Кіріспе

Руди Карлтон Гей (Rudy Carlton Gay Jr.) (1986 жылғы 17 тамызда туған) – американдық кәсіби баскетболшы, соңғы рет Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) «Юта Джаз» командасы үшін ойнаған. Шабуылшы колледж баскетболында «UConn Huskies» командасы үшін ойнаған, ал 2006 жылғы НБА драфтында «Хьюстон Рокетс» командасы оны сегізінші нөмірмен таңдады; кейін ол бірнеше күннен соң «Мемфис Гриззлис» командасына ауыстырылды.

Ерте өмір және орта мектеп

Бруклинде, Нью-Йоркте, Рэй Гей мен Руди Гей Сеньордың ұлы, R&B тобының бұрынғы жетекші вокалисі Ace Spectrum және The Stylistics тобының музыкалық жетекшісі, Гей 12 жасында туған қаласы Балтиморда, Мэриленд штатында бәсекелестік ойындарға қатысып баскетбол ойнай бастады. 14 жасында Гей, жаттықтырушы Энтони Льюис басшылығымен ұлттық деңгейде танымал Сесил Кирк ААУ бағдарламасының құрамына қосылды. Гей өзінің бірінші екі жылдық мектеп баскетбол өмірін Балтимор округінің Шығыс техникалық орта мектебінде, Эссекс қаласындағы дарынды балаларға арналған мектепте өткізді. Ол екі жыл бойы құрама командасының құрамында өнер көрсетті. Шығыс Техникалық мектебінің оқушысы болған екінші жылында, "Маверикс" командасы алғашқы және жалғыз рет Колледж Паркіне штатының жартылай финалына қатысты. Шығыс Техникасы жоғары академиялық деңгейге ие болғанымен, Гейдің ата-анасы оның жоғары білімге дайындығы туралы алаңдады. Ол Шығыс Техникалық мектебінде оқуын жалғастырды, бірақ 2002 жылдың қыркүйегінде Северн қаласындағы Архиепископ Спэлдинг мектебіне ауысты. Бұл Мэриленд мектептері аралық спорттық қауымдастығының трансферлік ережелерін қайта қарау қажеттігін тудырды. Гей 2002-03 оқу жылында Spalding мектебінің баскетбол командасында ойнай бастады, жас және үлкен құрамында Балтимор католиктік лигасының бірінші командасының құрметті мүшесі атанды, сондай-ақ Балтимор Күн газетінің "Жылдың үздік ойыншысы" аталымын бөлісіп алды. Ол "Вашингтон Пост" газетінің "All Met" баскетболшысы, "Макдоналдс All American" және "Парад" журналының бірінші командасының "All American" құрамына енді, орта есеппен ойын басына 21.2 ұпай, 9.2 допты қайтару және 3.7 блок жасады. Rivals.com сайтының пікірінше, ол бес жұлдызды жас дарын иесі саналды, 2004 жылы шағын шабуылшылардың екінші және елдегі үздік бес ойыншының бірі ретінде тіркелді.

Колледжге қабылдау

Гейдің колледжге қабылдануы және Мэриленд университетінен гөрі Коннектикут университетінде оқуға бару шешімі даулы болды. UConn Гейдің бұрынғы командаластарынан құралған, арнайы құрылған Beltway Ballers AAU командасына қарсы матч өткізу үшін 25 000 доллар төлегеннен кейін NCAA жаңа кестелеу ережесін қабылдады. Бұл сол кездегі ешқандай қолданыстағы ережені бұзбаса да, медиа өкілдері мен Коннектикут штатының қызметкерлері оны тікелей Гейді тартумен байланысты деп есептеді. Мэрилендтің бас жаттықтырушысы Гэри Уильямсқа жақын адамдардың сөзіне қарағанда, жақсы ойыншыларды тарту үшін ережелерді икемдеу жиі қажет, бірақ Уильямс тіпті жаңадан келген ойыншылар үшін де мұны жасағысы келмейтінін айтты. 2005 жылдың жазында Гей АҚШ ерлер құрамасының 21 жасқа дейінгі әлем чемпионатында өнер көрсетті. Турнирде ол орташа есеппен ойын басына 10,5 ұпай және 5,5 допты қайтаруды (ребоунд) жинады. Екінші курсын бастамас бұрын, Гей Сиракуз командасының қорғаушысы Джерри Макнамарамен бірге Big East чемпионатының үздік ойыншысы болып танылды. Маусым аяқталғаннан кейін Гей Найсмит қаңтарлық колледж ойыншысы сыйлығына (Naismith College Player of the Year Award) төртінші дивизиондағы колледж ойыншыларының бірі ретінде ұсынылды (JJ Redick, Adam Morrison және Allan Ray қатарында). Сонымен қатар, ол Big East бірінші командасының біржақты таңдауы болды. Ол Huskies командасының ұпай жинауда көшбасшысы болды (15,2 ұпай), сонымен қатар екінші курста 33 ойында орташа есеппен 6,4 допты қайтару, 2,1 нәтижелі пас және 30,8 минут өнер көрсетті. Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығы (NABC) оны All-America бірінші командасына қосты және 2006 жылғы Вашингтон, округ Колумбия аймақтық турнирінің үздік командасына енгізді. 2005 жылдың 21 қарашасында Арканзасқа қарсы өткен матчта ол мансабындағы ең көп – 28 ұпай жинады. Гей Huskies командасын 30–3 есебімен жеңіске жеткізді және мансабын 20 ұпай және 6 допты қайтарумен аяқтады, NCAA Elite Eight турнирінде Джордж Мейсонға қарсы өткен ойында 42 минут өнер көрсетті. 2012 жылдың ақпан айында Гей "Huskies құрметі" залына енгізілді.

