Кіріспе

Американдық бриджші Эдгар Каплан (18 сәуір 1925 – 7 қыркүйек 1997) – бридж ойынына зор үлес қоскан американдық бриджші. Оның карьерасы алты онжылдыққа созылды және бриджтің барлық саласын қамтыды. Ол педагог, автор, редактор, әкімші, чемпион, теоретик, сарапшы Vugraph комментаторы, жаттықтырушы/капитан және ойын ережелері бойынша сарапшы болды. Ол 30 жылдан астам уақыт бойы (1967–1997) «The Bridge World» журналын редакциялап, шығарды. Альфред Шейнвольдпен бірлесіп, Каплан–Шейнвольд жүйесін жасады. Ол Нью-Йорк қаласынан шыққан.

Мансап

Ойыншы ретінде Каплан 25 Солтүстік Америка бридж чемпионатында (NABC) жеңіске жетті және «Ұлы шебер» атағын алды; 1957 жылы Каплан сол жылы ең көп шеберлік ұпайларын жинағандығы үшін Маккенни жүлдесін (қазір Барри Кран Топ 500 деп аталады) жеңіп алды. Ол әлем чемпионаттарында екі рет күміс жүлдегер атанды: Бермуда боулінгісінде (1967) және Әлем командалық олимпиадасында (1968). Екі жағдайда да жеңіліс итальяндық «Көк командаға» тиді. Автор ретінде 1950-1960 жылдары Каплан «The Bridge World» (TBW) журналына көптеген мақалалар жазды. Олардың тақырыптары көбінесе турнирлік ойынға және ойынның әдеп-нормаларына арналған. Бридж ережелеріндегі «Әдеп-нормалары» бөлімі қандай мінез-құлықтарға шақырылатынын және қайсысына тыйым салынатынын сипаттайды. Әсіресе, серіктестер арасындағы байланыс тек олардың хабарламалары мен ойындары арқылы, сондай-ақ хабарламалар мен ойындар жасалу тәсілімен емес, жүзеге асырылуы керек. Каплан осы мәселелер туралы көп жазды. Каплан бридж турнирлерін баяндаудың жаңа стилін де енгізді. Капланның жұмысына дейін баяндамалар қатысқан ойыншылардың шеберлігіне баса назар аударды. Егер ойыншылардың қателіктері талқыланса, онда есептерде оның аты-жөні көрсетілмейтін немесе осындай құрметті ойыншының мұндай қателік жасауының сирек екені аталып өтетін. Ойыншылардың бір-бірін жазбаларында қорғауын күтетін бұл саясат бридж журналистикасын жақсартуға көмектеспеді. Капланның баяндамалары бұл жағдайды өзгертті. Олар есімдерді атады және Капланның өзінің қателіктерін де сипаттады. 1966 жылы TBW-ді сатып алғаннан кейін Каплан журналға (көбінесе) редакциялық мақалалар мен турнирлік есептер жазып, жазуын жалғастырды. Өзге салалардағы жетістіктеріне қарамастан, ол TBW-ге әкелген мұқият стиль, оның тапқырлығы және белгілеген тоны үшін есімде қалды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Каплан Каплан-Шейнвольд жүйесін жасады, ол 1970 жылдардан бастап Стандартты американдық жүйеге үлкен әсер етті (Стандарттың күшті «ештеңе» ұсынысын пайдаланбауынан басқа). Мысалы, бастапқыда жасалған «Precision» жүйесінің көп бөлігі тікелей Каплан-Шейнвольдқа негізделген. Джефф Рубенс Капланды еске алуында атап өткендей, «Каплан-Шейнвольдтың негізі – бұл жаңа тұжырымдама емес, көрінетін эклектикалық элементтердің үйлесімді тұтасқа бірігуі, бірақ Эдгар ингредиенттерді шебер үйлестірді және өзінің соңғы штрихтарын қосты». Әкімші ретінде Үлкен Нью-Йорк бридж қауымдастығының (GNYBA) наразылық комитетінің төрағасы ретінде Каплан «Әдеп-нормалары» бойынша экстремалды көзқарастардың арасында келісімге келуге тырысты. Ойыншылардың ескі тобы «Әдеп-нормаларын» мағынасыз деп есептеді, ойыншылардың тендер беруін және үнемі ойнауын талап етудің шындыққа сай еместігіне сенді, себебі ойлауға уақыт қажет болатын мәселелер туындайды. Жастар тобы «Әдеп-нормаларын» бұзу фактілерін ойыншының өмірбаянына енгізуді талап етті. (Мысалы, қорғаныстағы екілік картамен шатасу мұндай бұзушылықтарға жатады: біреулік карта дереу ойнатылуы керек, шешімсіздік байқалмайды.) GNYBA және кейіннен Америка Контракт Бридж