Кіріспе

Контракт бридж карта ойынындағы сауда-саттық конвенциясы ретінде Stayman. Бұл конвенция серіктестікке 1NT ашылу ұсынысынан кейін костюмде 4-4 немесе 5-3 козыры бар екенін анықтауға көмектеседі және 2NT ашылу, 1NT қарсы ұсыныс және көптеген басқа табиғи нотрамп ұсыныстарынан кейін де қолданылуы мүмкін. Конвенцияны алғашқы жарияланған сипаттамасын 1945 жылы жазған Сэм Стайманның есімімен атаған, бірақ оны ойлап тапқандар басқа екі ойыншы болды: 1939 жылы британдық сарапшы Джек Маркс, оны 1946 жылы ғана жариялаған, және Стайманның тұрақты серіктесі Джордж Рапе – 1944 жылы.

Негізгі себептері

Үлкен мастьта (яғни 4 немесе 4 ) берілген және орындалған ұсыныс, кіші мастьта (яғни 5 немесе 5 ) немесе но-трампта (яғни 3NT) берілген және орындалған ойын шарты ұсынысынан жоғары бағаланады. Сондай-ақ, серіктестіктің біріккен есебі 26 ұпай және үлкен мастьта сегіз карта болғанда үлкен мастьтағы ойын шартының орындалу мүмкіндігі шамамен 80% құрайды, ал 26 (HCP) ұпаймен 3NT ойын шартының орындалу мүмкіндігі 60% немесе 25 HCP болғанда 50% ғана, кіші мастьтағы ойын шартының 26 ұпаймен орындалу мүмкіндігі шамамен 30% құрайды. Осыған сәйкес, серіктестіктің басымдығы – ойын шарты үшін жеткілікті құндылықтар жиналғанда сегіз немесе одан да көп карталы үлкен мастьта сәйкестік табу болып табылады. 5-3 және 6-2 сәйкестіктерін қарапайым әдістермен табу оңай, себебі жауап беруші 1NT-ге қарсы 3 немесе 3 ұсыныс жасай алады, ал ашушыда әдетте 5 карталық үлкен масть болмайды, сондықтан 1NT ұсынысын жасамайды. Дегенмен, 4-4 сәйкестігін табу қиындық тудырады. Осы мақсатта 2 және 2 ұсыныстарын қолдануға болмайды, өйткені олар әлсіз алып тастаулар, тоқтау ұсынысы.

Stayman-пен Jacoby трансферттерін пайдалану

Қазіргі таңда көптеген ойыншылар Stayman-ды Jacoby трансферімен бірге қолданады. Stayman қолданылғанда, жауап беруші бес карталық майорға ие екенін нақты жоққа шығарады, себебі әйтпесе ол бірден майорға трансферлейтін еді. Бір ғана ерекшелік – жауап берушінің майорларда 5-4 болған жағдайында, ол Stayman-ды қолдана алады. Егер 2 жауап берілсе, бес карталық майорды екі деңгейде (әлсіздікті алып тастау / «қоқыс» Stayman) немесе үш деңгейде (ойынға міндеттеу) ашуға болады. Дегенмен, мұндай қолды алдымен трансфер жасап, содан кейін екінші костюмді табиғи түрде көрсету арқылы да жасай беруге болады. Smolen конвенциясы бес карталық майорды және ойынға баруға лайықты қолды көрсетудің басқа бір жолын ұсынады. Jacoby трансферінің шағын кемшілігі – 2 келісімшарт жасау мүмкін болмайды.

Смолен конвенциясы

Smolen конвенциясы – Stayman конвенциясына қосымша, ол нотрамп ашушысы төрт карталық майордың бар екенін жоққа шығарған және жауап берушіде бес карталық майор мен ойынға жететін мәндері бар төрт карталық майор болған жағдайларда қолданылады. Егер нотрамп ашушысы Stayman 2 сұранысқа 2 деп жауап беріп, төрт карталық майордың бар екенін жоққа шығарса, жауап беруші Smolen Transfer-ді өзінің төрт карталық майорының үшінші деңгейіне секіріп ауыстыру арқылы бастайды. Бұл секіріс ауысуы төрт карталық майордың қайсы екенін көрсетеді және екінші майорда беске уәде береді. Содан кейін нотрамп ашушысы сол майорда үш картасы болса төртінші деңгейді немесе үштен кем болса 3NT ұсынады. Smolen сондай-ақ жауап берушіде алты карталық майор және ойынға жететін мәндері бар төрт карталық майор болған кезде де қолданылуы мүмкін; ашушының 2 теріс жауабынан кейін, жауап беруші алты карталық майорынан бір деңгей төменгі майорда қос секіріс жасайды, ал нотрамп ашушысы серігінің алты карталық майорына ауысады. Бұл конвенция серіктестікке 5-3, 6-3 және 6-2 сәйкестігін табуға мүмкіндік береді, сонымен қатар күшті қолы бар нотрамп ашушысының декларатор болып қалуын қамтамасыз етеді.

