Кіріспе
Хавай штатындағы, АҚШ-тағы аңғар. Калалау аңғары Гавайи штатындағы Кауаи аралының солтүстік-батыс жағында орналасқан. Аңғар Напали жағалауы мемлекеттік саябағында орналасқан және Калалау жағажайына үй иесі. Напали жағалауы тік жарлы және автомобильмен саяхаттау мүмкін емес. Аңғарға заңды түрде жетудің жалғыз жолы – каякпен немесе Калалау жолымен жаяу жүру. Аңғарды 610 метрден биік жарлар қоршап тұр. Бұл аңғардың түбі кең және салыстырмалы түрде тегіс, шамамен 3 километрге дейін созылып, 1 километрге жуық ені бар. Күннің көп болуы және жаңбыр өсімдіктер мен жануарлар үшін өте қолайлы орта жасайды. Көптеген жергілікті гавайиліктер 20-шы ғасырға дейін осы аңғарда тұрып, кең аумақты террасалы егістіктерде таро өсірген. Бүгінде мемлекеттік саябақ мәртебесінде болуына байланысты, онда тұруға тыйым салынған.
The Kalalau Valley is located on the northwest side of the island of Kauai in the state of Hawaii. The valley is located in the Nā Pali Coast State Park and houses the Kalalau Beach. The Nā Pali Coast is rugged and is inaccessible to automobiles. The only legal ways to access the valley are by kayak or by hiking the Kalalau Trail. The valley is surrounded by cliffs more than 2000 feet (610 m) high. This valley's bottom is broad and relatively flat, with an accessible region about 2 mile (3 km) long and 0.5 mile (1 km) wide. The abundant sun and rain provides an ideal environment for flora and fauna. Many native Hawaiians lived in the valley into the 20th century, farming taro from a vast complex of terraced fields. Today, its designation as a state park forbids anyone from residing there.
Калалау аңғарына кіру
На-Пали жағалауы моторы бар көліктер үшін тым тік болғандықтан, шұғыл жағдайларда тікұшақпен қонудан басқа, аңғарға кіруге барлық жол теңіз арқылы немесе жаяу жүру арқылы мүмкін. Қайықпен саяхаттау аңғарды аралаудың танымал тәсілі, бірақ қыс мезгілінде теңіз жағдайы оны қауіпті етеді. Калалау жолында жаяу серуендеу және жүгіру де танымал, алайда жолдың ұзындығы шамамен 11 миль (18 км) және жақсы физикалық жағдайда болмағандар үшін қиынға соғуы мүмкін, ал тәжірибесіз адамдар үшін кейбір бөліктері қауіпті болуы ғажап емес. Калалау аңғарына кіру қатаң бақылауда. Гавайи Жер және Табиғи Ресурстар Департаменті (DLNR) жыл сайын Калалау аңғарында кемпинг жасауға шектеулі рұқсаттар сатады, бірақ кемпингке келгендерге жол басында көлік тұрағына рұқсат берілмейді. Қазіргі таңда, көлік тұрағы Калалау жолының басы орналасқан Хаэна мемлекеттік саябағының күндізгі келушілері үшін ғана қолжетімді, ал Калалау кемпингіне рұқсат алғандарға түнгі тұрақ қарастырылмайды. Ханакапиай аңғарынан әрі жаяу немесе жүгіріп өтуді жоспарлаған әрбір адам, тіпті сол күні қайтып оралуды көздесе де, Калалау аңғарында түнделуге рұқсат алуы тиіс. Әр түнге барлығы алпыс рұқсат беріледі. Рұқсаттарды әдетте сапар алдынан кем дегенде 6 ай бұрын алу қажет.
Экология
Аңғарда көптеген сирек кездесетін түрлер мекендейді, оның ішінде жоғалу қаупі төніп тұрған Dubautia kalalauensis өсімдігі бар. Бұл өсімдік аңғардың атымен аталып, әлемнің басқа еш жерінде табылмайды. Басқа да эндемиктерге жоғалу қаупі төніп тұрған Schiedea attenuata жатады, сондай-ақ бұл жерде бұрыннан белгісіз өсімдік түрлері де ашылған.
Калалау аңғарындағы өмір
Табиғи орта және салыстырмалы оқшаулану, тікұшақтардың үнемі қозғалысынан туындайтын шуға қарамастан, аңғардың ең басты тартымдылығы болып табылады. Заңмен рұқсат етілген кемпингтер аңғардан тыс, Калалау жағалауынан шамамен 300 фут (91 метр) қашықтықтағы белгіленген кемпинг аймағында орналасады. Осы аймақта дене жуу және ыдыс-аяқ тазалау үшін қолданылатын кішкентай шарлауық бар. Жағажайдың бір шетінде тұщы су алуға да қолданылатын өзен ағады. Барлық өзендер лептоспирозбен, яғни жұқтырған кеміргіштердің зәрi арқылы жұғатын бактериямен ластануға осал.
Үйлерді басып алушылар
Гавайи штатының күш-жігеріне қарамастан, кейбір адамдар заңсыз түрде Калалау жолымен жүріп өтеді, лагерь құрып, тіпті аңғарда тұрып жатады. Рұқсаты жоқ келушілерге сотқа шақыру қағазы беріледі, онда алғашқы рет құқық бұзған жағдайда 500 долларға дейін айып төлеу және сотқа бару талап етіледі. 2017 жылдың 28 сәуірінде Калалауда тұратын Коди Сафадаго, алдыңғы күні мас күйде жүргізіп, Кауаи әйелінің қазасына себеп болған көлік апатына кінәлі деп айыпталды, сондай-ақ ол жүк көлігін ұрлаған күдікпен де айыпталды. Бұл оқиға Калалау аңғарындағы заңсыз әрекеттерге назар аудартуға көмектесті және 2017 жылдың мамыр айында Жер және табиғи ресурстар департаментінің (DLNR) қызметкерлері Калалаудағы заңсыз лагерьлерге қарсы күрес жүргізді. Гавайи тұрғындары Калалаудағы заңсыз лагерьтер туралы онлайн шағымдарын жариялады, тіпті сол лагерьдегілердің өздері түсірген видеоларды көрсетті. Кейбір видеолар жойылғанға ұқсаса да, жергілікті халықтың наразылығы басылмайды. Кейбіреулер мемлекеттік заңдарды бұзып, рұқсатсыз, кейде бірнеше айға немесе одан да ұзақ уақытқа На Пали жағалауы мемлекеттік саябағында (Калалау аңғары орналасқан жер) лагерь құрып жатқан "хиппилер" мен "жайлаушылар" деп аталатын адамдарға деген жек көру сезімін білдіреді. Кейбір Кауаи тұрғындары лагерьлерде жиналатын қоқыс пен заңсыз қоныстанғандардың Кауаи азаматтарын сыйламауына байланысты, жерді құрметтемейтін адамдардың лагерь құруын айыптайды.
Терезелі бақтарды жою
Калалау аңғарындағы террасалы бақтар, жер астындағы тамыр желісін құрап, тас қабырғаларды бұзып кіретін, сырттан әкелінген, жауапсыз ағаштардың салдарынан қауіп төніп тұр. Бұл ағаштар құлап, тас қабырғаларды құлатып, өрескел зақым келтіреді. Ағаштардың қайдан келгені туралы әртүрлі пікірлер бар.
Калалау аңғарының басқаруы
Аңғар Напали жағалауы мемлекеттік саябағының бір бөлігі және оның күтілуі мен сақталуына DLNR жауапкершілікті көтереді.