Кіріспе

Оптикалық дискілердің оқылмайтын болуға бейімділігі – CD, DVD немесе басқа оптикалық дискілердің химиялық тозу салдарынан оқылмайтын күйге түсу мүмкіндігі. Мұның себептері: жарықтандыратын қабаттың тотығуы, қоспа заттармен реакциялар, ультракүлгін сәулелердің зияны және дискінің қабаттарын біріктіретін жабысқыштың бөлінуі.

Себептер

CD дискілерде шағылыстыратын қабат жұқа қорғаныш лак қабатының тікелей астында орналасқан және дискінің шетінде де ашық болады. Оптикалық дискінің шетін қорғайтын лакты көбінесе ұлғайтпастан көруге болады. Ол сирек біркелкі қалыңдыққа ие; қалыңдықтағы айырмашылықтар көбінесе байқалады. CD-R және CD-RW дискілерінде шағылыстыратын қабатта қолданылатын материалдар қарапайым алюминий қабатынан күрделірек, бірақ ластанған жағдайда да проблемалар тудыруы мүмкін. 0,25-0,5 мм қалыңдықтағы қорғаныш лак қабаты эквивалентті. DVD дискілерінің құрылымы CD дискілерінен өзгеше, оларда шағылыстыратын қабаттың үстінде пластикалық дискі қолданылады. Бұл DVD дискісінің кез келген бетіндегі сызаттың шағылыстыратын қабатқа жетіп, оны қоршаған ортаның ластауына және, мүмкін, коррозияға, тіпті прогрессивті коррозияға әкелуінің ықтималдығын азайтады. Дискінің шіруіне көбінесе алюминийдің коррозиясы себеп болғандықтан, DVD дискілері дискінің шіруіне төзімдірек болады. Осылайша, әрбір оптикалық дискінің түрі шағылыстыратын қабатының ластануына және коррозиясына әртүрлі сезімталдыққа ие; сонымен қатар, әр оптикалық дискінің түрінің жазылатын және қайта жазылатын нұсқалары да шамалы өзгеше. Алтыннан жасалған дискілер химиялық коррозияға әлдеқайда төзімді. Олардың төмен бағасының арқасында, өнеркәсіп алюминийден жасалған шағылыстыратын қабаттарды фабрикада дайындалатын оптикалық дискілер үшін стандарт ретінде қабылдады. Фильмдерді (көбінесе тауар ретінде) және ойындарды тарату үшін қолданылатын Blu-ray дискілері әдетте алюминийдің орнына күміс қорытпасынан жасалған қабатты пайдаланады.

Лазерлік шіріуі

Лазерлік шіру – лазерлік дискілерді ойнату барысында бейне және дыбыс бұрмалануларының пайда болуы және уақыт өте келе олардың нашарлауы. Лазерлік шіру ойнату кезінде лазерлік дискінің бейне шығысында түрлі-түсті ұсақ нүктелердің пайда болуымен көрінетін. Дискінің тозуымен бірге бұл нүктелердің саны мен жиілігі арта түсетін. MCA DiscoVision дискілерінің алғашқы партиясының көп бөлігі лазерлік шіруден зардап шекті. Сонымен қатар, 1990 жылдары Индиана штатының Терре-Хоуте қаласындағы Sony DADC зауытында өндірілген лазерлік дискілер де лазерлік шіруге ұшырады.

HD-DVD-нің бұзылуы

Көптеген HD DVD-лер, әсіресе Warner Bros. компаниясы 2006-2008 жылдар аралығында шығарғандары, өндірілгеннен кейін көп ұзамай дискіде шіру құбылысы пайда болды. Екі жақты HD DVD-лерде дискіде шіру құбылысы, бір жақты HD DVD-лерге қарағанда жиірек кездесті.