Кіріспе

Британдық теміржол инженері, Ирландия шіркеуінің деканы Чарльз Блэкер Вигнолес (31 мамыр 1793 – 17 қараша 1875) – ықпалды британдық теміржол инженері және Вигнолес рельсінің атымен аталушысы.

Ерте өмір

Ол 1793 жылғы мамыр айында Ирландияның Вексфорд графтығындағы Вудбрукте дүниеге келді, оның әкесі капитан Чарльз Генри Вигнолес, анасы – Хаттоннан туған Камилла болған. 1794 жылы Чарльз 43-ші жаяу әскер полкінің капитаны болып тағайындалды және әйелі мен ұлымен бірге Батыс Индияға жіберілді. Ол Гваделупадағы Пойнт-а-Питрді шабуылдаудың сәтсіз аяқталуында ауыр жарақат алды және тұтқынға түсті; тұтқында жүргенде ол және Камилла сары қызылшаға шалдықты. Оларды аралдағы саудагер М. Куртуа күтімге алды. Генрих 1794 жылғы 8 маусымда қайтыс болды, ал Камилла бірнеше күннен кейін дүние салды. Ол кезде он үш айлық болған Чарльз аман қалды, оны М. Куртуа күтті, ол Чарльздың емілдісі, капитан Джордж Генри Хаттонды (1765–1827) – кейіннен генерал-лейтенант – шақыртты, ол он айдан кейін Гваделупаға жетті. Чарльз 1794 жылғы 25 қазаннан бастап, 2 жарым жасында 43-ші жаяу әскер полкінің прапорщигі болып тағайындалды. Чарльз бен оның емілдісінің Гваделупадан кетуіне француз билігінен рұқсат алуға біраз уақыт кетті, бұл рұқсат 7 Фримерде, шамамен 1795 жылғы 28 қарашада өткен тұтқын алмасу кезінде берілді. Содан кейін ол Англияға әкелінді және оның әкесі Чарльз Хаттон тәрбиеледі, ол Вульвич Корольдік әскери академиясының математика профессоры болған. Ол математика және құқық саласында білім алды және дәрігерлер кеңесінде проктордың шәкірті болды. Құқықтан бас тартқан Вигнолес 1813 жылы үйінен кетіп қалды.

Әскери мансап

Ата-анасы әкесі қызметте болған кезде қайтыс болғандықтан, ол он сегіз айлық жасынан бастап жартылай жалақымен прапорщик болып жарияланды. Ол Сэндхерстке Мэри Гриффистің қамқоршысы болған оқытушылардың бірі Томас Лейборнның жеке шәкірті ретінде түсті. Чарльз бен оның арасында жасырын нике болды, кейін үйленді. 1814 жылы Вигнольс Корольдік Шотландия полкіне офицер болып қабылданып, Берген-оп-Зум қамалында және кейін Канадада қызмет етті. 1815 жылы ол лейтенант атағына көтерілді. Шотландияда болғаннан кейін, Веллингтонның басшылығымен генерал-майор сэр Томас Брисбеннің Валенсиендегі штаб-квартирасында көмекші болып қызмет етті.

Басқа жұмыспен қамту

Соғыс аяқталғаннан кейін, 1816 жылы Вигнолес және басқалары жартылай жалақыға көшірілді. Ол 1833 жылға дейін қызметтен ресми түрде кетпесе де, басқа жұмыс іздеді.

Неке және отбасы

Англияға оралғанда Вигнольс 1817 жылғы 13 шілдеде Гэмпширдегі Альверстокте Мэри Гриффитсқа үйленді. Ол бірінші некесінен бес бала қалдырды. Үш ұлы инженер болды: Чарльз Фрэнсис Фернандо, Хаттон және Генри. Чарльз психикалық мәселелерге тап болып, ерте зейнетке шығуға мәжбүр болды. Олиантус Джон Вигнолес, Дублин Тринити колледжінің және Оксфордтың Брассенос колледжінің магистрі, Англия шіркеуінде Лондондағы Вере көшесіндегі Санкт-Петер шіркеуінде көмекші пастор болды. Оның әкесінің өмірбаяны «Шарльз Блэкер Вигнольс өмірі – ерте теміржол тарихынан естелік» (Лондон, 1889) деген атпен жарияланды. Ол сондай-ақ «Сэр Роберт П. Стюарт туралы естеліктер, Муз. Докт., Дублин университетінің музыка профессоры (1862–94)» (Лондон және Дублин, 1898) еңбегін жазды. Оның шөптегі немересі – пианист Роджер Вигнолес.

