Кіріспе
Бразилиялық рок-тобы, бразилиялық психоделикалық рок-тобы Os Mutantes (Мутанттар) – 1960 жылдардың соңындағы бразилиялық диктатура кезінде пайда болған, қарсылықты білдіретін музыкалық қозғалыс Tropicáliaмен байланысты ықпалды бразилиялық рок-тобы. Топ бразилиялық рок музыкасының маңызды топтарының бірі саналады. Англо-американдық психоделикалық поп музыкасының күшті ықпалында болған топ, бразилиялық сезімталдық пен студиялық тәсілдерді, дыбыс кернеуін, бұрмалау эффектісін және musique concrète-ті үйлестірді. 1968 жылы олар өздерінің бүгінде танымал дебюттік альбомын шығарды. Os Mutantes 1966 жылы TV Record телеарнасының "O Pequeno Mundo de Ronnie Von" бағдарламасында трио ретінде алғаш рет өнер көрсетті. Топқа алғашқы тележүре пайдаланулары алдында Ронни Вон өзі "Мутанттар" деген ат берді. Олар бұрын "Os Bruxos" (португал тілінде "Сиқыршылар") деп аталып келген, ал бұл ат Стефан Вульдің "Мутанттар императоры" (кітаптың француз тіліндегі түпнұсқа атауы – La Mort Vivante) кітабынан алынған. Топ тез арада Tropicália ықпалымен жаңа MPB (бразилиялық халық музыкасы) қозғалысының маңызды тұлғаларының біріне айналды, 1978 жылы Серджо Диас бастапқы құрамында қалған күйі таратылды. Осы он екі жыл ішінде тоғыз альбом жазылды, бірақ олардың екеуі – "O A e o Z" және "Tecnicolor" тек 1990 жылдары жарық көрді. Осы онжылдықта Os Mutantes-тің маңыздылығы ұлттық және халықаралық рок музыкасының өкілдері тарапынан психоделикалық дәуірдің ең шығармашылық, динамикалық, радикалдық және талантты топтарының бірі ретінде мойындалды. Түпнұсқа құрамы (Рита Ли, Арналдо Баптиста және Серджо Диас; кейін Лиминья және Динхо Леме) топ үшін ең маңызды жетістіктерге қол жеткізгенімен, топ өмірлік жолында көптеген құралымдық өзгерістерге ұшырады. 1970 жылдардың соңынан 2000 жылдардың басына дейінгі үзілістен кейін, топ 2006 жылы қайта құрылып, концерттік турларға шығып, жаңа материалдар жазды.
the Brazilian psychedelic rock band
Os Mutantes (, The Mutants) are an influential Brazilian rock band that were linked with the Tropicália movement, a dissident musical movement during the Brazilian dictatorship of the late 1960s. The band is considered to be one of the main groups of Brazilian rock. Heavily influenced by Anglo American psychedelic pop, they bridged Brazilian sensibilities together with studio trickery, feedback, distortion, and musique concrète. They released their now acclaimed self titled debut album in 1968. Os Mutantes debuted their work in 1966, as a trio, when they presented themselves in the program O Pequeno Mundo de Ronnie Von of TV Record. The group was christened Mutantes by Ronnie Von himself, right before their first TV appearance. The group until then called themselves Os Bruxos (meaning The Witches, in Portuguese) and the suggestion came from the book Emperor of the Mutants, by Stefan Wul (the book's original title in French is La Mort Vivante). The group quickly became one of the main figures of the "new MPB" (popular Brazilian music), influenced by Tropicália, until their breakup in 1978, only with Sérgio Dias as an original member. Throughout these twelve years, nine albums were recorded, although two of them – O A e o Z and Tecnicolor – were only released in the 1990s. It was during this later decade that the importance of Os Mutantes was recognized, by both national and international rock, as one of the most creative dynamic, radical and talented groups of the psychedelic era. Although the original line up (Rita Lee, Arnaldo Baptista and Sérgio Dias; and later with Liminha and Dinho Leme) made the most notable breakthrough for the group, it has gone through numerous personnel changes throughout its existence. After a hiatus from the late 1970s to the early 2000s, the band reunited in 2006, touring and recording new material.
Шығу тегі
Os Mutantes тобы 1966 жылы Сан-Паулуда екі ағайынды: Арналдо Баптиста (бас, клавишатура және вокал) және Серджио Диас Баптиста (гитара және вокал) мен жетекші әнші Рита Ли құрды. Бұрын олар Six Sided Rockers деп аталған. Баптистердің әкесі ақын, анасы пианист болған, ал екеуі бұрын The Wooden Faces деп аталған тек ерлерден құралған топта ойнаған, ал Рита Ли The Teenage Singers деп аталған тек қыздардан құралған топта болған. Серджио Диастың Алтын гитары (Guitarra de Ouro) Арналдо мен Серджионың ағасы Клаудио Сесар Диас Баптиста жасаған, ол олардың көптеген аспаптары мен электрондық эффекттерін жасап берген. Олардың қазіргі атауы Бразилия телеарнасының бір бағдарламасында өнер көрсетуге шығар алдында бекітілді.
