Кіріспе

Бразилиялық рок-тобы, топтың өз атымен шыққан тұңғыш альбомы. Titãs (tʃiˈtɐ̃s) – Бразилияның Сан-Паулу қаласынан шыққан рок-тобы. Олар негізінен поп/альтернативтік рок орындайды, бірақ 40 жылдық мансабында музыкалары жаңа толқын, панк-рок, гранж, MPB және электрондық музыка сияқты көптеген басқа стильдерге де ұласты. Олар Бразилиядағы ең табысты рок-топтардың бірі, 2005 жылға дейін 6,3 миллионнан астам альбом сатты және бірнеше танымал бразилиялық әртістер мен бірнеше халықаралық әншілер оларды орындады. 2009 жылы Латын Грэмми сыйлығын алды және рекордтық төрт рет үздік топ номинациясында Imprensa Trophy жүлдесін жеңіп алды. Titãs тоғыз мүшеден тұратын ерекше құраммен құрылды (алты жетекші вокалист қоса): Нандо Рейс (бас гитара, вокал), Бранко Мелло (вокал), Марсело Фромер (ритм гитара), Арналдо Антунес (вокал), Тони Беллотто (жетекші гитара), Пауло Миклос (саксофон, мандолина, гармоника, вокал), Андре Юнг (барабан), Серджио Брито (клавишалар, вокал) және Сиро Пессоа (вокал). Пессоа дебюттік альбомы Titãs шығар алдында топтан кетіп қалды. Андре Юнг бастапқы барабаншы болды, бірақ Titãs тобынан кейін ол да кетіп, оның орнына Чарльз Гэвин келді, осылайша классикалық құрамы қалыптасты. Содан бері топ бес мүшесін жоғалтты, олар ресми түрде ауыстырылмады: 1992 жылы Антунес жеке мансабын дамыту үшін кетті. 2001 жылы Фромер Сан-Паулуда мотоцикл соққаннан қаза тапты. Келесі жылы Рейс жеке альбомдарына назар аудару үшін топтан кетті. 2010 жылы Гэвин жеке себептерге байланысты кетті. Соңғы өзгеріс – Миклостың жеке жобаларына ден қою ниетімен кеткені. Фромердің қазасы мен Рейстің кетуінен кейін топ бірнеше сессиялық гитаристтермен және басисттермен өнер көрсетті, бірақ соңында Мелло мен Брито толық уақытты басисттер болды (Брито тек Мелло ән салғанда ғана ойнады) ал Миклос ритм-гитарист болды. Гэвин кеткеннен кейін топ Марио Фабре сессиялық барабаншысымен жұмыс істеді. Миклостың орнына Рита Лидің ұлы Бето Ли жалданып алынды. Топ 2022 жылы "Olho Furta Cor" атты соңғы студиялық альбомын шығарды.

