс жылдамдығына сүйене отырып, ең тиімді TCP қабылдау терезесінің мөлшерін дұрыс есептемей қалуы мүмкін, бұл жіберушіден келетін трафикке кері әсер етеді. ICS QoS компоненті TCP қабылдау терезесінің мөлшерін қабылдағыш баяу байланысқа тікелей қосылғандағыдай етіп орнатады. Интернет-қосылысын ортақтастыру Windows XP-де үй желісіндегі барлық желі клиенттері үшін, Windows-қа негізделмеген желі құрылғыларын қоса алғанда, атауларды анықтау үшін жергілікті DNS шешушісін де қамтиды. ICS сондай-ақ орналасқан жерін анықтайды, яғни доменге қосылғанда компьютерде ICS пайдалануды шектеу үшін топтық саясат болуы мүмкін, ал үйде болғанда ICS қосылуы мүмкін.

Модемдер мен қашықтан қол жеткізу үшін қызмет көрсету сапасы

Бірнеше қолданба бір уақытта QoS қолданусыз интернетке қатынағанда және қосылым жеткілікті жылдам болмаса, TCP қабылдау терезесінің мөлшері тұрақты күйге жеткенше бірінші қолданба қосылымда пайдаланатын деректердің толық терезесіне орнатылады. Басқа қолданбалар жасаған кейінгі қосылымдар оңтайлы терезе мөлшеріне жету үшін әлдеқайда көп уақыт алады, ал екінші немесе үшінші қолданбаның деректерді жіберу жылдамдығы әрқашан бірінші қосылған қолданбаға қарағанда төмен болады. Мұндай баяу байланыстарда Windows XP-дегі QoS компоненті автоматты түрде Deficit дөңгелек тізбектеп таңдау схемасын қосады, ол әр қолданба үшін жеке кезек құрайды және осы кезектерге дөңгелек тізбектеп таңдау бойынша қызмет көрсетеді. Дегенмен, DNS сұранысы IPv4 және IPv6 ресурстық жазбаларын қайтарғанда, IPv6 мекенжайлары басымдыққа ие. Windows XP DHCPv6 және PPPv6/IPv6CP протоколдарын қолдамайды. Dibbler деп аталатын ашық кодты DHCPv6 іске асырылуы бар, бірақ күйсіз автоматты конфигурация оны қажетсіз етеді.

Артқы ақылды трансфер қызметі

Windows XP-де Background Intelligent Transfer Service (БИТС) қызметі бар, ол бос желілік өткізу қабілетін пайдаланып, машиналар арасында файлдарды басымдықпен, шектелген және асинхронды түрде беруді жеңілдетеді. БИТС басқа қолданбалар пайдаланбайтын өткізу қабілеті болғанда ғана деректерді жібереді, мысалы, қолданбалар қол жетімді өткізу қабілетінің 80% пайдаланса, БИТС қалған 20% ғана пайдаланады. БИТС желілік трафикті үнемі бақылап, трафиктің өсуі немесе азаюына байланысты өз беруін шектейді, осылайша басқа алдыңғы қатардағы қолданбалар (мысалы, веб-браузер) қажетті өткізу қабілетін алады. БИТС сондай-ақ үзілістер болған жағдайда беруді қайта бастауға қолдау көрсетеді. БИТС 1.0 нұсқасы тек жүктеуді қолдайды. 1.5 нұсқасынан бастап БИТС жүктеуді де, тіркеуді де қолдайды. Тіркеу үшін қабылдаушы тарапта IIS веб-сервері, БИТС серверлік кеңейтімдерімен болуы керек. Windows XP компоненттері, мысалы Windows Update, жаңартуларды жүктеу үшін БИТС-ті пайдаланады, сондықтан жаңартуларды жүктеу үшін тек бос өткізу қабілеті пайдаланылады және желілік байланыс үзілген жағдайда жүктеуді қайта бастау мүмкіндігі бар. БИТС файлдарды беруді басқару үшін кезекті пайдаланады және сұраушы қолданбалар үшін файлдарды асинхронды түрде жүктейді, яғни қолданба БИТС қызметінен беруді сұрағаннан кейін, ол кез келген басқа жұмысты орындауға немесе тіпті тоқтатуға болады. Желілік қосылымы бар және жұмыс иесі кірген кезде беру фондық режимде жалғасады. БИТС HTTP және HTTPS арқылы беруді қолдайды. Егер желілік қолданба көбірек өткізу қабілетін пайдалана бастаса, БИТС пайдаланушының өзара әрекеттесу тәжірибесін сақтау үшін беру жылдамдығын төмендетеді, бірақ алдыңғы қатардағы басымдықты жүктеулерді қоспағанда. БИТС компоненттік объектілік модель (COM) арқылы қолжетімді, бұл оны дерлік кез келген бағдарламалау тілімен пайдалануға мүмкіндік береді.

