Кіріспе
Сэр Казимир Станислав Гзовский (туғандағы аты Казимир Станислав Гзовский; 5 наурыз 1813 – 24 тамыз 1898) – поляк-канадтық инженер, Канаданың көптеген темір жолдарында және Велланд каналындағы жұмыстарымен танымал. 1896-1897 жылдары Онтарио провинциясының уақытша губернаторы болып та қызмет еткен.
Өмір және мансап
Гзовски Санкт-Петербургте, сол кезде Ресей императорлық гвардиясында капитан болып қызмет еткен, поляк әкесі, граф Станислав Гзовскидің ұлы болып дүниеге келді. Польшадағы қараша көтерілісі кезінде ол орыстарға қарсы Жозеф Дверницкийдің басшылығындағы поляк армиясында подпоручик шенімен жауынгерлік инженер болып қызмет етті. Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол Австрияға қашып кетті, бірақ қаламаған саяси тұтқын ретінде австриялықтар оны АҚШ-қа депортациялады. Кейін оның отбасы да эмиграция жасады. Ол ағылшын тілін білмейтін, бірақ құқық тағылымдарын оқып, адвокаттық практикаға қабылданды. Әкесі инженер болғандықтан, Казимеж АҚШ-та теміржол құрылысына қатысты. Кейіннен ол Нью-Йорк және Эри теміржолының құрылысына инженер ретінде жұмысқа алынды. 1841 жылы ол Велланд каналында жұмыс істеу үшін Канадаға көшті. Ол сондай-ақ Онтарионың оңтүстігіндегі қоғамдық жұмыстар департаменті үшін Йонг көшесінің құрылысын аяқтау және басқа да жобаларға көмектесті. Ол Лондонға қоныстанды. 1849 жылы Гзовски Сент-Лоуренс және Атлантик теміржолының теміржол мердігері болып жұмысқа қабылданды. Бұл компанияның жаңа президенті Александр Тиллох Гальт және басқа директорлар Монреаль мердігерлерінің жұмысына наразы болды. Гальттың бас инженер, құрылысқа жауапкер болу ұсынысын қабылдап, Гзовски отбасымен Шербрукке көшті. Сент-Лоуренс және Атлантик теміржолының мақсаты, оның американдық серіктесі Атлантик және Сент-Лоуренс теміржолымен бірге, Монреаль портынан Портленд, Мэн мұзсыз Атлантик портына Сент-Лоуренс және Оттава өзендері арқылы тасымалдауға арналған бағытты қамтамасыз ету болды. 1850 жылы бұл жобаның демеушілері Бостон тарапынан Шамплейн көлінен Прескотттың қарсы жағындағы Огденсбургке дейін теміржол салу жоспарлары туралы білді. 1850 жылы Гальт Лютер Гамильтон Холтон, Дэвид Льюис Макферсон және Сент-Лоуренс және Атлантиктің басқа директорларымен бірге Монреаль мен Кингстон арасындағы теміржол салуға жарғы алу үшін қадамдар жасаған комитет құрды. Бірнеше мүмкін маршруттар қарастырылды. Монреальде өткен қоғамдық жиналыста комитет Гзовскиге екі маршрутты егжей-тегжейлі зерттеуді тапсырды. Бірі Оттава өзені аңғарында, екіншісі Сент-Лоуренс өзенінен 15 шақырым қашықтықта орналасқан. 