Кіріспе

Беллахустон паркі (шотланд гаэл. Pàirc Bhaile Ùisdean) – Шотландияның Глазго қаласының оңтүстік жағындағы Беллахустон ауданындағы қоғамдық парк. Глазго қаласының Беллахустон паркінің негізгі бөлігі 1895 жылы 50 000 фунт стерлинг сомасына сатып алынып, 1896 жылы көпшілікке ашылды. Үш жыл өткен соң, Александра паркіндегі гольф алаңының табысынан кейін, Беллахустон паркінде қаланың екінші муниципалды гольф алаңы құрылды. 1901 жылы парк сэр Джон Стирлинг Максвеллден 2824 фунт стерлингке сатып алынған Дюмбрек жерлерінің бір бөлігін қосу арқылы кеңейтілді. 1903 жылы тағы бір қосымша жасалды, оған 40 222 фунт стерлинг жұмсалды, нәтижесінде Ibroxhill жерлері қосылды, одан қаланың әдемі көрінісі ашылады. 1938 жылы паркте Империя көрмесі өтті. Көрмеге арналған құрылысқа он төрт ай уақыт жұмсалды. Кіру билетінің бағасы бір шиллинг болды, ал барлығы 12,5 миллион адам келді. Көрме 130 000 фунт стерлингтен зиян шекті. Көрме үшін салынған 200 сарай мен павильонның тек Өнер сарайы ғана сақталған. Қазір ол Спортты жетілдіру орталығы ретінде пайдаланылады. Көрмеге арналған тас Бейбітшілік қабаты әлі де тау бағынан көрінеді. 1996 жылы Чарльз Ренни Маккинтоштің «Өнер сүйіктісіне арналған үйі» 1901 жылғы түпнұсқа суреттері бойынша аяқталды және қазір көркем өнер орталығы болып табылады. Ол Ұлы Империя көрмесі үшін жасалған Белла төбесінің айналасында орналасқан. Парктен қаланың көп бөлігін көруге болады, бірақ шығысқа қарай көрініс ағаштармен, ал оңтүстікке қарай Мосспарктегі төбелермен жасырылған. Көріністерге Шығыс Ренфруширдегі оңтүстік горизонтта 330 метрге дейін көтерілетін Балагейх (Балагич) төбесі де кіреді.

Тарих

19 ғасырдың соңына дейін Беллахаустон паркі Максвелл иелігінің бір бөлігі ретінде ауылдық жер шаруашылығы алқаптарынан тұрды, оған Максвелл паркі, Полок елдік паркі, Полок үйі және Хаггс қамалы, сондай-ақ ат шабуылдау мектебі кірді. 1895 жылы бұл жер Глазго қалалық әкімдігіне сатылып алынды және 1896 жылы халыққа ашық парк ретінде пайдалануға берілді. 1901 және 1903 жылдары паркке іргелес жерлер қосылды. Глазго кеңейген сайын, парк батыс, оңтүстік және шығыс жағынан тұрғын үйлермен, ал солтүстік жағынан 1928 жылы салынған «Ақ қала» стадионымен (онда тазы иттілердің және спидвей жарыстары өткізілді, бұл жарыс алаңы Рейнджерс клубының «Иброкс» стадионына жақын орналасқан) қоршалды. Қазіргі таңда бұл жерде М8 тас жолы және Стратклайд полициясының G бөлімінің бас кеңсесі орналасқан. Парк жиі ірі қоғамдық шаралар өткізілетін орын болды, соның ішінде 1938 жылғы Империя көрмесі, 1978 жылғы IAAF әлем чемпионаты, 1982 жылы Папа Иоанн Павел II-нің Шотландияға сапары және 2010 жылдың қыркүйегінде Папа Бенедикт XVI-ның миссасы. Бұдан басқа, парк шотланд сыбызғы тобының көптеген жарыстарын, 1980-жылдардың соңында уағызшы Билли Грэмнің келгенін, 2005 жылы Coldplay тобының концертін және 2010 жылы Snow Patrol тобының концертін қабылдады. 1938 жылғы Империя көрмесінің құрметіне салынған Тайт мұнарасы парк ішіндегі төбеде орналасқан, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда бұзылып кетті. 1938 жылғы Империя көрмесін еске түсіретін үлкен жазулы гранит тас ескерткіші қазір Беллахаустон спорт орталығына қарап тұр және 1937 жылдың 9 шілдесінде король Георг VI ашты. Гласго марафоны және жартылай марафон сияқты ұзақ қашықтыққа жүгіру жарыстары парк арқылы өтеді, бірақ 1990-жылдары ескі шахталарға шөгуі салдарынан парк бетіндегі кейбір ойыстар пайда болғандықтан, оңтүстікке қарайғы жарыстар шектелді.