Факс жіберу

Windows XP кіріс, шығыс және архивтелген факстерді, сондай-ақ параметрлерді басқаруға арналған факс консоліне ие. Факс мониторы факс жіберу немесе қабылдау барысында ғана хабарламалар тақтасында пайда болады. Егер факстерді қолмен қабылдау қосылған болса, кіріс факс қоңырау кезінде де пайда болады. Архивтелген факстер Windows Picture және Fax Viewer бағдарламасында TIFF форматында ашылады. Microsoft Outlook орнатылғаннан кейін, факс қызметі автоматты түрде Windows адрестік кітабынан Outlook адрестік кітабына ауысады. Windows XP қолданба дамытушыларына факс мүмкіндіктерін қосу үшін кеңейтілген Fax Service COM API-ін ұсынады.

Windows-тың P2P желісі

Advanced Networking Pack, кейін SP2 құрамына енген, Windows XP-ге Peer to Peer Networking және Peer Name Resolution Protocol (PNRP) енгізді. Ол IPv6 арқылы жұмыс істейді. Windows XP-дегі P2P архитектурасы келесі компоненттерден тұрады:

The Advanced Networking Pack, later made part of SP2 introduced Peer to Peer Networking and the Peer Name Resolution Protocol (PNRP) to Windows XP. It operates over IPv6. The P2P architecture in Windows XP consists of the following components:

PNRP: This provides dynamic name publication and resolution of names to endpoints. PNRP is a distributed name resolution protocol allowing Internet hosts to publish "peer names" and corresponding IPv6 addresses and optionally other information. Other hosts can then resolve the peer name, retrieve the corresponding addresses and other information, and establish peer to peer connections. With PNRP, peer names are composed of an "authority" and a "qualifier". The authority is identified by a secure hash of an associated public key, or by a place holder (the number zero) if the peer name is "unsecured". The qualifier is a string, allowing an authority to have different peer names for different services. If a peer name is secure, the PNRP name records are signed by the publishing authority, and can be verified using its public key. Unsecured peer names can be published by anybody, without possible verification. Multiple entities can publish the same peer name. For example, if a peer name is associated with a group, any group member can publish addresses for the peer name. Peer names are published and resolved within a specified scope. The scope can be a local link, a site (e. g. a campus), or the whole Internet. Graphing: PNRP also allows creating an overlay network called a Graph. Each peer in the overlay network corresponds to a node in the graph. Nodes are resolved to addresses using PNRP. All the nodes in a graph share book keeping information responsible for the functioning of the network as a whole. For example, in a distributed resource management network, which node has what resource needs to be shared. Such information is shared as Records, which are flooded to all the peers in a graph. Each peer stores the Record to a local database. A Record consists of a header and a body. The body contains data specific to the application that is using the API; the header contains metadata to describe the data in the body as name value pairs serialized using XML, in addition to author and version information. It can also contain an index of the body data, for fast searching. A node can connect to other nodes directly as well, for communication that need not be shared with the entire Graph. Grouping: The Peer to Peer API also allows creation of a secure overlay network called a Group, consisting of all or a subset of nodes in a Graph. A Group can be shared by multiple applications, unlike a Graph. All peers in a Group must be identifiable by a unique named, registered using PNRP, and have a digital signature certificate termed as Group Member Certificate (GMC). All Records exchanged are digitally signed. Peers must be invited into a Group. The invitation contains the GMC that enables it to join the group.