Мемфис Гризлиздер (2006-2013)

Гей 2006 жылғы НБА драфтында «Хьюстон Рокетс» командасының сегізінші таңдауымен шарттастырылды, содан кейін 12 шілдеде оны және Стромайл Свифтті Шейн Баттиерге алмастырып, «Мемфис Гризлизге» ауыстырды. Гей командаға қосылғаннан кейін дереу «Гризлистермен» жаңашыл келісімшартқа қол қойды. Жаңашыл ретінде 78 ойында (43 стартта) орташа есеппен 10,8 ұпай, 4,5 доптарды қайтару және 27,0 минут өнер көрсетті. Ол 2006 жылдың қараша айында НБА-ның үздік жаңашылы атағын жеңіп алды және 2006–07 жылғы үздік жаңашылдардың бірінші командасына іріктелді. Сондай-ақ, ол 2006–07 жылғы «Жылдың жаңашылы» сыйлығының жеңімпазы Брэндон Ройдан және екінші орын алған Андреа Баргнаниден кейін үшінші орынды иеленді. 2008–09 маусымдарында Гей 79 ойында (78 стартта) 18,9 ұпай, 5,5 доптарды қайтару, 1,24 ұрлау және 37,3 минут өнер көрсетті. 31 қазан күні «Орландо Мэджик» командасына қарсы өткен матчта, уақыт біткенде допты секіріп енгізіп, командаға 2000–01 маусымнан бері үйде алғашқы жеңісті сыйлады. 2009–10 маусымдарында 80 ойында (барлығы стартта) 39,7 минутта 19,6 ұпай жинап, командада екінші орынға ие болды. Маусымды НБА-да ұпай жинауда 18-ші, ұрлауда 17-ші және ойын уақыты бойынша үшінші орында аяқтады. 2010–11 маусымдарында лиганың ең үздік шағын шабуылшыларының бірі ретінде көзге түсіп, жеті маңызды статистикалық көрсеткіште мансаптық рекордтарды жаңартты. Ол 2,8 нәтижелі пас, 1,69 ұрлау, 1,07 блок, 47,1% доптық тиімділік, 39,6% үш ұпайлық тиімділік, 80,5% айып тастау тиімділігі және 39,9 минут өнер көрсетті. Сондай-ақ, 54 ойында (барлығы стартта) 19,8 ұпай жинап, командада екінші орынға ие болды. 2011–12 маусымдарында Гей «Гризлистер» командасын ұпай (19,0 ұпай) және ойын уақыты (37,3 минут) бойынша жетекшілік етті және мансаптық рекордтық доптарды қайтару көрсеткішін (6,4) көрсетті. 65 ойында (барлығы стартта) 2,3 нәтижелі пас және 45,5% доптық тиімділік көрсетті, сондай-ақ НБА-да ұпай жинауда 17-ші, ұрлауда 16-шы (1,46), ойын уақыты бойынша алтыншы және данктерде (110) жетінші орын алды. 2011–12 маусымдарында алғаш рет плей-оффқа қатысып, «Лос-Анджелес Клипперс» командасына қарсы өткен бірінші раундта 7 ойында 19,0 ұпай, 6,6 доптарды қайтару және 1,4 нәтижелі пас көрсетті. Гей «Рапторс» командасымен алғашқы үш ойында 74 ұпай жинап, франшизалық рекорд орнатты. «Рапторс» 2012–13 маусымын 34–48 есебімен аяқтады және плей-оффқа қатыса алмады. Ол 2003–04 маусымдарында Стивен Марбериден бері бір маусымда екі команданың ұпай жинаған алғашқы ойыншысы болды. «Торонто» сапында 33 ойында (32 стартта) 19,5 ұпай, 6,4 доптарды қайтару, 1,73 ұрлау және 34,7 минут өнер көрсетті. 2014 жылдың 22 қаңтарында «Кингс» командасының «Нью-Орлеан Пеликанс» командасына қарсы өткен 114–97 есебімен жеңілісінде мансаптық рекордтық 41 ұпай жинады. 2014 жылдың 22 маусымында Гей 2014–15 маусымда «Кингс» командасымен 19,3 миллион долларлық келісімшартты пайдаланды. 2014 жылдың 31 қазанында «Портленд Трейл Блейзерс» командасына 103–94 есебімен жеңіске жетіп, 40 ұпай жинады. 2014 жылдың 19 қарашасында «Кингс» командасымен 3 жылдық, 40 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Гей 2014–15 маусымында «Кингс» командасының соңғы тоғыз ойынының біреуіне ғана қатысты, себебі 30 наурызда «Мемфис Гризлис» командасының бұрынғы ойыншысы Марк Гассольмен соқтығысқаннан кейін миына соққы тиді. Гей НБА-дағы ең жақсы маусымдарының бірін өткізіп, 68 ойында орташа есеппен 21,1 ұпай, 5,9 доптарды қайтару және 3,7 нәтижелі пас көрсетті. 2015 жылдың 25 қарашасында «Милуоки Бакс» командасына 129–118 есебімен жеңіске жетіп, 36 ұпай жинады. 2015 жылдың 15 желтоқсанында «Хьюстон Рокетс» командасына 107–97 есебімен жеңіске жетіп, 17 ұпай, 13 доптарды қайтару, 3 нәтижелі пас, 1 блок және мансаптық рекордтық 6 ұрлау жасады. 2017 жылдың 18 қаңтарында «Кингс» командасының «Индиана Пэйсерс» командасына 106–100 есебімен жеңілісінде сол жақ ахилл сіңірі толық жарылып, маусымның қалған бөлігінде ала алмады.