Мекемелер

Паркта Беллахустон спорт орталығы және Өнер сарайының спорттық жетістіктер орталығы орналасқан. Екіншісі 1938 жылғы көрмеден сақталған ғимараттан тұрады. Глазго шаңғы орталығында жасанды шаңғы трассасы бар, ол 1970-ші жылдардың басында бұрынғы музыкалық орынның трибунасының айналасындағы отыру алаңдарынан бейімделген және 2008 жылы кеңейтілген. Музыкалық орын клуб үйі және жабдықтар сақтайтын орын ретінде сақталған. Сондай-ақ, боулинг клубы, кез келген ауа-райына арналған хоккей алаңдары, велосипед жолдары, ойын алаңдары және бағдарлау курсы бар. 2006 жылдың наурыз айында Беллахустон Драйвқа жақын велосипед жолының құрылысы басталды. Бұрын мұнда көптеген футбол алаңдары мен үш үлкен киім ауыстыратын бөлме болған, бірақ олар кейіннен алынып тасталды. 2018 жылдан бері паркта Уэльс ханзадасы мен ханшайымының хосписі орналасқан. Паркта сонымен қатар қабырғалы гүл бақшасы және Чарльз Ренни Маккинтош жобалаған «Өнерді сүйетін үй» бар, ол 1996 жылы ашылды. «Глазгоға арналған піл» деп аталатын 11 тонналық мүсін, «Өнерді сүйетін үй» тапсырысы бойынша мүсінші Кенни Хантер жасаған, жақын жерде орналасқан. Парктің бір бөлігі Глазго қалалық кеңесімен өсімдіктер бағбаны ретінде пайдаланылады. Парққа қоғамдық көлікпен оңай жетуге болады, солтүстікте Пейсли Роуд Вест және оңтүстікте Мосспарк бульвары орналасқан. Беллахустон паркінің аялдамасы тек 1938 жылғы көрмеге ашылған болса да, Пейсли каналы желісіндегі Дюмбрек станциясы парктен 250 метр қашықтықта. Ыброкс ең жақын метро станциясы. M8 тас жолы парктің жанынан өтеді, ал M77-нің бірінші шығуы Мосспарк бульварының бұрынғы трамвай жолдарының жанында орналасқан, олар көрмелер кезінде тұрақ ретінде пайдаланылады және екі кішкентай тұрақты тұрақтарды да қамтиды.

Папаның сапарлары

1982 жылы маусымда Иоанн Павел II-нің паптық сапары шамамен 250 мың адамды қамтыды, бұл қала тарихындағы ең ірі жиын болды. Бірақ, бұл сапар қандай да бір алаңдаушылық тудырды. Рим-католик шіркеуі, келушілер санын көбейту үшін, Мосспарк бульварына жақын, суға толуға бейім саябақтың бір бөлігін кептіруге қаржы жұмсады. Папаның мисса өткізетін тұғырнама орналасқан төбені жақсырақ көру үшін алты ағаш та қиылды. Наразылық білдірушілер бұған жол бермеу үшін ағаштарға тізгіш байлады. Сонымен қатар, "Пастор Джек Гласс Папа сапарына қарсы" саяси партиясынан Джек Гласс жергілікті сайлауға қатысты, осы сапарға қарсы наразылық танытты. Қиылған ағаштар Папа сапарынан үш жыл кейін саябаққа қайта отырғызылды. Тұғырнаманың арт жағында орналасқан ақ кірпішпен боялған қабырға сақталды. 2005 жылғы сәуірде Иоанн Павел II қайтыс болғанда, қабырғаға гүлдер қойылды. Папа Бенедикт XVI 16 қыркүйек күні кешке Ұлыбританияға жасаған мемлекеттік сапарының аясында, 71 000-нан астам адам қатысқан қауыммен бірге Сент-Ниниан мерекесін саябақта ашық аспан астында тойлады.

Глазго жазғы сессиясы

2013 жылы басталған Глазго жазғы сессиясы – жыл сайын тамыз айында Беллахустон паркінде өтетін концерттер циклы. Концерттер әдетте тамыздың соңғы аптасында 2-3 күнге созылады.