PNRP: Бұл динамикалық атау жариялауды және атауларды түйіндік нүктелерге ажыратуды қамтамасыз етеді. PNRP – бұл Интернет хосттарына «теңдес атауларын» және тиісті IPv6 мекенжайларын, сондай-ақ басқа ақпаратты жариялауға мүмкіндік беретін таратылған атауларды ажырату протоколы. Басқа хосттар теңдес атауын ажыратып, тиісті мекенжайлар мен басқа ақпаратты алып, теңдес-теңдес байланысын орната алады. PNRP-де теңдес атаулары «авторитет» және «біліктілік» компоненттерінен тұрады. Авторитет онымен байланысты ашық кілтінің қауіпсіз хэшімен немесе теңдес атауы «қоршалмаған» болса, орнына нөл санымен анықталады. Біліктілік – бұл жол, ол бір авторитетке әртүрлі қызметтер үшін әртүрлі теңдес атауларын иеленуге мүмкіндік береді. Егер теңдес атауы қоршалған болса, PNRP атау жазбаларына жариялаушы авторитет қол қояды және оны оның ашық кілті арқылы тексеруге болады. Қоршалмаған теңдес атауларын кез келген адам тексеру мүмкіндігінсіз жариялай алады. Бірнеше субъект бірдей теңдес атауын жариялай алады. Мысалы, егер теңдес атауы топпен байланысты болса, топтың кез келген мүшесі теңдес атауының мекенжайларын жариялай алады. Теңдес атаулары белгілі бір ауқымда жарияланады және ажыратылады. Ауқым жергілікті желі, сайт (мысалы, кампус) немесе бүкіл Интернет болуы мүмкін.

Граф: PNRP сонымен қатар Graph деп аталатын үстіңгі желі құруға мүмкіндік береді. Үстіңгі желідегі әрбір теңдес графтың түйініне сәйкес келеді. Түйіндер PNRP арқылы мекенжайларға ажыратылады. Графтың барлық түйіндері желінің жалпы жұмыс істеуіне жауапты ақпаратты сақтау кітабын бөліседі. Мысалы, таратылған ресурстарды басқару желісінде қай түйінде қандай ресурс бөлісу керек. Мұндай ақпарат жазба түрінде бөліседі, олар графтың барлық теңдестеріне жіберіледі. Әрбір теңдес жазбаны жергілікті деректер базасына сақтайды. Жазба бас тақырып пен мазмұндан тұрады. Мазмұны API-ді пайдаланатын қолданбаға тән деректерді қамтиды; бас тақырыпта XML форматында автор және нұсқа туралы ақпараттан басқа, мазмұндағы деректерді атау-мәні жұптары түрінде сипаттау үшін метадеректер бар. Сондай-ақ, ол жылдам іздеу үшін мазмұн деректерінің индексін қамтуы мүмкін. Түйін басқа түйіндерге тікелей қосыла алады, бұл ақпаратты бүкіл графпен бөлісудің қажеті жоқ жағдайларда.

Топтастыру: Peer-to-Peer API сонымен қатар Graph-тағы барлық немесе түйіндердің ішінен таңдалған топтан тұратын, Top деп аталатын қауіпсіз үстіңгі желі құруға мүмкіндік береді. Top-ты бірнеше қолданбалар Graph-тан өзгеше бөлісе алады. Top-тағы барлық теңдестер бірегей атаумен анықталуы керек, PNRP арқылы тіркелуі керек және Top мүшесінің сертификаты (GMC) деп аталатын цифрлық қолтаңба сертификатына ие болуы керек. Барлық жазбалар цифрлық қолтаңбамен алмастырылады. Теңдестер Top-қа шақырылуы керек. Шақыруда оған Top-қа қосылуға мүмкіндік беретін GMC болады.