Лигасының Ұлттық Заңдар Комиссиясы қабылдаған Капланның жеке пікірі, егер ойыншы рұқсат етілмеген ақпараттың ықпалына түскен әрекет жасаса, ол қылмыс болып табылады, бірақ міндетті түрде алдау деп қарастырылмауы керек. Керісінше, оқиға процессуалдық мәселе ретінде қарастырылуы керек, өйткені картаны кездейсоқ ашу жалғандық әрекеті ретінде емес, техникалық бұзушылық ретінде қарастырылады. Осылайша, бридж ойыншы өзіне байқамай және санасыз әсер етуге мүмкіндік бергенде, мысалы, серіктесінің күмәндануы кезінде, балл түзету сияқты санкцияларды қолдануға болады. Ойыншыны әдейі алдап ойнаған деп айыптаудың қажеті жоқ. (Мұндай айыптаулар құпия түрде рұқсат етілмеген ақпаратты білдіруге бағытталған әрекеттерге ғана қолданылады. Бұл қарым-қатынас, мысалы, иіспен сигнал беру, серіктестің аяқ киімін шабу, тіпті саусақтарын ұстауға байланысты әртүрлі түрде тарату сияқты әрекеттерді қамтиды. Осы және басқа да тәсілдердің әрқайсысы ұлттық және халықаралық жарыстарда сыналды. Қасақана қалжыңдаған ойыншы тек бағаны түзетумен ғана емес, сонымен қатар ойыннан, болашақ жарыстардан немесе ұйымдастырылған бриджтен толығымен шеттетіледі, бұл қылмыстың ауырлығына байланысты.) Каплан көп жылдар бойы аймақтық, ұлттық және халықаралық бридж ұйымдарында этикалық ойынның табиғатын жариялау және оны бридж үстеліне әкелу үшін жұмыс істеді. Ол ACBL-дің Ұлттық Заңдар Комиссиясын көп жылдар бойы басқарды және Әлемдік Бридж Федерациясының делегаты болды, көбінесе оның Апелляциялар комитетін төрағалық етті. Каплан ұлттық және халықаралық іс-шараларда бас комментатор ретінде де жұмыс істеді, көрермендерге Vu Graph-та көрсетілген тендерлер мен ойынды сипаттап берді. Капланның байқаулары оның қатысушылардың қолданатын тендер жүйелері туралы терең білімімен және оның ойынды баяндауына енгізген тапқырлығымен ерекшеленді. Баспагер ретінде Каплан 1966 жылы TBW-ді McCall Corporation-нан сатып алды және 1967 жылдан 1997 жылға дейін оның редакторы және баспагері болды. TBW 1929 жылы Эли Калбертсон құрған, және жылдар өте келе келісімді бриджге қатысты ең басты басылымға айналды. TBW турнирлік есептер, тендерлер мен ойын туралы мақалалар, сарапшылар тобының жауаптары бар викториналар және өзіңді сынау бағаналары сияқты жаңа мүмкіндіктерді ұсынды. Каплан басқаруды қолға алған кезде журналдың негізгі құрылымы мен стилі жоғары жетістікке жеткен. Бірақ Каплан Джефф Рубенсті редактордың орынбасары ретінде шақырды, және олар бұрыннан да танымал, құрметті басылымды жақсартты. Мысалы, журналдың назар аударуы келісімді бриджге болғанымен, субъюнктивті көңіл күй және Ватерлоо шайқасы сияқты басқа тақырыптар да Капланның редакторлығымен оның беттерінде пайда болды. Грамматика мәселелері, соның ішінде гендер мен тыныш белгілері, оқырмандар журналды «мұқият стильдің баспанасы» ретінде қарастырғандықтан, ағылшын тілінің дұрыс қолданылмағаны туралы шағымдарды жазғандықтан туындады. Олар әдетте достық, бірақ кейде тілдік және дикцияның ерекшеліктері туралы нұсқаулар алды. (Ватерлоо тақырыбы «кейінгі» және «салдарлы» арасындағы айырмашылықты кең, ойлы және қызықты талқылауда пайда болды, ол бридж үстеліндегі нәтижелерге қатысты.) Каплан 1997 жылы рактан қайтыс болды, соңғы бридж турнирінен кейін көп ұзамай. Күзгі NABC-де өткізілетін «Blue Ribbon Pairs» турнирі 1999 жылы бриджтің барлық уақыттағы ең ұлы ойыншыларын, жазушыларын, әкімшілерін және ойын заңдарының сарапшысын құрметтеу үшін «Edgar Kaplan Blue Ribbon Pairs» деп аталды. Осы мақаладағы материал «The Bridge World» журналында жарияланған ақпаратқа, әсіресе Джефф Рубенстің «Edgar Kaplan Remembered» еңбегіне негізделген.