1851 жылы Монреаль және Кингстон теміржолы комитеті Гзовскидің болашақ серіктесі, танымал канадалық инженер Уолтер Шанлиге Монреаль-Кингстон маршрутын қосымша зерттеуді тапсырды. Ол Сент-Лоуренс өзенінің жағалауымен жақын орналасқан және Корнуолл мен Прескотт арқылы өтетін бағытты таңдады. Бұл Монреаль, Кингстон және Торонто арасындағы Grand Trunk Railway бағыты болды. Канада провинциясы арқылы өтетін теміржол идеясы канадалықтардың санасында біраз уақыт бойы болды. Үкімет Монреальден Виндзорға немесе Сарнияға дейін желі салуды ұсынды. Монреальдің шығысындағы маршруттың сол бөлігі үшін премьер-министр Фрэнсис Хинкс 1852 жылдың 7 қаңтарында Квебек-Ричмонд теміржолының алғашқы топырағын қазды. Үкімет Ричмонд пен Монреаль арасындағы алшақтықты Сент-Лоуренс және Атлантик теміржолын пайдалану арқылы жабуды көздеді. Гальт пен оның Монреальдегі серіктестері Монреаль және Кингстон теміржолына арналған жарғыны 1851 жылдың 30 тамызында алды. 1852 жылы Фрэнсис Хинкс теміржол жобаларын жеке мүдделерге тапсырды, Кингстоннан Торонтоға және Монреальден Кингстонға дейінгі теміржол келісімшарттарын британдық келісімшарт фирмасы Пето, Брасси, Джексон және Беттсқа берді, бұл Grand Trunk Railway құрылуына әкелді. Гальт Монреаль және Кингстон теміржолын салуға қаражат жинауға ниеттенгенмен, Пето, Брасси, Джексон және Беттспен бәсекелесуге ресурстары болмады. Гальт пен оның серіктестері Торонтоның батысына теміржол салудың үлкен мүмкіндіктерін көрді. 1852 жылы олар шеберлікпен қаржылық манипуляциялар жасап, 1851 жылы құрылған Торонто және Гвельф теміржолының акцияларының көп бөлігін иеленді. Gzowski & Co. Гюльф пен Сарния арасындағы желінің, сондай-ақ Онтарио мен Мичигандағы GTR-дің басқа да бөлімдерінің мердігері болды. 1856 жылы Gzowski & Co. компаниясына Мускокадағы Мун өзенінде ағаш кесу құқығы берілді, бұл теміржол құрылысына арналған материалдардың көзі ретінде болжалды. 1858 жылы Гзовскиге Солтүстік-Шығыс Онтариодағы Уайтфиш өзенінде және Оңтүстік өзенінде ағаш өндіруге лицензия берілді. Бұл лицензиялық жазбалардың кейбіреулерінде Гзовски мен Макферсонның Мускоканың тағы бір ағаш ұстасы Уолтер Моберлимен серіктестік құрғаны көрсетілген. 1859 жылы Торонто Turf Club-тың президенті ретінде Гзовски Солтүстік Америкадағы алғашқы тазақандық ат жарысы, Queen's Plate құрылуына үлкен үлес қосты. Гзовски Канадалық азаматтық инженерлер қоғамын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды, онда ол 1889 жылдан 1891 жылға дейін президент болып қызмет етті, сондай-ақ Канаданың алғашқы мылтық қоғамын құрды. Ол сондай-ақ Ниагара саябақтары комиссиясының алғашқы комиссары болды. Гзовски 1879 жылы Патшайымның құрметті әскери көмекшісі болып тағайындалды және 1890 жылы Патшайым Виктория оны рыцарь атағына ие етті. Сэр Джон А. Макдональдтың жеке досы ретінде Гзовски Консервативтік партиямен байланысты болды, тіпті Оливер Моуат қызметке кіргенге дейін 1897 жылы уақытша генерал-губернатор болып тағайындалды. Ол 1898 жылы Торонтода қайтыс болды.
Мұра
Казимир Гзовский паркі Торонтоның жағажай бойында орналасқан және оның есімін сақтап, мансабы туралы ақпарат бар ескерткішті қамтиды. 1963 жылдың 5 наурызында Канада почтасы оның туылған күнінің 150 жылдығына арналған Гзовскийдің суреті бар еске алу маркасын шығарды. Гзовский CBC радиосының белгілі тұлғасы Питер Гзовскийдің бес атасы болды.