Файлдарды оңай ортақтастыру

Windows XP көп пайдаланушы ортасында және желі арқылы жергілікті пайдаланушылармен файлдарды бөлісудің жеңілдетілген түрін ұсынады, ол "Қарапайым файлдарды ортақтастыру" деп аталады. Доменге қосылмаған компьютерлерде әдепкі бойынша қосылған "Қарапайым файлдарды ортақтастыру", кеңейтілген ACL/рұқсаттарды орнатуға арналған жеке "Қауіпсіздік" қойындысын өшіреді және файлдық жүйенің қалталарына рұқсаттарды орнату және оларды ортақтастыру үшін бірыңғай интерфейсті қамтамасыз етеді. "Қарапайым файлдарды ортақтастыру" қосылған кезде, "Менің құжаттарым" қалтасы немесе оның ішкі қалталарына тек оның иесі мен жергілікті әкімшілер ғана қол жеткізе алады, оқи және өзгерте алады.

WebDAV шағын қайта бағыттауышы

Windows XP жүйесінде, әдепкі бойынша ескі Web-папкалар клиентіне қарағанда артықшылыққа ие болатын "WebDAV шағын қайта бағыттауышы" қосылды. Бұл жаңа клиент желілік қайта бағыттау деңгейінде (файлдық жүйенің тікелей үстінде) жүйелік қызмет ретінде жұмыс істейді, WebDAV үлестерін диск әрпіне тағайындауға және оларды кез келген бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы пайдалануға мүмкіндік береді, тіпті брандмауэрлер мен NAT арқылы да. Қолданбалар HTTP серверлеріндегі қашық файлдарды ашып, өңдеп, өзгерістерді файлға сақтай алады (егер серверге рұқсат болса). Қайта бағыттауыш WebDAV үлестерін UNC жолдары арқылы да қолдануға мүмкіндік береді (мысалы, http://host/path/ Windows файлдық жүйе API-мен үйлесімділік үшін \host\path\ форматына түрлендіріледі). WebDAV шағын қайта бағыттауышының аутентификация қолдауында кейбір шектеулер бар екені белгілі.

Кейінгі нұсқалары

Windows XP SP2 бастап, аудио дыбысының деңгейі экрандық пернетақта мен қашықтан басқару қолданбаларының тіркелімінде сақталады және үшінші тараптар оны өзгерте алады, ал Internet Explorer қауіпсіздік параметрлерінен асып түсетін топтық саясат параметрлерін қолдауды жақсартты. (KB918997) Windows XP SP2 және Windows XP SP3 үшін Wireless LAN API қосылды, бұл дамытушыларға сымсыз клиенттік бағдарламаларды жасауға және профильдер мен қосылымдарды басқаруға мүмкіндік береді. Сымсыз және сымды қосылымдар үшін IEEE 802.1X қолдауы бар. Егер VPN қосылысы үшін сертификаттарды шығаруға PKI қолжетімді болмаса, IKE аутентификациясы үшін алдын ала бөліскен кілт қолдауы бар. Windows XP SP2 немесе Windows XP SP3 үшін KB912761 арқылы пайдаланушылар EFS сертификаттық орган қолжетімсіз болғанда өздігінен қол қойылған сертификатты жасауды конфигурациялай алады. Windows XP SP2 бастап Windows Firewall IPv6 күйлік сүзгілеуді де қолдайды. Telnet клиенті, FTP клиенті, ping, nslookup, tracert, DNS шешушісі, файлдарды және басып шығаруды ортақ пайдалану, Internet Explorer, IIS сияқты қолданбалар мен құралдар IPv6 қолдау үшін жаңартылды.