Сан-Антонио Спёрс (2017-2021)

2017 жылдың 6 шілдесінде Гей Сан-Антонио Спёрс клубымен келісімшартқа отырды. 2017 жылдың 28 желтоқсанында Гей оң өкшесінен жарақат алып, кем дегенде екі аптаға алаңнан шықты. 2018 жылдың 11 шілдесінде Гей "Спёрс" клубымен қайтадан келісімшартқа отырды. 2018 жылдың 29 қазанында Гей 15 ұпай жинап, 11 допты қайтарып алып, 6 допты ұрлады, нәтижесінде командасы "Даллас Маверикс" клубын 113–108 есебімен қосымша уақытта жеңді. 5 желтоқсанда Гей маусымдық рекордтық 31 ұпай жинап, 7 допты қайтарып алды, бірақ командасы "Лос-Анджелес Лейкерс" клубына 121–113 есебімен жеңіліске ұшырады.

Юта джазы (2021-2023)

2021 жылдың 6 тамызында Гей «Юта Джаз» командасымен келісімшарт жасасты. 29 желтоқсанда Гей «Портленд Трейл Блейзерс» командасына қарсы өткен 120–105 есебімен аяқталған ойында, қосалқы құрамда ойнап 21 ұпай жинады. 2023 жылдың 7 шілдесінде Гей және 2026 жылғы екінші раундқа шартты таңдау құқығы «Атланта Хокс» командасына Джон Коллинстің орнына ауыстырылды. 12 шілдеде ол тағы да «Оклахома Сити Тандер» командасымен бірге Тайти Вашингтон, Усман Гаруба және 2026 жылғы 2-ші раундқа таңдау құқығын Пэтти Миллспен алмастырды. Сегіз күннен кейін «Тандер» командасы оны босатып жіберді. 2023 жылдың 28 қыркүйегінде Гей «Голден Стейт Уорриорс» командасымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Гей 20 қазанда «Уорриорз» командасының құрамынан шығарылды.

Ұлттық құрама мансабы

2010 жылы Гей АҚШ құрамасына 1994 жылдан бері алғаш рет FIBA әлем чемпионатының алтын медалін жеңуге көмектесті. Жеңіліссіз сақталған америкалықтар үшін өткен тоғыз ойында ол 13,4 минуттық орташа уақытта 7,0 ұпай, 2,9 доптарды қайтарып алу және 1,0 допты ұрлау көрсеткіштерін тіркеді. Сондай-ақ ол 2014 жылы FIBA баскетбол әлем чемпионатында алтын медальді жеңіп алған ұлттық құраманың құрамында болды.

Жеке өмір

2010 жылы Гей Мемфистегі St. Jude балалар зерттеу ауруханасына арналған Hoops for St. Jude қайырымдылық бағдарламасының елшісі болып тағайындалды және бағдарламаға 20 000 доллар сыйлады. Бұл, донорларға Гей және басқа қатысушы НБА ойыншыларының әрбір ұпайы үшін белгілі бір сомада ақша беруге мүмкіндік берді. 2010 жылдың сәуір айында Гей Мемфис қауымдастығына, әсіресе Мемфистегі St. Jude балалар зерттеу ауруханасын қолдауы үшін NBA Cares Community Assist Award сыйлығымен марапатталды. Осының нәтижесінде НБА Гей атынан St. Jude балалар зерттеу ауруханасына 5 000 доллар көмектесті. Мемфис сапында 22-нөмірді таңдаған Гей, ауруханаға жеке өзі 22 222 доллар сыйлады. 2013 жылы Гей ұзақ жылдар бойы бірге болған Эко Рэйге үйленді. Жұбайлардың екі баласы бар.