Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ядролық қуатты көрсету (немесе NPD) – Канаданың алғашқы ядролық реакторы және CANDU реакторының жобасының прототипі болды. Ол Canadian General Electric (қазір GE Canada) компаниясы, Atomic Energy of Canada Limited (AECL) және Ontario гидроэлектр энергиясы комиссиясы (кейін Ontario Hydro, қазір Ontario Power Generation) серіктестігімен салынды. NPD Рольфтон, Онтариода орналасқан, AECL-дің Chalk River зертханаларынан көп алшақ емес, 22 МВт қуатты қысымды ауыр су реакторынан (PHWR) тұрды. NPD-ге AECL меншік болды және Ontario Hydro басқарды. NPD – табиғи уран отыны, ауыр су модераторы және тоңазытқышы бар ядролық электр станциясынан электр қуатын өндіру үшін CANDU жүйесін коммерциялық қолдануға әкелген зерттеулер мен әзірлемелер үшін прототип және сынақ алаңы болды, сондай-ақ реактор жұмыс істеп тұрғанда отынды ауыстыру мүмкіндігін қамтамасыз етті.
Nuclear Power Demonstration (or NPD) was the first Canadian nuclear power reactor, and the prototype for the CANDU reactor design. Built by Canadian General Electric (now GE Canada), in partnership with Atomic Energy of Canada Limited (AECL) and the Hydro Electric Power Commission of Ontario (later Ontario Hydro, now Ontario Power Generation) it consisted of a single 22 MWe pressurized heavy water reactor (PHWR) unit located in Rolphton, Ontario, not far from AECL's Chalk River Laboratories. NPD was owned by AECL and operated by Ontario Hydro. The NPD was the prototype and proving ground for research and development that led to commercial application of the CANDU system for generating electric power from a nuclear plant using natural uranium fuel, heavy water moderator and coolant in a pressure tube configuration with on power refuelling.
Сипаттама
NPD станциясы Оттава өзенінің батыс жағалауында, Оттава қаласынан 140 миль (225 км) жоғары орналасқан. Ол Чалк-Ривердегі AECL ғылыми-зерттеу орталығына және Онтариодағы Des Joachims қаласындағы HEPC су электр стансасына жақын орналасқан. Оның максималды үздіксіз қуаты 22 МВт құрады, бұл 19,5 МВт таза станциялық қуатты қамтамасыз етті. Реакторға Zircaloy 2 түтікшелерімен қапталған керамикалық таблеткалар түрінде UO2 отыны жүктелді. Отын әр каналға тоғыз жинаққа бөлінді, ал отын алмастыруды каналдың бір жағынан жаңа жинақты итеріп, екінші жағынан қолданылған жинақты шығаратын қашықтан басқарылатын машиналар арқылы қуатпен жүргізуге арналған еді – бұл ерекшелік кейінірек CANDU өнімдерінде де сақталды. NPD-нің басты міндеті CANDU инженериясының прототипі болу болды. Ол жылдар бойы жаңа отын, материалдар, компоненттер және құралдарды сынау үшін пайдаланылды. Сонымен қатар, NPD канад және шетелдік CANDU операторларының бірнеше буыны үшін оқу және симуляция орталығы болды. Бұл қызмет станция жұмысын бастағаннан кейін көп ұзамай, Ontario Hydro компаниясы оқу бағдарламасын құрған кезде басталды.
The NPD station was located on the west bank of the Ottawa River about 140 mile (225 km) upstream from the City of Ottawa. It was situated close by the AECL research establishment at Chalk River and the HEPC hydro generating station at Des Joachims, Ontario. It had a maximum continuous output of 22 MW(e), which gave a net station output of 19.5 MW(e). The reactor was fueled with of UO2 in the form of ceramic pellets sheathed in Zircaloy 2 tubes. The fuel was subdivided into nine bundles per channel, and fuel changing was designed to be carried out on power by remotely operated machines which push a fresh bundle in one end of the channel and remove the spent bundle from the other end, a design feature that carried through to the later CANDU products. The primary role of NPD was as a prototype for CANDU engineering. Over the years it served as a test bed for new fuels, materials, components, and instruments. Equally important, NPD was the training and simulation center for generations of Canadian and off shore CANDU operations staff. This role began shortly after the start of operation, when a training program was set up by Ontario Hydro.