2-қызмет топтамасы

USB блокты сақтау құрылғыларын тек оқу режимінде жасауға болады, сондықтан деректерді жазу мүмкін емес. Internet Explorer-де Blocked (Блоктау) терезесі мен Information (Ақпарат) жолағы үшін дыбыстық хабарламалар қосылды. DirectX 9.0c (Shader Model 3.0) енгізілді. Файл жүйесінің сүзгі менеджері және мини-сүзгі драйверлері орнатылды. Бұрынғы файл жүйесінің сүзгілерімен салыстырғанда, оларды жасау оңай, тұрақтылығы жоғары және кез келген уақытта жүктеуге және жоюға болады. Олар ядролық стектегі рекурсивті I/O операцияларын азайтады және тек қажетті операцияларды ғана өңдей алады. Файл жүйесінің тікелей қатарына қосылған бұрынғы сүзгі драйверлері мұндай икемділікке ие болған жоқ. Тізілімді өзгерту арқылы Offline Files (Офлайн файлдар) үшін қосымша мүмкіндіктер енгізілді. Тізілімді өңдеу арқылы пайдаланушылар Offline Files кэштелемейтін және синхрондаудан шығарылған файл түрлері үшін қате хабарламаларды жасыра алады. SSE3 қолдауы қосылды. 2002 жылы тегін жүктеуге ұсынылған Windows Movie Maker 2, Windows Movie Maker 1.1-дің орнын басты. DVCPRO50 және DVCPRO100 форматтарына қолдау орнатылды. VMR 7 және VMR 9 рендерлерінде YUV араластыру режимі енгізілді, ол жадтың өткізу қабілетін үнемдеу үшін YUV түсті кеңістікте араластыруды жүзеге асырады. powercfg.exe – пайдаланушыларға қуатты басқару параметрлерін, мысалы, ұйқы режиміне кіру немесе қуат схемаларын жасау сияқтыларын басқаруға мүмкіндік беретін командалық жол құралы енгізілді. Дегенмен, осы функционалдың көп бөлігі Display Properties (Дисплей қасиеттері) терезесіндегі Power Options (Қуат опциялары) диалогында қолжетімді. MSRPC, DCOM, MSDTC және WMI-ге қатысты маңызды қауіпсіздік өзгерістері енгізілді. Attachment Manager (Қосымша менеджер) енгізілді. Windows Installer 3.0, жамауларды орнату және жоюды жақсарту, бинарлық дельта жамауларын қолдау, жамауларды дұрыс ретпен орнату, бір транзакцияда әртүрлі өнімдерге бірнеше жамауларды орнату, дельта сығу жамаулары үшін бастапқы медианы сұрауды жою, шектеулі құқықтары бар пайдаланушылар үшін жамауды көтеру, MSI дерек көзінің тізімі және инвентаризациялық API-лер және көптеген қателерді түзету сияқты көптеген жақсартуларды қосты. BITS 2.0, Windows XP SP2 құрамына кіреді, бір уақытта жүктеуді орындау, қашықтан атаулар үшін Server Message Block (SMB) жолдарын пайдалану, файлдың бөліктерін жүктеу, қашықтан атаудың префиксін немесе толық атын өзгерту және клиенттік өткізу қабілетін шектеу үшін қолдау орнатылды. BITS Windows XP-де 2.5 нұсқасына дейін жаңартылуы мүмкін. http.sys және HTTP Server API, Windows Server 2003-тен алынған қосымшалар үшін ядролық режимдегі HTTP сервері қосылды. Windows XP SP2 бағдарламасымен басталатын SDIO 1.0 стандартына сәйкес келетін Secure Digital I/O хост контроллерлері мен SD/MMC сақтау құрылғыларына Microsoft ұсынған шина драйвері арқылы қолдау көрсетілді.