1981-1985: Құрылыс және алғашқы жұмыстар

Топ мүшелерінің көпшілігі (гитарист Тони Беллотто мен барабаншы Чарльз Гэвиннен басқа) жетпісінші жылдардың соңында Сан-Паулудағы Colégio Equipe мектебінде танысты. 1981 жылы мектепте алғашқы өнер көрсеткеннен кейін, топ қаланың түкпір-түкпіріндегі түнгі клубтарда тікелей эфирде өнер көрсете бастады. Олардың алғашқы қойылымы Марио де Андраде кітапханасында болды, сол кезде Нандо Рейс барабан ойнады. Бірінші құрамы: Арналдо Антунес (вокал), Бранко Мелло (вокал), Марсело Фромер (ритм-гитара), Нандо Рейс (бас-гитара), Пауло Миклос (саксофон және вокал), Серджио Брито (кебордтар және вокал), Тони Беллотто (жетекші гитара), Сиро Пессоа (вокал) және Андре Юнг (барабан). Бұл топ поп/жаңа толқын стилінде болды, дыбысы көбінесе стандартты, бірақ сыртқы келбеті ерекше, жұмсақ және кішкентай галстук тағып жүретін. Топтың аты олардың алғашқы кезеңдерінде, Беллоттоның ата-анасының үй кітапханасында пайда болды, онда «Titãs da Ciência», «Titãs do Esporte», «Titãs da Literatura» (Ғылым Титаны, Спорт Титаны, Әдебиет Титаны) сияқты кітаптар болды, олар «Titãs do Iê Iê» деген атты ойлап табуға шабыттандырды. Олардың алғашқы концерттері 1982 жылдың 15 және 16 қазанында Sesc Pompeia-да өтті. Содан кейін топ WEA лейблімен алғашқы альбомын «Titãs» жазуға келісім жасады, оның продюсері Пена Шмидт болды, ал бұрын Пессоаның вокалымен жазылған әндер енді. Жақсы жарнамаланбағанымен және аса сәтті болмағанымен, топ өзінің бірінші хитін шығарды: «Sonífera Ilha», кейін әнші Мораес Морейра орындады. Альбом шыққаннан кейін Рейс қысқа ғана уақытқа топты тастап, өзге топқа (салса тобы Sossega Leão, онда ол перкуссияшы және әнші болды) көңіл бөлгісі келді, бірақ екі аптадан кейін ол шешімін өзгертті және қайта қабылданды. Бұл топтың алғашқы екі альбомының нашар сатылуынан бастау алған алғашқы дағдарысының шыңы деп есептеледі. Продюсер Лиминья (Os Mutantes тобының бұрынғы мүшесі) «Cabeça Dinossauro» альбомынан бастап топтың маңызды серіктесі болды, ал бұл серіктестік «Õ Blésq Blom» (1989) альбомында ең жоғары деңгейге жетті, сол кезде бұл топтың ең танымал туындыларының бірі болды. Ең танымал тректер: «Miséria», «Flores», «O Pulso» және «32 Dentes». Бұл жұмыстың ерекшелігі Ресифедегі жағажайда топ тапқан импровизаторлар Мауро мен Квитерияның қатысуы болды.

2010-2016: Гавиннің кетуі, 30 жылдық мерейтойы, Нхиенгату

2010 жылдың 12 ақпанында Titãs тобы өздерінің ресми сайтында барабаншы Чарльз Гэвин жеке себептермен топтан кететінін хабарлады. Кейін Гэвин гастрольдер мен альбомдар шығарудан физикалық және психикалық тұрғыдан шаршағанын айтты. Төрттік Sacos Plásticos турнесін барабаншы Марио Фабремен жалғастырды. Фабренің топтағы мәртебесі туралы сұраққа Беллотто: «Ол ресми барабаншы! Ол Titãs тобының барабаншысы! Бірақ ол Titãs тобының бір бөлігі емес, себебі біздің тарихымыз грек мифологиясынан бастау алды» деді. Сұхбат барысында клавишашы Серджио Брито тобының 2011 жылы жаңа альбомды жазуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Содан кейін 2013 жылдың наурызына дейін ештеңе айтылмады, ол кезде олар 2013 жылдың екінші жартысында жаңа альбомды шығаруға кірісетінін хабарлады. Альбом өздігінен өндірілді, ал Бритоның сөзіне сүйенсек, ол «Cabeça Dinossauro және Õ Blésq Blom» араласымы болады. Концерт топтың 30 жылдық сахналық өмірін тойлайды және топтың достарының қатысуымен өтеді, сондай-ақ DVD шығару жоспарланған. Беллоттоның айтуынша, олар жаңа альбомның жұмысын 2014 жылдың сәуір немесе мамыр айында бастауды жоспарлаған. Наурыз айында Globo FM радиосы альбомның сәуір айында шығатынын және онда 14 трек болатынын хабарлады. 16 сәуірде топ альбомның дайын екенін және Som Livre Records арқылы мамыр айында жарық көретінін мәлімдеді. 28 сәуірде олар альбомның атауын, обложкасын және шығарылу күнін жариялады, ол Nheengatu деп аталады және 12 мамырда шықты. 2015 жылдың тамызында олар Nheengatu ao Vivo атты концерттік альбом мен DVD-ін шығарды, онда Nheengatu турнесінен әндері бар. 2016 жылдың ақпанында олар екінші және үшінші рет Rolling Stones тобының бразилиялық концертін ашты, бұл жолы Сан-Паулудағы Морумби стадионында екі күні қатарынан.