АҚШ-та жұмыс істеу

Көп ұзамай ол Америкаға жол тартты. Алғашқыда Симон Боливардың басшылығымен қызмет етуді жоспарлаған ол Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстон қаласында мемлекеттік азаматтық инженердің көмекшісі болды. 1821 жылы ол Флорида штатының Сент-Огастин қаласының қалалық геодезисті болды, ол қала ақырындап дамып жатқан еді. 1823 жылы ол Флориданың картасын және «Флоридадағы байқаулар» атты кітапты жариялады. Қаржылық қиындықтарға тап болған Вигнолес 1823 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Ұлыбританияға оралды.

1820-шы жылдар

Ол Лондон сауда кемежайларының инженері Джеймс Уокердің жерөлшеушісі болып жұмыс істеді. Сондай-ақ, ол "Метрополитан энциклопедиясына" мақалалар жазды. Ол Хаттон Гарденде үш көмекшісін жұмысқа алған инженерлік кеңсе ашты. 1825 жылы Вигнольс Ренилер шақырған Лондон және Брайтон теміржолын, сондай-ақ Ливерпуль мен Манчестер теміржолының алғашқы сараптамаларын жүргізді. Вигнолес отбасымен бірге келесі он бес жыл бойы Ливерпульге көшіп келді. Оның жерөлшеу тәжірибесі және заң саласындағы бастапқы білімі парламентте жаңа жобаларды анық ұсынуға мүмкіндік берді. Ливерпуль мен Манчестер теміржолының түзетілген заң жобасы қабылданғаннан кейін оның шеберлігі оған жұмыс табуға көмектесті. Бірақ L&M кеңесі Реннилермен келісімге келе алмады, ал Джордж Стивенсон басқаруды қолға алды. Вигнолес 1827 жылдың ақпанында Стивенсонмен Ваппинг туннелінің өлшемдеріне байланысты туындаған даудан кейін отставкаға кетті, ол азаматтық инженерлерге күмәнмен қарады. 1826 жылы Марк Брунел оған Темза туннеліне резиденциялық инженер ретінде қызмет етуді ұсынды, бірақ ұлы Исэмбард Кингдом Брунелдің пайдасына ұсынысын кері тартып алды. Вигнолес екі байланысқан теміржолдың инженері ретінде жұмысын жалғастырды: Виган тармақ теміржолы (1832) және Сент-Хеленс және Ранкорн Gap теміржолы (1833). Соңғысы екі келіспейтін жолдың деңгейлес қиылыс емес, көпірді пайдаланған алғашқы мысалдарының бірі болды. Вигнолес Мэн аралына үкімет атынан мүлікті сараптау үшін барды. Содан кейін Брунел оны Оксфорд каналын түзеуге шақырды. Осы кезде Темза туннеліндегі жұмыстар қайта-қайта су тасқыны мен қаржы жетіспеушілігіне байланысты тоқтатылды. Вигнольс сын айтқандары салдарынан араздасу туды, ал 1830 жылы оның балама ұсыныстары қабылданбады. 1829 жылы ол Джон Брейтуэйт пен Джон Эриксонға Рейнхилл сынақтарында "Novelty" көлігіне көмектесті. Ол Эриксонмен жұмысын жалғастырды, ал 1830 жылы олар теміржолдарда тік көлбеулерге көтерілу әдісін патенттеді (№ 5995).