USB block storage devices can be made read only so writing data is not possible. Sound events for Blocked pop up window and the Information bar in Internet Explorer were introduced. DirectX 9.0c (Shader Model 3.0) was introduced. A File System Filter Manager and minifilter drivers were installed. Compared to the legacy file system filters, they are easier to develop, offer better stability and can be loaded and unloaded at any time. They reduce recursive I/O on the kernel stack and can process only necessary operations. Legacy file system filter drivers attached to the file system stack directly and didn't have the aforementioned flexibility. Additional functionality for Offline Files via registry modifications was introduced. By editing the Registry, users can suppress error messages for file types that Offline Files cannot cache and which are excluded from synchronization. Support for SSE3. Windows Movie Maker 2, a free download released in 2002, was introduced, replacing Windows Movie Maker 1.1. Support for DVCPRO50 and DVCPRO100 was installed. A YUV mixing mode in the VMR 7 and VMR 9 renderers which performs mixing in the YUV color space to save memory bandwidth was introduced. powercfg. exe, a command line utility allowing users to control settings related to power management, such as hibernation or creating power schemes, was introduced. Most of this functionality is available in a more user friendly form in the Power Options dialog under Display Properties, however. Significant security related changes to MSRPC, DCOM, MSDTC and WMI were introduced. Attachment Manager was introduced. Windows Installer 3.0, which also adds numerous improvements to patching such as patch uninstallation support through Add or Remove Programs, binary delta patches, patch sequencing to install patches in the correct order, installing multiple patches for different products in one transaction, eliminating source media requests for delta compression patches, patch elevation for limited user accounts, MSI source location list and inventory management APIs, and fixing numerous bugs, was included. BITS 2.0, part of Windows XP SP2, installed support for performing concurrent foreground downloads, using Server Message Block paths for remote names, downloading portions of a file, changing the prefix or complete name of a remote name, and limiting client bandwidth usage. BITS is upgradeable to version 2.5 in Windows XP. http. sys and the HTTP Server API, the kernel mode HTTP server for applications, backported from Windows Server 2003, was included. Support for Secure Digital I/O host controllers and SD/MMC storage devices compliant with SDIO 1.0 beginning with Windows XP SP2 through a Microsoft supplied bus driver.

Bluetooth-ты қолдау

Windows XP Service Pack 2 Bluetooth қолдауын қосты. Windows XP Bluetooth стегі USB арқылы қосылатын сыртқы немесе енгізілген Bluetooth донглдерін қолдайды. Windows XP SP2 және SP3 Bluetooth 1.1 (бірақ 1.0 емес), Bluetooth 2.0 және Bluetooth 2.0+EDR-ді қолдайды. Bluetooth стегі келесі Bluetooth профильдерін түпнұсқа түрде қолдайды: PAN, SPP, DUN, HID және HCRP. DEP екі режимде жұмыс істейді: жад беттерін орындалмайтын деп белгілей алатын процессорлар үшін аппараттық түрде күшпен іске асырылатын DEP және аппараттық қолдауы жоқ процессорлар үшін шектеулі алдын алумен бағдарламалық DEP. Бағдарламалық DEP дерек беттерінде кодты орындаудан емес, басқа бір типтегі шабуылдан (SEH жазылуы) қорғайды. Аппараттық DEP үйлесімді процессорларда NX битін 32-биттік Windows-та PAE ядросын автоматты түрде пайдалану арқылы және 64-биттік ядроларда түпнұсқа қолдау арқылы қосады. Бағдарламалық DEP, NX битімен байланысты болмаса да, Microsoft оны «Қауіпсіз құрылымдалған ерекшеліктерді өңдеу» деп атайды. Бағдарламалық DEP/SafeSEH тек ерекшелік туындағанда, оның қолданбаның функциялар тізімінде тіркелгенін тексеріп, бағдарламаның осымен құрылуын талап етеді. Егер DEP барлық қолданбалар үшін қосылса, пайдаланушылар күтпеген шабуылдарға қарсы қосымша қорғаныс алады. Бірақ барлық қолданбалар DEP талаптарына сай келмейді және кейбіреулері DEP ерекшеліктерін тудыруы мүмкін. Сондықтан, 32-биттік Windows нұсқаларында DEP әдепкі бойынша барлық қолданбалар үшін күшпен іске асырылмайды және тек маңызды жүйе компоненттері үшін ғана қосылады. Windows XP Service Pack 3 қосымша NX API-ларын енгізеді, бұл бағдарламалық жасақтаманы әзірлеушілерге жүйелік үйлесімділік параметрлеріне тәуелді болмай, өздерінің коды үшін NX аппараттық қорғанысын қосуға мүмкіндік береді. Әзірлеушілер бағдарламаларын құрастырғанда NX сәйкес деп белгілей алады, бұл бағдарлама орнатылғанда және іске қосылғанда қорғаныстың күшпен іске асырылуын қамтамасыз етеді. Бұл 32-биттік платформалардағы бағдарламалық экожүйеде NX қорғалған кодтың үлесін арттырады, себебі NX үшін әдепкі жүйелік үйлесімділік саясаты тек операциялық жүйе компоненттерін қорғау үшін конфигурацияланған.

