Кіріспе

Оптикалық дискінің архивтық файлы

Оптикалық диск имиджі (немесе ISO имиджі, CD-ROM медиасымен қолданылатын ISO 9660 файлдық жүйесінен) – оптикалық дискке жазылатын барлық ақпаратты, диск секторы бойынша диск секторына дейін, оның ішінде оптикалық диск файлдық жүйесін қамтитын диск имиджі. ISO имидждері оптикалық медиа файлдық жүйесінің (әдетте ISO 9660 және оның кеңейтімдері немесе UDF) бинарлық бейнесін, соның ішінде файлдардағы деректерді бинарлық форматта, дискіде сақталған күйінде дәл көшірілген түрде қамтиды. ISO имиджінің ішіндегі деректер оны жасаған оптикалық дискіде қолданылған файлдық жүйеге сәйкес құрылымдалған болады. ISO имидждерін оптикалық дисктерден дискіні бейнелеу бағдарламалық құралдары арқылы, немесе файлдар жинағынан оптикалық диск авторлық бағдарламалық құралдары арқылы, немесе түрлендіру арқылы басқа дискілік имидж файлынан жасауға болады. Жүктеуге арналған дискілерде таралған бағдарламалық құралдар көбінесе ISO имидж форматында қолжетімді. Басқа ISO имидждері сияқты, оны CD, DVD және Blu-Ray сияқты оптикалық дискке жазуға болады.

Сипаттама

Оптикалық диск бейнелері сығылмаған және ешқандай контейнер форматын қолданбайды; олар оптикалық дискідегі деректердің сектор бойынша толық көшірмесі болып табылады және екілік файлда сақталады. ISO 9660 медиасынан басқа, ISO бейнесі UDF (ISO/IEC 13346) файлдық жүйесін де қамтуы мүмкін (көбінесе DVD және Blu-ray дискілерінде қолданылады), оның ішіндегі деректер дискіде сақталған күйінде, бинарлық форматта көшіріледі. ISO бейнесіндегі деректер, оны жасаған оптикалық дискіде қолданылған файлдық жүйеге сәйкес құрылымдалады. ISO файл кеңейтімі – осы типтегі дискілік бейнелер үшін ең көп қолданылатын кеңейтім. img кеңейтімі кейбір ISO бейне файлдарында да кездеседі, мысалы, Microsoft DreamSpark-тың кейбір бейнелерінде; алайда, img кеңейтімін пайдаланатын IMG файлдарының мазмұны сәл өзгеше болуы мүмкін. udf файл кеңейтімі кейде ISO бейнесіндегі файлдық жүйенің ISO 9660 емес, UDF екенін көрсету үшін қолданылады. ISO файлдары оптикалық дискідегі әрбір сектордан тек пайдаланушы деректерін сақтайды, басқару тақырыптары мен қателерді түзету деректерін назарға алмайды, сондықтан олар оптикалық медианың толық дискілік бейнесінен сәл кішідірек болады. Деректерді сақтауға арналған оптикалық дискілердегі сектордың (логикалық сектордың) пайдаланушы деректерінің көлемі 2,048 байт болғандықтан, ISO бейнесінің көлемі 2,048-ге еселенеді. Кез келген бір тректі CD-ROM, DVD немесе Blu-ray дискісін ISO форматында түпнұсқаның нақты цифрлық көшірмесі ретінде архивтеуге болады. Физикалық оптикалық дискіңізден айырмашылығы, бейнені кез келген деректер желісі немесе сыртқы сақтау құралы арқылы беруге болады. ISO бейнесін дерлік барлық көп форматты файлдық архивтермен ашуға болады. ISO бейнелерін өңдеуге арналған түпкілікті қолдау операциялық жүйеге байланысты өзгереді. Тиісті драйверлік бағдарламалық қамтамасыз етумен ISO-ны "қоюға" болады – бұл операциялық жүйенің онымен интерфейске кіруіне мүмкіндік береді, егер ISO физикалық оптикалық диск болса. Unix негізіндегі көптеген операциялық жүйелер, соның ішінде Linux және macOS, ISO-ны орнату мүмкіндігіне ие. Windows 8 және одан кейінгі нұсқаларында да осындай мүмкіндік бар. Басқа операциялық жүйелер үшін осы мақсатқа жету үшін жеке қол жетімді бағдарламалық жасақтама драйверлерін орнатуға болады.