1840 жылдар

Онжылдықтың басындағы жылдар қиын болды. Ол Лондон университетінің колледжінде азаматтық инженерия профессоры болды. Ол атмосфералық теміржолдарды жақтады және салды, сондай-ақ Корольдік Вюртемберг мемлекеттік теміржолының (қазіргі Германия теміржолының бөлігі) жоспарланған бағыттарына кеңес берді (1843). 1844–1846 жылдардағы теміржол қызуы оның жағдайын жақсартты. Ол 1843 жылы ашылған Далки атмосфералық теміржолының инженері болды. 1846 жылы ол Днепр өзені арқылы Киевте (сол кезде: Ресей империясы, бүгінде: Украина) Николай тізбекті көпірін салуға шақырылды. Жұмыс 1847 жылдан 1853 жылға дейін созылды. Көпірдің төрт негізгі құрылымы болды, жалпы ұзындығы жарты мильге жетеді, сол кезде Еуропадағы осындай көпірлердің ішінде ең ірісі болды. 1847 жылдан 1853 жылға дейін, көпір аяқталғанға дейін ол Украинада тұрып, Англияға жиі қайтып келді. Оның бірінші әйелі Мэри 1834 жылы қайтыс болды. 1849 жылы ол Маргарет Ходжке Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуінде үйленді.

1850-ші жылдар

Украинада болғаннан кейін Вигнолес Лондон, Чатем және Довер темір жолы (1855–64) сияқты ағылшын жобаларына қатысты. Оның жұмысының көп бөлігі шетелде өтті, мысалы, Франкфурт, Висбаден және Кельн темір жолы, сондай-ақ Швейцарияның Батыс темір жолы. Басқа жұмыстарының ішінде Нассау герцогтігіндегі Висбаденер Эйзенбангезельшафт үшін 1853–1856 жылдары Висбаденнен Оберланштейнге дейін Нассауише Рейнталбанды салу жұмыстары болды. 1857–1864 жылдары ол Испаниядағы Тудела және Бильбао темір жолының инженері болды. Соңында, 1860 жылы Бразилиядағы Баия және Сан-Франциско темір жолында жұмыс істеді.

Кейінгі өмірі

Вигнолес 1863 жылы зейнеткерлікке шығып, 1867 жылы Саутгемптон қаласына жақын Хайтке көшіп барды. Лондонға сапардан оралғанда инсульт алды және 17 қарашада 1875 жылы қайтыс болды. 23 қарашада Лондонның Бромптон зиратында жерленді. Қабірі - жермен тегіс, 1 метрлік 2,5 метрлік тақта, басты жолдың шығыс жағында, колоннадаға қарайтын, ағаштар аз аймақта орналасқан.

Виньольдің рельсі

1836 жылы ол Лондон және Кройдон темір жолында американдық Р. Л. Стивенс 1830 жылы алғашқы рет ойлап тапқан (бірақ британдық болат зауыттарында өндірілген) жазық түбі бар рельсті пайдалануды ұсынды. Оның аты осы рельс түрімен байланыстырып айтылады – Виньоль рельсі. Ол Еуропа континентінде кеңінен танымал болды, Виньольс рельсі деп аталды, бірақ Ұлыбритания мен Ирландияда 20 ғасырға дейін кеңінен қолданылмады.

Мұрасы мен құрметтері

1827 жылы Азаматтық инженерлер институтының мүшесі болды, ал 1869 жылы оның 15-ші президенті тағайындалды. 1829 жылдың 9 қаңтарында Корольдік астрономиялық қоғамның мүшесі болып сайланды. 1841 жылы Лондон университетінің колледжінде алғашқы Азаматтық инженерия профессоры болды. 1855 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды және «Флоридадағы байқаулар» (1823, құнды картасымен бірге) жариялады. Лондондық Фотографиялық қоғамның (қазіргі Корольдік Фотографиялық қоғам) негізін қалаушы мүшесі. 1855 жылы ординанс зерттеу комиссиясының құрамына мүше болып кірді, сондай-ақ Корольдік Ирланд академиясы және Корольдік институтымен байланыста болды.