Windows XP Service Pack 2 added native Bluetooth support. The Windows XP Bluetooth stack supports external or integrated Bluetooth dongles attached through USB. Windows XP SP2 and SP3 support Bluetooth 1.1 (but not 1.0), Bluetooth 2.0 and Bluetooth 2.0+EDR. The Bluetooth stack supports the following Bluetooth profiles natively: PAN, SPP, DUN, HID, and HCRP. DEP runs in two modes: hardware enforced DEP for CPUs that can mark memory pages as nonexecutable, and software enforced DEP with a limited prevention for CPUs that do not have hardware support. Software enforced DEP does not protect from execution of code in data pages, but instead from another type of attack (SEH overwrite). Hardware enforced DEP enables the NX bit on compatible CPUs, through the automatic use of PAE kernel in 32 bit Windows and the native support on 64 bit kernels. Software DEP, while unrelated to the NX bit, is what Microsoft calls their enforcement of "Safe Structured Exception Handling". Software DEP/SafeSEH simply checks when an exception is thrown to make sure that the exception is registered in a function table for the application, and requires the program to be built with it. If DEP is enabled for all applications, users gain additional resistance against zero day exploits. But not all applications are DEP compliant and some will generate DEP exceptions. Therefore, DEP is not enforced for all applications by default in 32 bit versions of Windows and is only turned on for critical system components. Windows XP Service Pack 3 introduces additional NX APIs that allow software developers to enable NX hardware protection for their code, independent of system wide compatibility enforcement settings. Developers can mark their applications as NX compliant when built, which allows protection to be enforced when that application is installed and runs. This enables a higher percentage of NX protected code in the software ecosystem on 32 bit platforms, where the default system compatibility policy for NX is configured to protect only operating system components.

Windows өртке қарсы қабырғасы

Windows XP RTM интернет-қосылыс қорғау қабырғасын (Firewall) енгізді. Кейіннен ол Windows XP Service Pack 2-де IPv6 трафигін сүзуді қолдай отырып, Windows қорғау қабырғасына (Windows Firewall) жаңартылды. Әдетте Windows қорғау қабырғасы барлық желілік интерфейстерде (LAN/WLAN, PPPoE, VPN немесе телефондық қосылыс) кіріс келетін сұралған немесе сұралмаған трафикті күйлі пакеттік сүзу арқылы жүргізеді. Интернет-қосылысты ортақтастыру сияқты, қорғау қабырғасы орналасқан жерге қарай саясатты қолданады, яғни оны корпоративтік доменде өшіруге болады, бірақ жеке үй желісі үшін қосуға болады. Ол қоғамдық желіге қосылған кезде пайдалы болатын барлық ерекшеліктерге рұқсат бермеу мүмкіндігін ұсынады. Қорғау қабырғасы ICS клиенттері үшін шеткі қорғау қабырғасы ретінде де пайдаланылуы мүмкін. Қорғау қабырғасы бағдарламаны блоктағанда, хабарламаны көрсетеді. Рұқсат етілген трафикті TCP/UDP порты, қолданба файл атауы және ауқымы (рұқсат етілген трафик басталатын желінің бөлігі) бойынша анықтауға болады. Ол порттарды қайта бағдарлау және ICMP-ні қолдайды. Қауіпсіздік журналы мүмкіндіктері қосылған, олар IP-адрестерді және үй немесе кеңсе желісінен немесе Интернеттен басталатын қосылымдарға қатысты басқа да деректерді тіркей алады. Ол жойылған пакеттерді де, сәтті қосылыстарды да тіркей алады. Мысалы, бұл желідегі компьютер веб-сайтқа қосылған сайын бақылау үшін пайдаланылуы мүмкін. Windows қорғау қабырғасы сонымен қатар Топтық саясат арқылы конфигурациялауды қолдайды. Қолданбалар автоматты түрде ерекшеліктер қосу үшін Windows қорғау қабырғасы API-ін пайдалана алады.

