Кіріспе

Себептері жеңіл бұлшықет-сүйек проблемаларынан бастап, Фурнье гангренасы және ұрық бұралуы сияқты шұғыл жағдайларға дейін жетеді. Диагностикалық тәсіл, ең алдымен, қауіпті жағдайлардың жоқтығын анықтауды қамтиды. Диагнозды ультрадыбыс, зәр сынағы және қан сынағы арқылы растауға болады. Ересектерде ең көп кездесетін себеп – эпидидимит.

Ұрықшаның бұрылуы

Ұрықшаның бұрылуы көбінесе 6 сағаттан кем уақыт ішінде күрт басталатын, ұрықшаның жалпы ауырсынуымен және сезімталдығымен көрінеді. Көбінесе кремастерик рефлексі болмайды немесе әлсірейді, ұрық жоғары көтеріліп, көлденең орналасады. Жыл сайын 4000 еркектің шамамен 1-інде 25 жасқа дейін орын алады, ең көп кездесетін жас – жасөспірімдер (жағдайлардың 65% 12 мен 18 жас аралығында кездеседі), ал 35 жастан кейін сирек кездеседі.

Эпидидимит және орхит

Эпидидимит эпидидимистің (жауынның арт жағында орналасқан иілген құрылым) қабынуынан туындайды. Бұл жағдай көбінесе әртүрлі деңгейдегі ауырсынудың біртіндеп пайда болуымен көрінеді, ал мүшеқап қызыл, жылу және ісінуі мүмкін. Көбінесе зәр жолдарының инфекциясы, қызба белгілерімен қатар жүреді, және жағдайлардың жартысынан астамында орхитпен бірге дамиды.

Басқалар

Көптеген басқа сирек кездесетін жағдайлар да ұрық безінің ауыруына алып келуі мүмкін. Оларға ішек мойнының жарығы, жарақат, су бүркіруі, бел омыртқасының дегенеративті ауруы, дискілік ісік, варикоцеле және тағы басқалары жатады. Ұрық безінің қатерлі ісігі көбінесе ауыртпайды. Тағы бір мүмкін себебі – эпидидимальді гипертензия (кейде "көк шақтар" деп те аталады).

Физикалық анықтамалар

Кремастер рефлексі (жоғарғы ішкі жамбастың қозғалғанда мүшеқаптың көтерілуі) әдетте эпидидимитте болады, бірақ мүшеқап бұрылысында болмайды, себебі мүшеқап бұрыннан-ақ көтерілген.

Зертханалық сынақтар

Себебін анықтауға көмектесетін пайдалы сынақтар: зәр талдауы (әдетте, ұрық бұралуы кезінде қалыпты). Зәрдегі пиурия және бактериурия (ақ қан жасушалары мен бактериялар) жедел қаптал ауруы бар пациенттерде эпидидимит немесе орхит сияқты жұқпалы себептерді көрсетеді, сондықтан гонорея және хламидияға арналған арнайы тексерулер жүргізу қажет. Егер бұралу диагнозы нақты болса, физикалық манипуляциялар мен хирургиялық араласу сияқты қажетті емді кешіктіруге болмайды.