Тропикалия
Басқа теледидарлық қойылымдар арқылы топ Tropicália қозғалысының ықпалды музыканты Гилберто Гилмен танысты, ол оларды қозғалыстың шеңберіне кіргізді. 1967 жылы Os Mutantes Гилберто Гилді Бразилияның халықтық музыкасының үшінші жыл сайынғы фестиваліне қатысқанда қолдады, осы арқылы Бразилия музыкасының тарихында алғашқы екі рок-топтың бірі ретінде танылды. Гил "Domingo no Parque" ("Парктегі жексенбі") әнімен ән байқауында екінші орынды иеленді. Гилдің досы Caetano Veloso да Сан-Паулудағы Beat Boys рок тобымен бірге өнер көрсетті. Оның бұл өнері бастапқыда қарсылық тудырса да, ақырында "Alegria, Alegria" әнімен көпшіліктің ықыласына бөенді. Келесі жылы Os Mutantes Гилберто Гилмен оның екінші жеке альбомында жұмыс істеді, сондай-ақ Tropicália қозғалысының манифест жұмысы – 1968 жылғы Tropicália: ou Panis et Circencis (Tropicália: немесе нан мен ойын-сауық) альбомына үлес қосты. Бұл альбом қозғалыстың барлық ірі өкілдері, соның ішінде Os Mutantes, Gilberto Gil, Caetano Veloso, Gal Costa және Tom Zé қатысымен жазылды, оркестрлеуді Rogerio Duprat жасады, ал лирикалық үлесін Torquato Neto енгізді. 1967 жылы фестивальде жақсы қабылдануына қарамастан, топ Риодағы үшінші Халықаралық ән фестивалінде Caetano Veloso-ның екі легендарлық өнерін сүйемелдеген кезде қатты қарсылыққа тап болды, бұл жақында төңкеріске ұласуға жақын болды. 1968 жылдың 12 қыркүйегінде фестивальдің ән байқауының бірінші кезеңінде Veloso мен Os Mutantes аудиториядағы студенттердің үлкен тобынан қатты келеке, ысқырық пен қарапайым қорлауға ұшырады. Олар Tropicalists-тің музыкалық тәжірибелеріне қарсы болды және Veloso-ның ерекше киімі мен оның ашық жыныстық қимылдарына ашуланды. 15 қыркүйекте өткен байқаудың екінші кезеңінде Veloso және Os Mutantes Veloso осы оқиғаға арнап жазған "É proibido proibir" ("Құймауға тыйым салынған") атты жаңа психоделикалық шығармасын орындады; бұл тікелей эфирде жазылды және кейіннен үзіндісі синглдің студиялық жазбасының B жағы ретінде шығарылды. Студенттер ансамбль сахнаға шықпай тұрып-ақ наразылық білдіре бастады, ал ән бойы аудиториядағы Tropicalists-ке қарсы топ қатты күлді және ысқырық салды, сондықтан орындаушылардың даусы естілмей қалды. Оқушылар жұмыртқа, жеміс-жидек, көкөніс және қағаздан жасалған шарларды лақтыра бастады, ал аудиторияның бір бөлігі тұрып, орындаушыларға арқасын бұрды, бұған жауап ретінде Os Mutantes аудиторияға арқасын бұрды. Os Mutantes ойнауды жалғастырды, бірақ Veloso ән айтуды тоқтатты және өздігінен құмарлықпен сөйледі, студенттік топты консерватизмі үшін айыптады, бұл көрермендердің тіпті қаттырақ наразылығын тудырды. Ансамбльге сахнаға өзінің қолдауын білдіру үшін шыққан Гилберто Гил қосылғанымен, келекелеу тоқтамай жалғасты, сондықтан Велосо ашуланып, енді байқауға қатыспайтынын мәлімдеді; содан кейін ол әнді қасақана дұрыс емес нотамен аяқтады, ал ол, Гилберто және Os Mutantes сахнадан қол ұстасып кетті.