Windows қауіпсіздік орталығы

Windows қауіпсіздік орталығы пайдаланушыларға компьютерлік қауіпсіздік параметрлері мен қызметтерінің күйін көру мүмкіндігін ұсынады. Windows қауіпсіздік орталығы осы қауіпсіздік параметрлерін үнемі бақылап отырады және егер проблема туындаса, пайдаланушыға хабарлау балоны арқылы ескертеді. Windows қауіпсіздік орталығы үш негізгі компоненттен тұрады: басқару панелі, Windows қызметі және Windows басқару құралдары арқылы ұсынылатын қолданбалы бағдарламалау интерфейсі. Басқару панелі бақыланатын қауіпсіздік параметрлерін санаттарға бөледі, олардың тақырыптары түсті кодталған фонмен көрсетіледі. Бұл параметрлердің ағымдағы күйін компьютер іске қосылғанда автоматты түрде іске қосылатын Windows қызметі анықтайды және жүйедегі өзгерістерді үнемі бақылау жауапкершілігін өз мойнына алады. Параметрлер жүйеге WMI провайдері арқылы қолжетімді етіледі. Зыянкес бағдарламаларға қарсы және өртке қарсы бағдарламалық қамтамасыз ету жеткізушілері WMI провайдері арқылы Қауіпсіздік орталығында тіркеле алады. Windows Update параметрлері мен күйі де бақыланады және туралы мәліметтер беріледі.

3-қызмет топтамасы

Windows бейнелеу компоненті орнатылды. Басқару консолі 3.0 орнатылды. MSI 3.1v2 қосылды. Windows XP SP3-дегі (әдепкі бойынша өшірілген) CredSSP (Credentials Security Service Provider), Қалшы қашықтан жұмыс үстелінің қызметтері үшін Single Sign-On және Желілік деңгейдегі аутентификацияны қамтамасыз етеді. Желілік қолжетімділікті қорғау клиенті және сымды желілік адаптерлер үшін IEEE 802.1X аутентификациясын қолдауға арналған Топтық саясат орнатылды. Windows XP SP3 құрамына кіретін BITS 2.5, IPv6 және қауіпсіз HTTP тасымалдары мен арнайы HTTP тақырыптары үшін сертификатқа негізделген клиенттік аутентификацияны қолдауды орнатты. Windows XP SP3-ке енгізілген кейінгі жаңарту Internet Explorer үшін Желілік диагностиканы орнатты. X.509 сертификаттарын тексеру үшін CryptoAPI-ге SHA 2 хэштеу алгоритмдері (SHA256, SHA384 және SHA512) орнатылды. Кейінгі түзетулер мен Windows XP SP3 4 ГБ-тан үлкен, бірақ 32 ГБ-ға дейінгі SDHC карталарын қолдауды қамтиды. SSE4 қолдауы орнатылды.

Медиа орталығы 2005 жылғы басылымы

Windows XP Media Center Edition 2005 нұсқасына Microsoft Plus! Digital Media Edition құрамдас бөліктері кірді, мысалы, Аудио түрлендіргіш, CD-дискіге жапсырма жасаушы, «Биші» және «Той режимі», сондай-ақ Microsoft Plus! for Windows XP-ден экран сақтағыштары мен тақырыптар. DVD-дискіні жазу мүмкіндігі бар Windows Movie Maker 2.5 де қосылды.