Кіріспе

Германия саясаткері (1937 жылы туған)

Рита Сюссмут (туған аты Кикут; 17 ақпан 1937 жылы туған) – Германияның Христиан-демократиялық одағының (ХДО) саясаткері. Ол Бундестагтың он бірінші президенті болды. 1985 жылдан 1988 жылға дейін ол жастар, отбасы және денсаулық сақтау федералды министрі (1986 жылдан – жастар, отбасы, әйелдер және денсаулық сақтау) қызметін атқарды, ал 1988 жылдан 1998 жылға дейін Германия Бундестагының президенті болды. Шамамен 10 жыл қызмет еткен ол Бундестаг тарихында үшінші ең ұзақ қызмет еткен президент. Одан бұрын тек Эуген Герстенмайер мен Норберт Ламмерт осы лауазымда одан ұзақ болды. Саяси қызметінен басқа, Сюссмут Германиядағы Еуропалық қозғалыстың президенті (1994–1998) және Бертельсманн қорының кеңесшілер кеңесі мен қамқоршылар кеңесінің мүшесі (1997–2007) болды.

Ерте өмір және білім

Сюссмут Вадерслохта дүниеге келіп, балалық шағын өткізді. 1956 жылы Рейндегі Эмсланд гимназиясын бітіргеннен кейін Мюнстер, Тюбинген және Париж қалаларында роман тілдері мен тарих мамандығы бойынша білім алды, оны 1961 жылғы 20 шілдеде оқытушылыққа арналған бірінші мемлекеттік емтиханмен (Staatsexamen) аяқтады. Содан кейін ол педагогика, социология және психология салаларында аспирантураны бітірді. 1964 жылы Мюнстер университетінде философия ғылымдарының кандидаты (Dr. phil.) дәрежесін алды. Оның диссертациясы "Қазіргі француз әдебиетіндегі бала антропологиясы туралы зерттеулер" ("Studien zur Anthropologie des Kindes in der französischen Literatur der Gegenwart") деп аталды. Сюссмут 1964 жылы Мюнстер университетінен философия докторы ғылыми дәрежесін алды. 1966 жылдан 1982 жылға дейін ол Дортмунд университетінде, Рур университетінде және олардың алдыңғы мекемелерінде білім беру факультетінің оқытушысы болды.

Ерте мансап

1963-1966 жылдары Сюссмут Штутгарт және Оснабрюк университеттерінде ғылыми көмекші болып жұмыс істеді, ал 1966 жылдан бастап Рур педагогикалық жоғары мектебінде лекциятор қызметін атқарды. 1969 жылдан 1982 жылға дейін ол Рур университетінде (Бохум) халықаралық салыстырмалы білім беру пәнінен оқытушылықпен айналысты. 1971 жылы Сюссмут Рур педагогикалық жоғары мектебінде педагогика ғылымдарының профессоры болып тағайындалды. 1973 жылы Дортмунд университетінің ұсынысын қабылдады. 1971 жылы ол сондай-ақ Федералдық Отбасы істері министрлігінің ғылыми кеңесінде жұмыс істей бастады. 1982 жылдан 1985 жылға дейін Сюссмут Ганновердегі Әйел және қоғам институтының директоры болды. Активті саясаткер ретінде Геттинген университетінде блок-семинарлар өткізді.

Саяси мансап

1985 жылдан 1988 жылға дейін Сюссмут канцлер Гельмут Кольдің кезінде отбасы, қарттар, әйелдер және жастар істері жөніндегі федералды министр болды. 1989 жылдың соңында ол Лотар Спат, Хайнер Гейслер, Курт Биденкопф және басқалармен бірігіп, Кольді ХДС төрағасы лауазымынан оқсытуға жасалған сәтсіз әрекетке қатысты. Сюссмут 1987 жылдан 2002 жылға дейін Германия Бундестагының депутаты болды. 1987, 1990 және 1994 жылдарғы федералды сайлауларда Геттинген сайлау округінен сайланды. 1998 жылғы сайлауда ол Төменгі Саксония штатының ХДС тізімі арқылы сайланды. 1988 жылы Филипп Женнингер отставкаға кеткеннен кейін Сюссмут Бундестагтың 10-шы президенті болды. Ол 1998 жылға дейін осы лауазымды атқарды, содан кейін SPD парламенттегі ең ірі фракцияға айналды. Оның президенттігі кезінде Германияның бірігуі жүзеге асты. 1989 жылдың желтоқсанында Сюссмут екі Германия мемлекетінің Польшаның батыс шегарасын мойындау туралы бірлескен декларациясын қабылдауды қолдады. 1986 жылдан 2001 жылға дейін Сюссмут Әйелдер одағының (CDU-ның әйел мүшелерінің ұйымы) президенті қызметін атқарды және осы арқылы партиясында зор ықпалға ие болды.

Саяси ұстанымдар

Сюссмут Біріккен Ұлттар Ұйымының Парламенттік Ассамблеясын құру науқанының жақтасы, бұл ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымын демократиялық тұрде реформалауды қолдайды. 2021 жылы Христиан-демократтар партиясының төрағасын сайлауға дейін Сюссмут Армин Лашетті Аннегрет Крамп-Карренбауэрдің орнына партия төрағасы болып тағайындалуын қолдады.

Жеке өмір

1964 жылдан бері Сюссмут университет профессоры Ханс Сюссмутқа үйленген. Олардың бір қызы бар.