Көп жолды бейнелер

CD дискіде бірнеше трек болуы мүмкін, олар компьютерлік деректерді, аудио немесе бейнелерді қамтиды. ISO 9660 сияқты файлдық жүйелер осы тректердің бірінде сақталады. ISO кескіндері файлдық жүйенің және оның мазмұнының екілік көшірмесін қамтуы керек болғандықтан, ISO кескінінің ішінде "трек" деген түсінік болмайды, себебі трек – ISO кескінінің мазмұнына арналған контейнер. Бұл бірнеше тректі CD дискілерін бір ISO кескінінің ішінде сақтау мүмкін емес екенін білдіреді; ең көп жағдайда, ISO кескінінде осы бірнеше тректің біріндегі деректер және тек стандартты файлдық жүйеде сақталған жағдайда ғана болады. Бұл сондай-ақ, әдетте бірнеше тректен тұратын аудио CD-лерді ISO кескінінің ішінде сақтау мүмкін емес екенін білдіреді. Сонымен қатар, аудио CD-нің тіпті бір трегін де ISO кескіні ретінде сақтауға болмайды, себебі аудио тректерде файлдық жүйе болмайды, тек кодталған аудио деректерінің үздіксіз ағыны ғана болады. Бұл аудио деректер файлдық жүйеде сақталмайтын 2352 байттық секторларда сақталады; олар трек нөмірлерімен, индекстік нүктелермен және CD-нің әрбір сессиясының басына кодталған CD уақыт кодымен анықталады. Видео CD және Super Video CD дискілеріне кемінде екі трек қажет, сондықтан осы дискілердің бірінің ISO кескінін сақтау мүмкін емес, бірақ IMG файлы мұны іске асыра алады. CUE/BIN, CCD/IMG және MDS/MDF форматтары сияқты форматтар көп тректі дискілердің кескіндерін, соның ішінде аудио CD-лерді сақтау үшін пайдаланылуы мүмкін. Бұл форматтар толық дискінің шикі кескінін, барлық тректерден алынған ақпаратты және әр тректің сипаттамаларын сипаттайтын қосымша файлмен бірге сақтайды. Бұл оптикалық дискіні жазу құралына жаңа дискіге кескінді дұрыс жазу үшін қажетті барлық ақпаратты ұсынуға мүмкіндік береді. Аудио CD үшін аудио деректерін WAV немесе AIFF сияқты сығылмаған аудио файлдарға көшіруге болады, қажет болса метадеректерді сақтап (CD-ді риптеуді қараңыз). ISO кескіндерін қатты дискілерге немесе жазбалы орталарға (CD / DVD / BD) жаза алатын көптеген бағдарламалық құралдар, әдетте, ISO дискі кескіндерін флэш-дискілерге жаза алмайды. Бұл шектеу форматтағы мәселелерге қарағанда, осы міндетті орындай алатын бағдарламалық құралдардың болуымен байланысты. Алайда, 2011 жылдан бері USB флэш-дискілерге шикі кескін файлдарын жазуға арналған әртүрлі бағдарламалық қамтамасыз ету пайда болды.

Қолданылуы

. ISO файлдары көбінесе эмуляторларда CD-дің көшірмесін жасау үшін қолданылады. Dolphin және PCSX2 сияқты эмуляторлар тиісінше Wii және GameCube ойындарын, ал PlayStation 2 ойындарын эмуляциялау үшін ISO файлдарын пайдаланады. Оларды VMware Workstation немесе VirtualBox сияқты гипервизорлар үшін виртуалды CD-ROM ретінде де қолдануға болады. Басқа қолданылулары – операциялық жүйелердің дискілік бейнелерін физикалық орнату дискілеріне жазу.