Тарих
1961 жылдың желтоқсан айында негізгі құрылыс кезеңі аяқталды және жүйелік сынақтар толыққанды жүргізілді. 1962 жылдың 11 сәуірінде алғашқы сынаққа қол жеткізілді, ал 8 мамырда ядролық шығу тегінің алғашқы буы өндірілді. Бірінші электр қуаты 4 маусымда жүйеге берілді, ал 28 маусымда жалпы қуаты 20 МВт(э) болатын алғашқы толық қуат өндірілді. NPD 1962 жылы пайдалануға берілді және 1987 жылға дейін жұмыс істеді, одан әлдеқайда қуатты және заманауи CANDU блоктары іске қосылғаннан кейін ұзақ уақыт өткен соң тоқтатылды. Канададағы алғашқы ядролық энергия NPD-де өндірілді, ол кейінірек CANDU жобаларының «концепциялық прототипі» ретінде қызмет етті. Барлық коммерциялық CANDU блоктары сияқты, NPD горизонталь қысымды түтікшелі активті ядрода табиғи уран отынымен жұмыс істеді, ауыр сумен баяулатылып және салқындатылды, сондай-ақ жүктеме кезінде отынмен толықтырылатын болды. NPD 1987 жылы операциялық мақсаттарын орындап, жабылды. 2006 жылға қарай барлық ядролық отын мен ядролық емес жабдықтардан тазартылды, ал ядролық жабдықтардың көп бөлігі (реактор ыдысы, құбырлар, резервуарлар және т.б., реактордың жұмыс істеу процесінде радиоактивті болған) әлі де орнында қалды. AECL радиоактивті ыдырау процесіне мүмкіндік беру үшін әлеуетті активті немесе ластанған жабдықтарды бірнеше ондаған жылдарға қалдыруды жоспарлап отыр. Объектінің жұмыс тарихы мен ерекшеліктерін көрсететін тарихи тақтамен атап өтілді. Алайда, қауіпсіздік және қоғамдық қауіпсіздік мақсатында тақта объектінің батысына қарай үш шақырым жердегі тас жол бойындағы қарау тұрағында орнатылған, ал тақтадан объектіні көру мүмкін емес. Бұрын NPD объектісінде орналасқан қола тақташа мен ескерткіш мектеп мұражайына көшірілді, ол объектіден үш шақырымдай шығысқа қарай орналасқан. Мектеп мұражайында зауыттың масштабты моделі және басқа да тарихи артефакттар бар. NPD-ден кейін 200 МВт қуаттылығы бар Дуглас Пойнт ядролық электр станциясы Хьюрон көлінің жағалауында салынды.
In December 1961, the major construction phase was concluded and system testing was in full swing. Criticality was first attained on April 11, 1962, and first steam of nuclear origin was produced on May 8. The first electrical power was fed to the system on June 4, and on June 28 first full power generation of 20 MW(e) gross was attained. NPD began operation in 1962 and was operational until 1987, long after vastly more powerful and modern CANDU units came on line. The first nuclear produced power in Canada was generated at NPD, which also served as the "proof of concept" prototype for the later CANDU designs. As with all commercial CANDU units to follow, NPD operated with natural uranium fuel in a horizontal pressure tube core, was both moderated and cooled by heavy water, and was refuellable on load. NPD closed in 1987 after exceeding its operational goals. As of 2006, all nuclear fuel and non nuclear equipment have been removed from the site, while much of the nuclear equipment (reactor vessel, pipes, tanks etc. that have become radioactive in the process of operation of the reactor) is still present. AECL intends to leave potentially active or contaminated equipment on site for some decades yet to allow for further radioactive decay. The site was commemorated by a historical plaque detailing the operational history and highlights of the station. However, for reasons of security and public safety, the plaque is set three kilometres west of the site at a highway lookout, and the site itself cannot be seen from the plaque's location. Another bronze plaque and monument commemorating NPD, formerly located on the NPD site, was relocated to the Schoolhouse Museum about three kilometers to the east of the site. The Schoolhouse Museum also includes a scale model of the plant and other historical artefacts. NPD was followed by the 200 MWe Douglas Point Nuclear Generating Station on the shore of Lake Huron.