2016-2018: Миклостың келуі және рок операсы

2016 жылдың 11 шілдесінде вокалист, гитарист және негізін қалаушы мүше Пауло Миклос жеке жобаларына назар аудару үшін топтан кететінін хабарлады. Оның орнына Бразилияның танымал рок әншісі Рита Лидің ұлы Бето Ли келді. Оның топпен бірінші жазбасы – бастапқыда Barão Vermelho тобына тиесілі болған "Pro Dia Nascer Feliz" әнінің нұсқасы, ол "Malhação" сериалының 24-ші маусымының саундтрегі үшін жазылды. Лидің қатысуымен, топ концерттік тізіміне Titanomaquia тобының "Será Que É Disso Que Eu Necessito?" және "Nem Sempre se Pode Ser Deus" әндері сияқты ескі әндерін қосты. Олар сондай-ақ Беллоттоның кейбір әндерді орындауын бастады. Топ 2017 жылдың ортасына дейін студияға кіріп, альбомды жылдың екінші жартысында шығаруды жоспарлаған. The Who-ның "Quadrophenia" және Green Day-дің "American Idiot" сияқты альбомдардан шабыт алып, 30-дан астам трек кіретін рок-операның сценарийін Хуго Поссоло мен Марсело Рубенс Пайва жазды. Ол кезде олардың ешқайсысы топтың жаңа альбомында болмайтыны күтілді. 2017 жылдың желтоқсанында олар альбомды жазуды бастағанын және оны Universal Music арқылы шығаратынын мәлімдеді. 31 қаңтарда рок-операның 2018 жылдың басында жарық көретінін және оның "Doze Flores Amarelas" деп аталатынын хабарлады. 2018 жылдың мамыр айында "Doze Flores Amarelas" DVD жазылғаннан кейін Меллоның көмекейінде ісік анықталды, ол үш айға топтың жұмысынан шеттеуге мәжбүр етті. 2002 жылдан 2009 жылға дейін топта сессиялық музыкант ретінде жұмыс істеген Ли Маркучи оны ауыстырды.

2018-қазіргі уақыт: Titãs Trio Acústico, BMG-ге оралды және Reunion Tour

2019 жылдан бастап олар Acústico MTV-нің 20 жылдығын тойлау мақсатында акустикалық концерттер сериясын өткізді, бұл 2017 жылы мүмкін болмады, себебі олар Doze Flores Amarelas-қа баса назар аударды. Тур "Trio Acústico" ("Акустикалық трио") деп аталды және Doze Flores Amarelas промо-турнесімен және "Enquanto Houver Sol" деп аталған үшінші турмен үйлестірілді, бұл тур электр форматында болды және топтың көптеген кезеңдерінен әндерді қамтыды. 2020 жылы топ жобаның студиялық жазбасын жасағанын және оны Titãs Trio Acústico деген ұжымдық атаумен үш EP ретінде шығаратынын хабарлады. "Sonífera Ilha" әнінің жаңадан жазылған нұсқасы 20 наурызда сингл және бейнеклип ретінде жарық көрді, сонымен қатар EP-лердің сәуір айынан бастап BMG лейблы арқылы шығарылатыны жарияланды, оған топ 2019 жылдың соңында қайта оралған болатын. 2020 жылдың 5 мамырында топтың негізін қалаушы мүшесінің бірі Сиро Пессоа қатерлі ісік пен COVID-19 салдарынан қайтыс болды. 2020 жылдың қазан айында қалған мүшелер әнші Эльза Соарес орындаған "Comida" (Jesus não Tem Dentes no País dos Banguelas) әнінің кавер-нұсқасында қатысты. Бұл нұсқа бастапқыда 2019 жылғы "Planeta Fome" альбомына енгізілуі жоспарланған, бірақ ол әнді кейінге шегеріп, альбомның бірінші жылдығын және Латын Грэмми сыйлығына ұсынылғанын атап өту үшін шығарды. 2022 жылдың қаңтарында бұрынғы мүше Нандо Рейс топтың 40 жылдығына арналған турнеге қатысу мүмкіндігінен бас тартқанын мәлімдеді, себебі оның "бір идеясы" болса, ал топтың "басқаша ойлары" бар екенін айтты. 2023 жылы Titãs "Encontro: Todos Ao Mesmo Tempo Agora" турына кірісті, ол Арнальдо Антунес, Чарльз Гэвин, Нандо Рейс және Пауло Миклос сияқты бұрынғы мүшелерді біріктірді. Бұл тур топтың 40 жылдығына арналған.