Жетістіктер ортасы
1971 жылы бас-гитарист Арнольфо Лима Фильхо ("Лиминха") және барабаншы Роналдо Леме ("Диньо") топқа ресми түрде қосылды. Олар Ли жеке карьерасын бастау үшін кеткенге дейін бірге бес альбом шығарды. Екеуі де жеке жобаларын жалғастыруға ниет білдірді. Алайда Серджио Диас "гигант қайтадан ұйықтамауы" үшін, реформаланған топты сақтап қалуға уәде берді. Қараша айында Лиминханың қайта оралатыны хабарланды, ал Карина Зевиани Дунканның орнына топтың әйел вокалисі болады деп айтылды. Екеуі де жаңа топ құрамына кірген жоқ. Серджио Диас 2007 жылдың соңында Том Зе және Девендра Банхартпен бірлесіп жаңа студиялық альбом жазуды жариялады. 2008 жылдың сәуірінде Os Mutantes 30 жылдан астам уақыттан кейін "Mutantes Depois" атты жаңа әнін шығарды, онда жаңа әйел вокалисі Бия Мендес және ер вокалисі Фабио Рекко қатысты. Ән цифрлық жүктеуге және онлайн трансляцияға қолжетімді болды. 2008 жылдың маусым айында "A Minha Menina" McDonald's-тің "Victory" жарнамасының дыбыстық трегі болды. 2009 жылы топ 35 жылдан кейінгі алғашқы жаңа шығарылымын – Haih Or Amortecedor альбомын жариялады, ол 8 қыркүйекте ANTI Records лейблы арқылы шықты. Олар 2009 жылдың күзінде альбомды қолдау үшін Солтүстік Америкада кең ауқымды турне жасады және 2010 жылдың маусым айында Гластонбери фестивалінде өнер көрсетті. Топ 2010 жылдың күзінде де Солтүстік Америкада гастрольде болды. 2011 жылы олар Red Hot Organization ұйымның соңғы қайырымдылық альбомы "Red Hot+Rio 2" үшін Of Montreal тобымен бірлесіп "Bat Macumba" әнін жазды. Бұл альбом 1996 жылғы "Red Hot + Rio" альбомының жалғасы болды. Сатудан түскен табыс АИДС/ВИЧ және осымен байланысты денсаулық және әлеуметтік мәселелерге қарсы күреске, сондай-ақ олар туралы хабардарлықты арттыруға жұмсалады. 2013 жылдың 30 сәуірінде "Fool Metal Jack" альбомы шықты. Haih Or Amortecedor альбомынан айырмашылығы, бұл альбомның көп бөлігі ағылшын тілінде. Альбомның құрамы да сәл өзгеше: Диньо Леме барабанда Ани Кордеромен, ал Хенрике Петерс клавиатурада Эми Кроуфордпен алмастырылды. Топ альбомды қолдау үшін Солтүстік Америкада гастрольде болды. 2022–2023 жылдары Серджио Диас басқаратын Os Mutantes тобы Солтүстік Америкада гастрольдік сапармен болды.
Мұра
Os Mutantes құрылған кезде, ол ағылшын тілді елдердің рок-топтарының, яғни The Beatles, Jimi Hendrix, Sly & the Family Stone, Ventures және Duane Eddy есімдерімен танымал болған топтардың, сондай-ақ босса-нова, тропикалия, самба және модернизм қозғалысының бразилиялық өнер авангардыстарының мәдени мұрасының ықпалын біріктірді. Os Mutantes – Бразилиядағы ең танымал және ықпалды рок-топтардың бірі. Сонымен қатар, Америка Құрама Штаттары мен Еуропадағы көптеген қазіргі заманғы андерграунд немесе тәуелсіз топтар Os Mutantes-ті маңызды ықпал көзі деп атайды. Курт Кобейн 1993 жылы Арнальдо Баптисқа хат жолдап, олардың қайта қосылу концертін өткізуді сұрады. Кобейнге оларды White Flag тобынан Pat Fear таныстырды (оның Redd Kross және басқа достарымен бірлесіп The Tater Totz атымен 1988 жылы шыққан Alien Sleestaks from Brazil альбомында Os Mutantes-ті алғашқы рет американдық топ ретінде орындаған немесе сілтеме жасаған). Бек Mutations альбомындағы "Tropicália" синглімен топқа құрмет көрсетті. The Bees өздерінің алғашқы альбомы Sunshine Hit Me-де "A Minha Menina" әнін орындады. Red Hot Chili Peppers тобының бас-гитарисі Фли Twitter желісінде "Бразилиялық Os Mutantes тобы керемет" деп жазды. Of Montreal тобының мүшесі Кевин Барнс Os Mutantes-ті маңызды ықпал көзі деп атады. Talking Heads тобының вокалисі Дэвид Бёрн өз Luaka Bop лейблі арқылы топтың музыкасын жариялау және насихаттаумен айналысты.