Қоқыс және жыртылушы

"Гараждық" Stayman (немесе "Әлсіз Stayman" немесе "Құтқару Stayman") және "Жылжымалы" Stayman – 1NT ашылу ұсынысына қарсы әлсіз қол ұстағанда зиянды азайту үшін жиі қолданылатын Stayman нұсқалары. Мысалы, келесі қолда. Серік 1NT (15-17) ашады, ал оң жақтағы қарсылас өткізіп жібереді. Қарсыластардың жалпы саны 23-25 HCP құрайды. Осылайша, 1NT кем дегенде үш немесе төрт рет жеңілуі мүмкін. Шындығында, No trumps-та бұл қосымша қолсыз болады. "Гараждық Stayman" кезінде сіз бірінші раундта өткізіп жіберудің орнына осы "қоқыс" қолмен 2 Stayman-ға ұсыныс жасайсыз, содан кейін ашушынің жауабын өткізіп жібересіз. Егер ашушы үлкен мастьты қайта ұсынса, сіз 4-4 сәйкестігін және клубты жеңуге қабілеттілікті тапқан болады. Сол сияқты, 2 жауабы алмазға 5-2 сәйкестігін қамтамасыз етеді және бесінші масть болған жағдайда, қосымша руф мүмкіндігін береді. Декларант қосымша қолға руф арқылы жете алады, содан кейін финт жасауға немесе басқа жағдайда мүмкін болмас еді, қысым жасауға мүмкіндік алады. Нәтижесінде, келісімшарт кем дегенде үш немесе төрт рет жеңілуі мүмкін келісімшарт емес, жақсы нәтиже береді немесе тіпті орындалуы мүмкін. Дегенмен, қол ашушыдан келген кез келген қайта ұсынысқа төзімді болуы керек. "Жылжымалы Stayman" – алмаз масть қысқа болған жағдайларда "Гараждық Stayman" нұсқасының қосымша кеңейтілуі. "Жылжымалы Stayman" кезінде жауап беруші, Notrump ұсынушының 2 жауабына 2 қайтарады. Бұл конвенциялық ұсыныс әр үлкен мастьта кем дегенде төрт картасы бар әлсіз қолды көрсетеді, Notrump ұсынушыдан ең арзан деңгейдегі үлкен мастьтарды таңдауды сұрайды, 2 ұсынысын өткізіп жіберу арқылы немесе 2-ге түзету арқылы. "Жылжымалы Stayman" атауы сауда-саттықтың ең баяу темппен "қозғалатындығынан" туындады: (өткізу) – 1NT – (өткізу) – 2; (өткізу) – 2 – (өткізу) – 2; (өткізу) – 2; (өткізу) – өткізу – (өткізу). Сонымен қатар, 2 қайта ұсыныстан кейін жауап берушінің 2 және 2 ұсыныстары әлсіз белгі болуы мүмкін. Бұл жауап берушіге бірінші кезекте 4-4 сәйкестігін іздеу арқылы және егер ол табылмаса, 5 карталық мастьінде қол қою арқылы 5-4 сәйкестігі бар қолды тиімді түрде ұсынуға мүмкіндік береді. "Гараждық Stayman" әлсіз NT ашылуына (12-14) қарсы одан да пайдалы, өйткені ол жиі кездеседі және жауап беруші әлсіз болса, өте қымбат айыппұлдарды жеңілдете алады. Ол Acol жүйесінде жиі қолданылады. "Гараждық Stayman" және "Жылжымалы Stayman" ұсыныстары 2NT ұсынысына қарсы да жұмыс істейді, бірақ "үшінші" деңгейде болады. Кемшілігі – қарсыластарға ашушының таралуын хабарлау. 2NT-ны екі үлкен мастьты көрсету үшін қолданбаңыз. Оның орнына 2-ні пайдаланыңыз.

Қазіргі заманғы қолдану

Вулсидің 1978 жылғы шолуынан бері Puppet Stayman сауда-саттық құрылымының көптеген түрлері ойлап табылды; серіктестік талқылауы және қабылданған заманауи тәсілге келісу қажет. Кейбір ойыншылар енді 1NT ашылудан гөрі Puppet Stayman қолдануды ұсынбайды, оның орнына осы ұғымды тек 2NT ашылудан кейін ғана қолдануды және 1NT ашылудан кейін басты костюмді табу үшін Jacoby Transfer және Smolen Transfer сияқты Stayman-ның басқа да түрлері мен конвенцияларын сақтап қалады.